کتاب لقطه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4502

روایت‌شده توسط Zaid ibn Khalid al-Juhani. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب لقطه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Zaid ibn Khalid al-Juhani

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، - يَعْنِي ابْنَ بِلاَلٍ - عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ أَنَّهُ سَمِعَ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ الْجُهَنِيَّ، صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ اللُّقَطَةِ الذَّهَبِ أَوِ الْوَرِقِ فَقَالَ ‏"‏ اعْرِفْ وِكَاءَهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ لَمْ تَعْرِفْ فَاسْتَنْفِقْهَا وَلْتَكُنْ وَدِيعَةً عِنْدَكَ فَإِنْ جَاءَ طَالِبُهَا يَوْمًا مِنَ الدَّهْرِ فَأَدِّهَا إِلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ وَسَأَلَهُ عَنْ ضَالَّةِ الإِبِلِ فَقَالَ ‏"‏ مَا لَكَ وَلَهَا دَعْهَا فَإِنَّ مَعَهَا حِذَاءَهَا وَسِقَاءَهَا تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ حَتَّى يَجِدَهَا رَبُّهَا ‏"‏ ‏.‏ وَسَأَلَهُ عَنِ الشَّاةِ فَقَالَ ‏"‏ خُذْهَا فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن مَسْلَمه بن قَعْنَب برای ما حدیث نقل کرد، سلیمان — یعنی ابن بِلال — از یحیی بن سعید، و او از یزید (غلام آزادشده‌ی مُنْبَعِث) روایت کرد که شنید زید بن خالد جُهَنی، صحابی رسول الله ﷺ می‌فرمود: از رسول الله ﷺ درباره‌ی لُقَطه‌ی طلا یا نقره پرسیده شد، فرمودند:

«کیسه و بند آن را بشناس، سپس یک سال آن را اعلام کن؛ اگر کسی آن را نشناخت، آن را مصرف کن و نزد تو به صورت امانت باقی بماند. اگر روزی صاحب آن آمد، آن را به او بازگردان.» از ایشان درباره‌ی شتر گمشده پرسیده شد، فرمودند: «تو را با آن چه کار؟ رهایش کن، زیرا کفش و مشک آب همراه دارد؛ خود آب می‌نوشد و از درختان می‌خورد تا صاحبش آن را بیابد.» از ایشان درباره‌ی گوسفند پرسیده شد، فرمودند: «آن را بردار، زیرا یا مال توست، یا مال برادرت، و یا طعمه‌ی گرگ خواهد شد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

مالِ پیدا‌شده مستلزم اطلاع‌رسانی دقیق و بازگرداندن منصفانه است.

توضیح واژه‌های دشوار
لُقَطه

مالی که صاحبش آن را گم کرده است.

وِکاء و عِفاص

بند و پوششِ شیء پیدا‌شده؛ نشانه‌هایی که صاحب آن می‌تواند با آن‌ها شیء را تشخیص دهد.

ودیعه

مالی که به امانت نگهداری می‌شود و باید به صاحبش بازگردانده شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که هر کس طلا یا نقره‌ای پیدا کند، باید ویژگی‌های آن را به خاطر بسپارد و به مدت یک سال دربارهٔ آن اطلاع‌رسانی کند. اگر پس از آن صاحبش پیدا نشد، یابنده می‌تواند از آن استفاده کند، اما اگر صاحبش بعداً پیدا شود، همچنان مسئول بازگرداندن آن است. سخن دربارهٔ شتر به توانایی آن برای نجات خود مربوط است؛ درحالی‌که گوسفند را باید از گم‌شدن یا دزدیده‌شدن حفظ کرد. مذاهب فقهی دربارهٔ جزئیات اطلاع‌رسانی و نحوهٔ برخورد با اموال پیدا‌شده بحث کرده‌اند، اما بر لزوم پاسداری از حقوق صاحب مال تأکید دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. ویژگی‌های اشیای ارزشمند پیدا‌شده را ثبت کنید و از راه‌های مناسب دربارهٔ آن‌ها اطلاع‌رسانی کنید.
  2. مال پیدا‌شده را همچون امانت نگهداری کنید و هرگاه صاحبش مراجعه کرد، آن را به او بازگردانید.
  3. با حیوان گمشده متناسب با میزان آسیب‌پذیری و نیازش به امنیت رفتار کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.