Sahih Muslim، حدیث 4686
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Abbas
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ، قَالَ كَتَبَ نَجْدَةُ بْنُ عَامِرٍ الْحَرُورِيُّ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يَسْأَلُهُ عَنِ الْعَبْدِ، وَالْمَرْأَةِ يَحْضُرَانِ الْمَغْنَمَ هَلْ يُقْسَمُ لَهُمَا وَعَنْ قَتْلِ الْوِلْدَانِ وَعَنِ الْيَتِيمِ مَتَى يَنْقَطِعُ عَنْهُ الْيُتْمُ وَعَنْ ذَوِي الْقُرْبَى مَنْ هُمْ فَقَالَ لِيَزِيدَ اكْتُبْ إِلَيْهِ فَلَوْلاَ أَنْ يَقَعَ فِي أُحْمُوقَةٍ مَا كَتَبْتُ إِلَيْهِ اكْتُبْ إِنَّكَ كَتَبْتَ تَسْأَلُنِي عَنِ الْمَرْأَةِ وَالْعَبْدِ يَحْضُرَانِ الْمَغْنَمَ هَلْ يُقْسَمُ لَهُمَا شَىْءٌ وَإِنَّهُ لَيْسَ لَهُمَا شَىْءٌ إِلاَّ أَنْ يُحْذَيَا وَكَتَبْتَ تَسْأَلُنِي عَنْ قَتْلِ الْوِلْدَانِ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَقْتُلْهُمْ وَأَنْتَ فَلاَ تَقْتُلْهُمْ إِلاَّ أَنْ تَعْلَمَ مِنْهُمْ مَا عَلِمَ صَاحِبُ مُوسَى مِنَ الْغُلاَمِ الَّذِي قَتَلَهُ وَكَتَبْتَ تَسْأَلُنِي عَنِ الْيَتِيمِ مَتَى يَنْقَطِعُ عَنْهُ اسْمُ الْيُتْمِ وَإِنَّهُ لاَ يَنْقَطِعُ عَنْهُ اسْمُ الْيُتْمِ حَتَّى يَبْلُغَ وَيُؤْنَسَ مِنْهُ رُشْدٌ وَكَتَبْتَ تَسْأَلُنِي عَنْ ذَوِي الْقُرْبَى مَنْ هُمْ وَإِنَّا زَعَمْنَا أَنَّا هُمْ فَأَبَى ذَلِكَ عَلَيْنَا قَوْمُنَا .
ابن ابیعمر برای ما حدیث کرد، سفیان برای ما حدیث کرد، از اسماعیل بن امیه، از سعید مقبری، از یزید بن هرمز که گفت: نجده بن عامر حروری نامهای به ابن عباس نوشت و از او پرسید: آیا برده و زنی که در جنگ حضور مییابند، سهمی از غنیمت دارند؟ درباره کشتن کودکان چه حکمی است؟ یتیمیِ یتیم چه زمانی پایان مییابد؟ و خویشاوندان نزدیک (ذویالقربی) چه کسانی هستند؟ ابن عباس به یزید گفت:
«به او بنویس. اگر بیم آن نبود که دچار نادانی شود، هرگز به او پاسخ نمیدادم. بنویس: تو درباره زن و بردهای که در جنگ شرکت میکنند پرسیدی که آیا سهمی از غنیمت دارند؟ بدان که برای آنان سهم مشخصی نیست، مگر اینکه هدیه یا پاداشی به ایشان داده شود. درباره کشتن کودکان پرسیدی؛ رسول خدا ﷺ هرگز کودکان را نکشت، پس تو نیز آنان را مکُش، مگر آنکه درباره آنان همان دانشی را داشته باشی که همراه موسی (خضر) درباره آن نوجوانی که کشت، داشت. درباره یتیم پرسیدی که لقب یتیمی چه زمانی از او برداشته میشود؛ بیگمان این لقب تا زمانی که او به بلوغ برسد و رشد و خردمندی در او دیده شود، از او برداشته نخواهد شد. و درباره خویشاوندان نزدیک پرسیدی که آنان کیستند؛ ما گمان میبریم که ما همانان هستیم، اما قوم ما این حق را از ما دریغ داشتند.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
کودکان در جنگ کشته نمیشوند؛ سرپرستی یتیمان و تقسیم غنایم تابع ضوابطی است.
اموالی که در جریان درگیری مسلحانه به دست جامعهٔ مسلمانان میافتد.
اعطایی داوطلبانه از غنایم؛ سهم ثابتی نیست که کسی حق معیّنی در آن داشته باشد.
توانایی داوری سنجیده و ادارهٔ مسئولانهٔ امور شخصی.
عالمان از این روایت چنین برداشت کردهاند که زنان و بردگانی که در جنگ شرکت میکنند سهم ثابتی از غنایم ندارند، اما ممکن است چیزی به آنان بخشیده شود. این روایت بر ممنوعیت کشتن کودکان در جنگ تأکید میکند. دربارهٔ پایان وضعیت یتیمی، ابنعباس هم به رسیدن به بلوغ جسمانی و هم به آشکار شدن خردمندی اشاره میکند؛ قواعد گستردهترِ ادارهٔ دارایی یتیمان نیز با استناد به قرآن ۴:۶ بررسی میشود. بخش مربوط به خویشاوندان، پاسخ ابنعباس به پرسش نجده است و باید در چارچوب ادعای برخورداری خویشاوندان پیامبر ﷺ از سهم مربوط به آنان خوانده شود.
- در موقعیتهای درگیری از کودکان محافظت کنید و هرگز آنان را هدف خشونت قرار ندهید.
- با دارایی یتیمان با دقت رفتار کنید و ادارهٔ آن را تنها هنگامی به آنان واگذار کنید که بالغ و خردمند شده باشند.
- در تقسیم منابع مشترک میان حق ثابت و بخشش داوطلبانه تفاوت بگذارید.
این روایت مرتبط نیز به احکام غنایم و نکشتن کودکان میپردازد.
Sahih Muslim · #4685 (Sahih)این روایت، عبارتهای تکمیلی دربارهٔ پرسشهای مربوط به کودکان، یتیمان و خویشاوندان ارائه میدهد.
Sahih Muslim · #4687 (Sahih)این روایت، رهنمودهای مطرحشده دربارهٔ مشارکت در غنایم و حمایت از کودکان را تأیید میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.