کتاب حکومت · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 4740

روایت‌شده توسط Abu Humaid as-Sa'idi. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب حکومت
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Humaid as-Sa'idi

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ اسْتَعْمَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً مِنَ الأَزْدِ عَلَى صَدَقَاتِ بَنِي سُلَيْمٍ يُدْعَى ابْنَ الأُتْبِيَّةِ فَلَمَّا جَاءَ حَاسَبَهُ قَالَ هَذَا مَالُكُمْ وَهَذَا هَدِيَّةٌ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَهَلاَّ جَلَسْتَ فِي بَيْتِ أَبِيكَ وَأُمِّكَ حَتَّى تَأْتِيَكَ هَدِيَّتُكَ إِنْ كُنْتَ صَادِقًا ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ خَطَبَنَا فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَسْتَعْمِلُ الرَّجُلَ مِنْكُمْ عَلَى الْعَمَلِ مِمَّا وَلاَّنِي اللَّهُ فَيَأْتِي فَيَقُولُ هَذَا مَالُكُمْ وَهَذَا هَدِيَّةٌ أُهْدِيَتْ لِي ‏.‏ أَفَلاَ جَلَسَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ وَأُمِّهِ حَتَّى تَأْتِيَهُ هَدِيَّتُهُ إِنْ كَانَ صَادِقًا وَاللَّهِ لاَ يَأْخُذُ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْهَا شَيْئًا بِغَيْرِ حَقِّهِ إِلاَّ لَقِيَ اللَّهَ تَعَالَى يَحْمِلُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَلأَعْرِفَنَّ أَحَدًا مِنْكُمْ لَقِيَ اللَّهَ يَحْمِلُ بَعِيرًا لَهُ رُغَاءٌ أَوْ بَقَرَةً لَهَا خُوَارٌ أَوْ شَاةً تَيْعِرُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى رُئِيَ بَيَاضُ إِبْطَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ ‏"‏ ‏.‏ بَصُرَ عَيْنِي وَسَمِعَ أُذُنِي ‏.‏

ترجمه

ابو کریب محمد بن علاء به ما حدیث کرد، ابو اسامه به ما حدیث کرد، هشام از پدرش و او از ابوحُمید ساعدی روایت کردند که گفت: رسول الله ﷺ مردی از قبیله ازد را که ابن اُتبیّه نامیده می‌شد، بر جمع‌آوری صدقات بنی‌سلیم گماشت. چون بازگشت، رسول الله ﷺ از او حساب خواست. او گفت:

«این اموال مال شماست و این‌ها هدیه‌ای است که به من داده شده.» رسول الله ﷺ فرمودند: «چرا در خانه پدر و مادرت ننشستی تا اگر راست می‌گویی، هدیه‌ات نزد تو بیاید؟» سپس برای ما خطبه خواند، خداوند را حمد و ثنا گفت و آنگاه فرمود: «اما بعد، من مردی از میان شما را بر کاری که خداوند به من واگذار کرده می‌گمارم، سپس او می‌آید و می‌گوید: این اموال مال شماست و این هدیه‌ای است که به من داده شده. چرا در خانه پدر و مادرش ننشست تا اگر راست می‌گوید هدیه‌اش نزد او بیاید؟ به خدا سوگند، هیچ‌یک از شما چیزی از آن را بدون حق برنمی‌دارد مگر اینکه در روز قیامت در حالی که آن را بر دوش حمل می‌کند با خدای تعالی ملاقات خواهد کرد. پس حتماً یکی از شما را خواهم شناخت که در روز قیامت در حالی با خدا ملاقات می‌کند که شتری را حمل می‌کند که بانگ می‌زند، یا گاوی که نعره می‌کشد، یا گوسفندی که بع‌بع می‌کند.» سپس دستانش را چنان بالا برد که سفیدی زیر بغلش دیده شد و فرمود: «بار خدایا، آیا رساندم؟» چشمانم دید و گوش‌هایم شنید.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

یک کارگزار عمومی نباید هدیه‌ای را که به‌سبب منصبش به او داده شده است بپذیرد.

توضیح واژه‌های دشوار
صدقات

کمک‌های مالی واجب، از جمله زکاتی که برای مستحقان گردآوری می‌شود.

پاسخ‌گویی

توضیح‌دادن درباره منابعی که دریافت و مدیریت شده‌اند، به‌گونه‌ای که قابل رسیدگی و نظارت باشند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که هدیه‌ای که به‌سبب مسئولیت عمومی به کارگزاری داده می‌شود، نباید همچون هدیه‌ای شخصی و معمولی تلقی شود. سخن درباره خانه پدر و مادرش این معیار را می‌آزماید که آیا او بدون داشتن آن منصب نیز آن هدیه را دریافت می‌کرد. حدیث همچنین تأکید می‌کند که متولیان اموال عمومی باید پاسخ‌گو باشند و مالی که به‌ناحق به‌دست آمده، در روز رستاخیز باری آشکار خواهد بود. مذاهب فقهی، تصرف ناروا در اموال عمومی را ممنوع می‌دانند و هدیه به کارگزاران را با توجه به پیوند آن با منصب و مقررات جاری بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هر هدیه‌ای را که به‌سبب کار یا منصب عمومی دریافت می‌کنید، اعلام و ثبت کنید و از مقررات سازمان خود پیروی کنید.
  2. اموال عمومی را شفاف مدیریت کنید: مدارک را نگه دارید و دریافت‌ها و هزینه‌ها را برای حسابرسی در دسترس بگذارید.
  3. هنگام دریافت هر امتیازی از خود بپرسید آیا اگر آن منصب را نداشتید نیز آن را به شما می‌دادند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.