کتاب جهاد و سریه‌ها · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4664

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب جهاد و سریه‌ها
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jabir ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْمِسْوَرِ، الزُّهْرِيُّ كِلاَهُمَا عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، - وَاللَّفْظُ لِلزُّهْرِيِّ - حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، سَمِعْتُ جَابِرًا، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ لِكَعْبِ بْنِ الأَشْرَفِ فَإِنَّهُ قَدْ آذَى اللَّهَ وَرَسُولَهُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُحِبُّ أَنْ أَقْتُلَهُ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ائْذَنْ لِي فَلأَقُلْ قَالَ ‏"‏ قُلْ ‏"‏ ‏.‏ فَأَتَاهُ فَقَالَ لَهُ وَذَكَرَ مَا بَيْنَهُمَا وَقَالَ إِنَّ هَذَا الرَّجُلَ قَدْ أَرَادَ صَدَقَةً وَقَدْ عَنَّانَا ‏.‏ فَلَمَّا سَمِعَهُ قَالَ وَأَيْضًا وَاللَّهِ لَتَمَلُّنَّهُ ‏.‏ قَالَ إِنَّا قَدِ اتَّبَعْنَاهُ الآنَ وَنَكْرَهُ أَنْ نَدَعَهُ حَتَّى نَنْظُرَ إِلَى أَىِّ شَىْءٍ يَصِيرُ أَمْرُهُ - قَالَ - وَقَدْ أَرَدْتُ أَنْ تُسْلِفَنِي سَلَفًا قَالَ فَمَا تَرْهَنُنِي قَالَ مَا تُرِيدُ ‏.‏ قَالَ تَرْهَنُنِي نِسَاءَكُمْ قَالَ أَنْتَ أَجْمَلُ الْعَرَبِ أَنَرْهَنُكَ نِسَاءَنَا قَالَ لَهُ تَرْهَنُونِي أَوْلاَدَكُمْ ‏.‏ قَالَ يُسَبُّ ابْنُ أَحَدِنَا فَيُقَالُ رُهِنَ فِي وَسْقَيْنِ مِنْ تَمْرٍ ‏.‏ وَلَكِنْ نَرْهَنُكَ اللأْمَةَ - يَعْنِي السِّلاَحَ - قَالَ فَنَعَمْ ‏.‏ وَوَاعَدَهُ أَنْ يَأْتِيَهُ بِالْحَارِثِ وَأَبِي عَبْسِ بْنِ جَبْرٍ وَعَبَّادِ بْنِ بِشْرٍ قَالَ فَجَاءُوا فَدَعَوْهُ لَيْلاً فَنَزَلَ إِلَيْهِمْ قَالَ سُفْيَانُ قَالَ غَيْرُ عَمْرٍو قَالَتْ لَهُ امْرَأَتُهُ إِنِّي لأَسْمَعُ صَوْتًا كَأَنَّهُ صَوْتُ دَمٍ قَالَ إِنَّمَا هَذَا مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ وَرَضِيعُهُ وَأَبُو نَائِلَةَ إِنَّ الْكَرِيمَ لَوْ دُعِيَ إِلَى طَعْنَةٍ لَيْلاً لأَجَابَ ‏.‏ قَالَ مُحَمَّدٌ إِنِّي إِذَا جَاءَ فَسَوْفَ أَمُدُّ يَدِي إِلَى رَأْسِهِ فَإِذَا اسْتَمْكَنْتُ مِنْهُ فَدُونَكُمْ قَالَ فَلَمَّا نَزَلَ نَزَلَ وَهُوَ مُتَوَشِّحٌ فَقَالُوا نَجِدُ مِنْكَ رِيحَ الطِّيبِ قَالَ نَعَمْ تَحْتِي فُلاَنَةُ هِيَ أَعْطَرُ نِسَاءِ الْعَرَبِ ‏.‏ قَالَ فَتَأْذَنُ لِي أَنْ أَشُمَّ مِنْهُ قَالَ نَعَمْ فَشُمَّ ‏.‏ فَتَنَاوَلَ فَشَمَّ ثُمَّ قَالَ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ أَعُودَ قَالَ فَاسْتَمْكَنَ مِنْ رَأْسِهِ ثُمَّ قَالَ دُونَكُمْ ‏.‏ قَالَ فَقَتَلُوهُ ‏.‏

ترجمه

اسحاق بن ابراهیم حنظلی و عبدالله بن محمد بن عبدالرحمن بن مسور زهری هر دو از ابن عیینة روایت کردند - و لفظ حدیث از زهری است - سفیان از عمرو نقل کرد که شنیدم جابر می‌گوید: رسول خدا ﷺ فرمودند:

«چه کسی کعب بن اشرف را از میان برمی‌دارد؟ زیرا او خدا و رسولش را آزار داده است.» محمد بن مسلمه عرض کرد: ای رسول خدا! آیا دوست داری که من او را بکشم؟ فرمودند: «بله.» عرض کرد: به من اجازه ده تا با او صحبت کنم (آن‌گونه که صلاح می‌دانم). فرمودند: «صحبت کن.» پس نزد او رفت و از دوستی دیرینه‌شان یاد کرد و گفت: این مرد (پیامبر ﷺ) قصد دریافت صدقه از ما را دارد و این کار ما را در سختی انداخته است. وقتی کعب این سخن را شنید، گفت: به خدا سوگند! شما بیش از این توسط او به زحمت خواهید افتاد. محمد بن مسلمه گفت: بی‌شک اکنون ما پیرو او شده‌ایم و دوست نداریم او را رها کنیم تا ببینیم سرانجام کارش به کجا می‌رسد. من می‌خواهم به من وامی بدهی. گفت: چه چیزی را گرو می‌گذاری؟ گفت: چه می‌خواهی؟ گفت: زنان خود را نزد من گرو بگذارید. گفت: تو زیباترین عرب هستی؛ آیا زنانمان را نزد تو گرو بگذاریم؟ گفت: پس فرزندانتان را گرو بگذارید. گفت: ممکن است پسر یکی از ما را سرزنش کنند که در برابر دو وسق خرما گرو گذاشته شده است، اما ما سلاح‌هایمان را نزد تو گرو می‌گذاریم. گفت: بسیار خوب. سپس محمد بن مسلمه با او قرار گذاشت که همراه با حارث، ابوعبس بن جبر و عبّاد بن بشر نزد او بیاید. آنان آمدند و شبانه او را صدا زدند، پس او پیش ایشان پایین آمد. سفیان می‌گوید غیر از عمرو، دیگر راویان گفته‌اند که همسرش به او گفت: من صدایی می‌شنوم که گویی صدای خون است. او گفت: این فقط محمد بن مسلمه و برادر رضاعی‌اش ابونائله هستند. انسان کریم اگر شبانه فراخوانده شود، حتی اگر برای نیزه خوردن باشد، باید پاسخ دهد. محمد به یارانش گفت: وقتی او پایین آمد، من دستم را به سوی سرش دراز می‌کنم و چون او را محکم گرفتم، شما کارتان را انجام دهید. وقتی او پایین آمد در حالی که ردایش را زیر بغل گرفته بود، به او گفتند: از تو بوی خوشی حس می‌کنیم. گفت: بله، نزد من بانویی است که خوشبوترین زنان عرب است. گفتند: اجازه می‌دهی آن را ببوییم؟ گفت: بله، ببویید. پس او را گرفت و بوئید، سپس گفت: اجازه می‌دهی دوباره ببویم؟ آنگاه سر او را محکم گرفت و به یارانش گفت: کارتان را انجام دهید! و آنان او را کشتند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ اجازهٔ انجام عملیاتی هدفمند علیه کعب بن اشرف را داد.

پیشینه و سبب بیان

کعب بن اشرف به پیامبر ﷺ اهانت کرده بود. روایت شرح می‌دهد که محمد بن مسلمه پیشاپیش اجازه خواست و عملیات را همراه یارانش انجام داد.

توضیح واژه‌های دشوار
وثیقه

چیزی باارزش که برای تضمین وام سپرده می‌شود.

وسق

واحد سنتی اندازه‌گیری محصولات کشاورزی که در اینجا برای خرما به کار رفته است.

برادر رضاعی

کسی که از یک زن شیر خورده و از این راه پیوند خانوادگی ویژه‌ای با دیگری پیدا کرده است.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک این گزارش را در چارچوب احکام جنگ و اقتدار عمومی بررسی می‌کنند. این گزارش شرح عملیاتی تاریخی و مشخص است که پیامبر ﷺ آن را تأیید کرده بود و اجازه‌ای عمومی برای خشونت افراد نیست. فقیهان فریب در این روایت را به شرایط استثنایی جنگ پیوند می‌دهند؛ این امر مجوزی برای فریب یا خشونت خارج از اقتدار مشروع و مقررات جاری نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. در درگیری‌های جدی، به اقتدار مشروع رجوع کنید و خودسرانه به خشونت متوسل نشوید.
  2. اگر کاری خطرهایی دارد، از پیش اجازه بگیرید و با افراد درگیر هماهنگ کنید.
  3. کرامت انسان‌ها را پاس بدارید و این گزارش تاریخیِ مربوط به جنگ را قاعده‌ای عمومی برای رفتار روزمره ندانید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.