Sahih Muslim، حدیث 4487
روایتشده توسط Amr ibn al-As. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Amr ibn al-As
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ، اللَّهِ بْنِ أُسَامَةَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي قَيْسٍ، مَوْلَى عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا حَكَمَ الْحَاكِمُ فَاجْتَهَدَ ثُمَّ أَصَابَ فَلَهُ أَجْرَانِ . وَإِذَا حَكَمَ فَاجْتَهَدَ ثُمَّ أَخْطَأَ فَلَهُ أَجْرٌ " .
یحیی بن یحیی تمیمی به ما حدیث کرد و گفت: عبدالعزیز بن محمد ما را خبر داد، از یزید بن عبدالله بن اسامة بن هاد، از محمد بن ابراهیم، از بسر بن سعید، از ابوقیس — مولای عمرو بن عاص — از عمرو بن عاص روایت است که شنید رسول خدا ﷺ فرمودند:
«هرگاه حاکمی داوری کند و اجتهاد نماید و به حق برسد، دو پاداش دارد؛ و اگر داوری کند و اجتهاد ورزد ولی اشتباه کند، یک پاداش دارد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
قاضیِ دارای صلاحیت، اگر صادقانه برای رسیدن به حکم درست تلاش کند، حتی در صورت خطا نیز پاداش میگیرد.
تلاش تخصصی و سنجیده برای رسیدن به حکمی بر پایهٔ منابع اسلامی.
کسی که صلاحیت رسیدگی به اختلافها و صدور حکم دربارهٔ آنها را دارد.
دانشمندان کلاسیک، از جمله امام نووی، از این روایت نتیجه میگیرند که پاداش قاضی هم به دانش و تلاش صادقانهٔ او و هم به درستی نتیجه بستگی دارد. قاضیای که پس از اجتهادی معتبر درست حکم کند، دو پاداش میگیرد؛ و کسی که پس از چنین تلاشی خطا کند، یک پاداش میگیرد. این حکم مجوز ناآگاهی یا شتابزدگی نیست: کسی که صلاحیت ندارد نباید بر پایهٔ نظر شخصی خود داوری کند. چهار مذهب فقهی اهلسنت، اجتهاد را در چارچوب شرایط تخصص و ادلهٔ مربوط میپذیرند.
- کسی که تصمیمی مسئولانه میگیرد، باید نخست واقعیتها را با دقت بررسی کند و از متخصصان مشورت بگیرد.
- هرگاه خطایی آشکار شد، آن را بپذیرید و هرجا ممکن است پیامدهایش را جبران کنید.
- این وعده را دستاویز داوری فراتر از دانش یا صلاحیت خود قرار ندهید.
این روایت همان حکم را دربارهٔ دو پاداش برای حکم درست و یک پاداش برای خطای پس از اجتهاد صادقانه بیان میکند.
Sahih Muslim · #4485 (Sahih)این روایت صحیح هشدار میدهد که قاضی پیش از صدور حکم باید با دقت به سخنان هر دو طرف گوش دهد؛ بنابراین بر لزوم دادرسی منصفانه تأکید میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.