Sahih Muslim، حدیث 4714
روایتشده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Umar
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، وَأَلْفَاظُهُمْ، مُتَقَارِبَةٌ قَالَ إِسْحَاقُ وَعَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، - أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي سَالِمٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَقَالَتْ أَعَلِمْتَ أَنَّ أَبَاكَ غَيْرُ مُسْتَخْلِفٍ قَالَ قُلْتُ مَا كَانَ لِيَفْعَلَ . قَالَتْ إِنَّهُ فَاعِلٌ . قَالَ فَحَلَفْتُ أَنِّي أُكَلِّمُهُ فِي ذَلِكَ فَسَكَتُّ حَتَّى غَدَوْتُ وَلَمْ أُكَلِّمْهُ - قَالَ - فَكُنْتُ كَأَنَّمَا أَحْمِلُ بِيَمِينِي جَبَلاً حَتَّى رَجَعْتُ فَدَخَلْتُ عَلَيْهِ فَسَأَلَنِي عَنْ حَالِ النَّاسِ وَأَنَا أُخْبِرُهُ - قَالَ - ثُمَّ قُلْتُ لَهُ إِنِّي سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ مَقَالَةً فَآلَيْتُ أَنْ أَقُولَهَا لَكَ زَعَمُوا أَنَّكَ غَيْرُ مُسْتَخْلِفٍ وَإِنَّهُ لَوْ كَانَ لَكَ رَاعِي إِبِلٍ أَوْ رَاعِي غَنَمٍ ثُمَّ جَاءَكَ وَتَرَكَهَا رَأَيْتَ أَنْ قَدْ ضَيَّعَ فَرِعَايَةُ النَّاسِ أَشَدُّ قَالَ فَوَافَقَهُ قَوْلِي فَوَضَعَ رَأْسَهُ سَاعَةً ثُمَّ رَفَعَهُ إِلَىَّ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَحْفَظُ دِينَهُ وَإِنِّي لَئِنْ لاَ أَسْتَخْلِفْ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَسْتَخْلِفْ وَإِنْ أَسْتَخْلِفْ فَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ قَدِ اسْتَخْلَفَ . قَالَ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبَا بَكْرٍ فَعَلِمْتُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَعْدِلَ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحَدًا وَأَنَّهُ غَيْرُ مُسْتَخْلِفٍ .
اسحاق بن ابراهیم، ابن ابی عمر، محمد بن رافع و عبد بن حمید برای ما حدیث نقل کردند و الفاظشان نزدیک به هم بود. اسحاق و عبد گفتند: به ما خبر داد، و آن دو نفر دیگر گفتند: عبدالرزاق برای ما حدیث گفت، از معمر، از زهری، سالم به من خبر داد، از ابن عمر که گفت: بر حفصه وارد شدم، او گفت: آیا میدانی که پدرت جانشینی تعیین نخواهد کرد؟ گفتم: او چنین کاری نمیکند. گفت: بلکه خواهد کرد. راوی گفت: پس قسم خوردم که در این باره با او سخن بگویم، اما سکوت کردم تا صبح شد و با او صحبت نکردم. گفت: گویی کوهی را بر دست راست خود حمل میکردم، تا اینکه بازگشتم و بر او وارد شدم. او از حال مردم پرسید و من به او خبر دادم. سپس گفتم: سخنی از مردم شنیدم و قسم خوردم که به تو بگویم. آنان گمان میکنند که تو جانشینی تعیین نخواهی کرد. اگر چوپان شتران یا گوسفندانت نزد تو آید و آنها را رها کرده باشد، قطعاً خواهی دید که او حیوانات را تباه کرده است؛ حال آنکه سرپرستی مردم بسیار سنگینتر است. گفت: سخنم بر او اثر گذاشت. ساعتی سرش را پایین انداخت و در فکر فرو رفت، سپس سرش را به سوی من بلند کرد و فرمود: همانا الله عزوجل دین خود را حفظ خواهد کرد. اگر جانشین تعیین نکنم، زیرا رسول الله ﷺ جانشین تعیین نکرد؛ و اگر جانشین تعیین کنم، زیرا ابوبکر جانشین تعیین کرد. راوی گفت: به الله قسم! همین که نام رسول الله ﷺ و ابوبکر را برد، دانستم که هیچکس را با رسول الله ﷺ برابر نخواهد داشت و جانشینی تعیین نخواهد کرد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ʿUmar انتخاب جانشین را باز گذاشت و به نمونههای پیشین استناد کرد.
نام بردن از کسی که پس از رهبر کنونی مسئولیت حکومت را بر عهده بگیرد.
حالوروز جامعه و مسائلی که ذهن آن را به خود مشغول میکرد.
کسی که مسئول مراقبت از حیوانات است؛ در اینجا تشبیهی برای رهبری به کار رفته است.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که برای جانشینی یک رهبر، روش یگانه و ازپیشتعیینشدهای وجود ندارد: پیامبر ﷺ جانشینی تعیین نکرد، در حالی که ابوبکر چنین کرد. بنابراین، انتخاب باید با توجه به شرایط و مصلحت جامعه ارزیابی شود. تشبیه به چوپان بر سنگینی مسئولیت حکومت تأکید میکند، اما بهتنهایی دلیلی برای اثبات یک الگوی الزامی و یگانه برای جانشینی نیست. این روایت همچنین نشان میدهد که میتوان با دقت و احترام به رهبر مشورت داد.
- برای تصمیمهای مهم حکومتی مشورت بخواهید و دلایل خود را آرام و محترمانه بیان کنید.
- تصمیمهای رهبری را بر اساس توجه به جامعه بسنجید، نه فقط بر پایه عادت یا ترجیح شخصی.
- مسئولیت وعده خود را بپذیرید و پیام خود را با دقت برسانید.
این روایت نیز گفتوگوی ابن عمر با پدرش درباره تعیین جانشین را وصف میکند و به فهم زمینه تاریخی کمک میرساند.
Sahih Muslim · #4712 (Sahih)این روایت صحیح در چارچوب همان بحث درباره حکومت و انتخاب رهبر قرار میگیرد.
Sahih Muslim · #4715 (Sahih)این روایت به مسئولیتی میپردازد که با منصب حکومتی همراه است و با مراقبت از جامعه ارتباط دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.