کتاب جهاد و سریه‌ها · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4649

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب جهاد و سریه‌ها
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبَانَ الْجُعْفِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ، - يَعْنِي ابْنَ سُلَيْمَانَ - عَنْ زَكَرِيَّاءَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ الأَوْدِيِّ، عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ بَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي عِنْدَ الْبَيْتِ وَأَبُو جَهْلٍ وَأَصْحَابٌ لَهُ جُلُوسٌ وَقَدْ نُحِرَتْ جَزُورٌ بِالأَمْسِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ أَيُّكُمْ يَقُومُ إِلَى سَلاَ جَزُورِ بَنِي فُلاَنٍ فَيَأْخُذُهُ فَيَضَعُهُ فِي كَتِفَىْ مُحَمَّدٍ إِذَا سَجَدَ فَانْبَعَثَ أَشْقَى الْقَوْمِ فَأَخَذَهُ فَلَمَّا سَجَدَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَضَعَهُ بَيْنَ كَتِفَيْهِ قَالَ فَاسْتَضْحَكُوا وَجَعَلَ بَعْضُهُمْ يَمِيلُ عَلَى بَعْضٍ وَأَنَا قَائِمٌ أَنْظُرُ ‏.‏ لَوْ كَانَتْ لِي مَنَعَةٌ طَرَحْتُهُ عَنْ ظَهْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَاجِدٌ مَا يَرْفَعُ رَأْسَهُ حَتَّى انْطَلَقَ إِنْسَانٌ فَأَخْبَرَ فَاطِمَةَ فَجَاءَتْ وَهِيَ جُوَيْرِيَةُ فَطَرَحَتْهُ عَنْهُ ‏.‏ ثُمَّ أَقْبَلَتْ عَلَيْهِمْ تَشْتِمُهُمْ فَلَمَّا قَضَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم صَلاَتَهُ رَفَعَ صَوْتَهُ ثُمَّ دَعَا عَلَيْهِمْ وَكَانَ إِذَا دَعَا دَعَا ثَلاَثًا ‏.‏ وَإِذَا سَأَلَ سَأَلَ ثَلاَثًا ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ عَلَيْكَ بِقُرَيْشٍ ‏"‏ ‏.‏ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ فَلَمَّا سَمِعُوا صَوْتَهُ ذَهَبَ عَنْهُمُ الضِّحْكُ وَخَافُوا دَعْوَتَهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ عَلَيْكَ بِأَبِي جَهْلِ بْنِ هِشَامٍ وَعُتْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ وَشَيْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ وَالْوَلِيدِ بْنِ عُقْبَةَ وَأُمَيَّةَ بْنِ خَلَفٍ وَعُقْبَةَ بْنِ أَبِي مُعَيْطٍ ‏"‏ ‏.‏ وَذَكَرَ السَّابِعَ وَلَمْ أَحْفَظْهُ فَوَالَّذِي بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم بِالْحَقِّ لَقَدْ رَأَيْتُ الَّذِينَ سَمَّى صَرْعَى يَوْمَ بَدْرٍ ثُمَّ سُحِبُوا إِلَى الْقَلِيبِ قَلِيبِ بَدْرٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ الْوَلِيدُ بْنُ عُقْبَةَ غَلَطٌ فِي هَذَا الْحَدِيثِ ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن عمر بن محمد بن ابان جعفی به ما حدیث نقل کرد و گفت: عبدالرحیم (بن سلیمان) از زکریا، او از ابواسحاق، او از عمرو بن میمون اودی و او از ابن مسعود (رض) روایت کرده است که گفت: در حالی که رسول خدا ﷺ در نزدیکی کعبه مشغول نماز بودند و ابوجهل همراه با یارانش نشسته بود، ابوجهل گفت:

«چه کسی بلند می‌شود و جفت (یا روده) شتری را که دیروز قربانی شده از قبیله فلان می‌آورد و وقتی محمد به سجده رفت، آن را میان دو کتف او می‌گذارد؟» آنگاه شقی‌ترین فرد قوم برخاست و آن را آورد. چون پیامبر ﷺ به سجده رفتند، آن شخص این نجاست را میان دو کتف ایشان گذاشت. سپس آنها شروع به خندیدن کردند و از شدت خنده برخی بر روی برخی دیگر خم می‌شدند، در حالی که من ایستاده و نظاره‌گر بودم. اگر توانایی داشتم، آن را از پشت رسول خدا ﷺ برمی‌داشتم. پیامبر ﷺ در حال سجده ماندند و سر خود را بلند نکردند تا اینکه شخصی رفت و به فاطمه (رض) خبر داد. او که در آن زمان دخترکی خردسال بود آمد و آن آلودگی را از وجود مبارک پدرش زدود. سپس رو به آن جمعیت کرد و آنان را سرزنش نمود. هنگامی که پیامبر ﷺ نمازشان را به پایان رساندند، با صدای بلند بر آنان نفرین فرمودند. عادت ایشان این بود که هرگاه دعا می‌کردند سه بار تکرار می‌نمودند و هرگاه درخواستی داشتند سه بار می‌فرمودند. سپس سه بار فرمودند: «بارالها! بر قریش مسلط شو.» وقتی صدای ایشان را شنیدند، خنده از لبانشان محو شد و از دعای ایشان ترسیدند. آنگاه فرمودند: «بارالها! بر ابوجهل بن هشام، عتبه بن ربیعه، شیبه بن ربیعه، ولید بن عقبه، امیه بن خلف و عقبه بن ابی معیط مسلط شو.» نام هفتمین نفر را نیز بردند که من به خاطر نسپرده‌ام. قسم به ذاتی که محمد ﷺ را به حق مبعوث فرمود، من تمام کسانی را که ایشان نام بردند، در روز جنگ بدر کشته دیدم؛ سپس اجسادشان کشیده شده و در چاه بدر انداخته شد. ابواسحاق گفته است: ذکر نام «ولید بن عقبه» در این حدیث اشتباه است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ خواری را شکیبانه تحمل کرد و از الله عدالت خواست.

پیشینه و سبب بیان

این روایت به‌صراحت شرح می‌دهد که مخالفان، هنگام نماز پیامبر ﷺ در کنار کعبه، احشای شتر ذبح‌شده‌ای را بر پشت ایشان در حال سجده گذاشتند. فاطمه آن را برداشت؛ پیامبر پس از نماز علیه عاملان این کار دعا کرد و آنان بعدها در بدر کشته شدند.

توضیح واژه‌های دشوار
سجده

حالت نماز که در آن پیشانی به زمین می‌رسد.

قریش

قبیله‌ای که پیامبر ﷺ به آن تعلق داشت و در مکه نفوذ فراوانی داشت.

چاه بدر

چاهی در نزدیکی میدان نبرد بدر که پیکر مخالفان کشته‌شده را در آن انداختند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت برداشت کرده‌اند که مسلمان می‌تواند ستم و خواری را شکیبانه تحمل کند، بی‌آنکه کار نادرست را تأیید کند. پیامبر ﷺ دعای خود را پس از پایان نماز خواند و نمازش صحیح ماند. روایت همچنین نشان می‌دهد که اگر کسی مزاحم نمازگزار شود، کمک به او جایز است؛ همان‌گونه که فاطمه چنین کرد. یادداشت صریح ابواسحاق هشدار می‌دهد که در این نسخه، نام ولید بن عقبه اشتباه دانسته شده است.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام مواجهه با ستم آرام بمانید و در حد توان اقدام کنید؛ فاطمه کمک کرد، بی‌آنکه اوضاع را بیش از پیش متشنج کند.
  2. با خواری و آزار به‌روشنی مخالفت کنید و از کسی که هدف قرار گرفته است حمایت کنید.
  3. از الله عدالت بخواهید، اما اجازه ندهید انتقام‌جویی و اقدام خودسرانه رفتار شما را تعیین کند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.