کتاب جهاد و سریه‌ها · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4602

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب جهاد و سریه‌ها
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ الضُّبَعِيُّ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ بْنُ أَسْمَاءَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ نَادَى فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ انْصَرَفَ عَنِ الأَحْزَابِ ‏ "‏ أَنْ لاَ يُصَلِّيَنَّ أَحَدٌ الظُّهْرَ إِلاَّ فِي بَنِي قُرَيْظَةَ ‏"‏ ‏.‏ فَتَخَوَّفَ نَاسٌ فَوْتَ الْوَقْتِ فَصَلُّوا دُونَ بَنِي قُرَيْظَةَ ‏.‏ وَقَالَ آخَرُونَ لاَ نُصَلِّي إِلاَّ حَيْثُ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَإِنْ فَاتَنَا الْوَقْتُ قَالَ فَمَا عَنَّفَ وَاحِدًا مِنَ الْفَرِيقَيْنِ ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن محمد بن اسماء ضُبَعی برایم حدیث کرد و گفت: جویریه بن اسماء از نافع و او از عبدالله روایت کرده است که گفت: روزی که رسول خدا ﷺ از جنگ احزاب بازگشتند، در میان ما اعلام فرمودند:

«هیچ‌کس نماز ظهر را جز در سرزمین بنی‌قریظه نخواند.» گروهی از مردم بیم آن داشتند که وقت نماز بگذرد، لذا پیش از رسیدن به بنی‌قریظه نماز خواندند. اما گروه دیگر گفتند: «ما نماز نمی‌خوانیم مگر در جایی که رسول خدا ﷺ به ما دستور داده‌اند، حتی اگر وقت نماز بگذرد.» راوی می‌گوید: سپس پیامبر ﷺ هیچ‌یک از این دو گروه را سرزنش نکردند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

صحابه دربارهٔ چگونگی اجرای دستور اختلاف نظر داشتند و هیچ‌یک سرزنش نشدند.

پیشینه و سبب بیان

پس از بازگشت از نبرد احزاب، پیامبر ﷺ دستور داد نماز ظهر در بنی‌قریظه خوانده شود. صحابه دربارهٔ این‌که وقت نماز را رعایت کنند یا دستور را به‌صورت لفظی اجرا کنند، اختلاف نظر داشتند.

توضیح واژه‌های دشوار
ظهر

نماز واجب میانهٔ روز.

بنی‌قریظه

گروهی در مدینه که صحابه پس از نبرد به‌سوی آنان فرستاده شدند.

احزاب

نبردی که در آن ائتلافی از گروه‌ها مدینه را محاصره کرد.

برداشت‌های عالمان

عالمان این واقعه را نمونه‌ای از اجتهاد می‌دانند: گروهی دستور را به‌صورت لفظی فهمیدند، درحالی‌که گروه دیگر مقصود آن را مقدم دانستند و وقت نماز را رعایت کردند. پیامبر ﷺ هیچ‌یک از دو گروه را سرزنش نکرد. این نشان می‌دهد که تلاش صادقانه برای فهم متنی که ابهام دارد، می‌تواند بیش از یک تفسیر قابل دفاع را دربر بگیرد؛ اما این مجوزی نیست که وقت نماز را بی‌دلیل نادیده بگیریم.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر به‌نظر برسد دستوری با قاعده‌ای کلی در تعارض است، مقصود و شواهد موجود را با دقت بررسی کنید.
  2. اختلاف نظر را محترمانه مطرح کنید و به کسانی که صادقانه در پی دلیل هستند، نیت بد نسبت ندهید.
  3. وقت نماز را رعایت کنید و اگر دربارهٔ چگونگی به‌کاربستن یک رهنمود دینی مطمئن نیستید، از دانش معتبر پیروی کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.