کتاب حکومت · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4733

روایت‌شده توسط A'idh ibn Amr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب حکومت
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

از مسلم تا الْحَسَنُ

Sahih (معتبر)
  1. 1شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَآن را به مسلم روایت کرد
  2. 2جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ
  3. 3الْحَسَنُ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ، أَنَّ عَائِذَ بْنَ عَمْرٍو، - وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - دَخَلَ عَلَى عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ زِيَادٍ فَقَالَ أَىْ بُنَىَّ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ إِنَّ شَرَّ الرِّعَاءِ الْحُطَمَةُ فَإِيَّاكَ أَنْ تَكُونَ مِنْهُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ اجْلِسْ فَإِنَّمَا أَنْتَ مِنْ نُخَالَةِ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ وَهَلْ كَانَتْ لَهُمْ نُخَالَةٌ إِنَّمَا كَانَتِ النُّخَالَةُ بَعْدَهُمْ وَفِي غَيْرِهِمْ ‏.‏

ترجمه

شیبان بن فرّوخ برای ما حدیث کرد، جریر بن حازم برای ما حدیث کرد، حسن برای ما روایت کرد که عائذ بن عمرو — که از اصحاب رسول الله ﷺ بود — بر عبیدالله بن زیاد وارد شد و گفت:

«ای پسرم! من از رسول الله ﷺ شنیدم که فرمودند: ‹بدترین سرپرستان، فرمانروایان ستمگر و کوبنده‌اند؛ پس بترس که از آنان نباشی.›» عبیدالله با تکبّر به او گفت: «بنشین! تو تنها از خاشاک و بازماندگان بی‌ارزش اصحاب محمد ﷺ هستی.» عائذ پاسخ داد: «آیا در میان آنان هرگز خاشاک و بی‌ارزشی وجود داشت؟ چنین عناصر بی‌ارزشی تنها پس از آنان و در میان دیگران پدید آمدند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

حاکم باید مراقب باشد که اقتدارش به ستمگریِ بی‌رحمانه تبدیل نشود.

توضیح واژه‌های دشوار
چوپانان

نمادی از رهبرانی که در برابر مردمِ تحت سرپرستی خود مسئولیت دارند.

حاکمان ستمگر

رهبرانی که با خشونت رفتار می‌کنند، مردم را تحت ستم قرار می‌دهند و از مسئولیت خود سوءاستفاده می‌کنند.

کاف

چیز بی‌ارزش و دورریختنی؛ در اینجا به‌عنوان توهینی به یکی از صحابه به کار رفته که عائذ بن عمرو قاطعانه آن را رد می‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که رهبری مسئولیتی سنگین است و صاحبان قدرت باید از ستم بپرهیزند. عائذ بن عمرو آشکارا با هشدار پیامبر ﷺ حاکم را خطاب قرار می‌دهد؛ توهین او پذیرفته نمی‌شود، بلکه با پاسخی سنجیده و قاطع روبه‌رو می‌شود. این روایت مجوزی برای توهین‌های بی‌مهار نیست: تذکر باید با هدف جلوگیری از ستم و با حکمت انجام شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. هر کس مسئولیتی را بر عهده دارد باید تصمیم‌های خود را از نظر عدالت بسنجد و از منافع مردم پاسداری کند.
  2. با احترام اما آشکارا به ستم اعتراض کنید، حتی اگر مخاطب صاحب قدرت باشد.
  3. در برابر توهین‌ها واکنش نشان دهید، بی‌آنکه وقار یا اصول خود را زیر پا بگذارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.