Sahih Muslim، حدیث 4805
روایتشده توسط Awf ibn Malik al-Ashja'i. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Awf ibn Malik al-Ashja'i
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، - يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ - حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ، يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ أَخْبَرَنِي مَوْلَى بَنِي فَزَارَةَ، - وَهُوَ رُزَيْقُ بْنُ حَيَّانَ - أَنَّهُ سَمِعَ مُسْلِمَ بْنَ، قَرَظَةَ ابْنَ عَمِّ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ الأَشْجَعِيِّ يَقُولُ سَمِعْتُ عَوْفَ بْنَ مَالِكٍ الأَشْجَعِيَّ، يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " خِيَارُ أَئِمَّتِكُمُ الَّذِينَ تُحِبُّونَهُمْ وَيُحِبُّونَكُمْ وَتُصَلُّونَ عَلَيْهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَيْكُمْ وَشِرَارُ أَئِمَّتِكُمُ الَّذِينَ تُبْغِضُونَهُمْ وَيُبْغِضُونَكُمْ وَتَلْعَنُونَهُمْ وَيَلْعَنُونَكُمْ " . قَالُوا قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلاَ نُنَابِذُهُمْ عِنْدَ ذَلِكَ قَالَ " لاَ مَا أَقَامُوا فِيكُمُ الصَّلاَةَ لاَ مَا أَقَامُوا فِيكُمُ الصَّلاَةَ أَلاَ مَنْ وَلِيَ عَلَيْهِ وَالٍ فَرَآهُ يَأْتِي شَيْئًا مِنْ مَعْصِيَةِ اللَّهِ فَلْيَكْرَهْ مَا يَأْتِي مِنْ مَعْصِيَةِ اللَّهِ وَلاَ يَنْزِعَنَّ يَدًا مِنْ طَاعَةٍ " . قَالَ ابْنُ جَابِرٍ فَقُلْتُ - يَعْنِي لِرُزَيْقٍ - حِينَ حَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ آللَّهِ يَا أَبَا الْمِقْدَامِ لَحَدَّثَكَ بِهَذَا أَوْ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ مُسْلِمِ بْنِ قَرَظَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ عَوْفًا يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَقَالَ إِي وَاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ لَسَمِعْتُهُ مِنْ مُسْلِمِ بْنِ قَرَظَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ عَوْفَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
داود بن رشید به ما حدیث کرد، ولید (یعنی ابن مسلم) به ما حدیث کرد، عبدالرحمن بن یزید بن جابر به ما حدیث کرد، مولای بنی فزاره - که رزیق بن حیان است - به من خبر داد که او مسلم بن قرظه (پسر عموی عوف بن مالک اشجعی) را شنیده است که میگفت: من عوف بن مالک اشجعی را شنیدم که میگفت: من رسول الله ﷺ را شنیدم که میفرمودند:
«بهترین پیشوایان شما کسانی هستند که شما آنان را دوست دارید و آنان نیز شما را دوست دارند؛ شما بر آنان درود میفرستید و آنان نیز بر شما درود میفرستند. و بدترین پیشوایان شما کسانی هستند که شما از آنان متنفرید و آنان نیز از شما متنفرند؛ شما بر آنان لعنت میکنید و آنان نیز بر شما لعنت میکنند.» گفتند: «یا رسول الله! آیا در آن هنگام با شمشیر علیه آنان قیام نکنیم؟» فرمودند: «خیر، تا زمانی که نماز را در میان شما برپا دارند. خیر، تا زمانی که نماز را در میان شما برپا دارند. آگاه باشید! هر کس والی بر او گماشته شود و ببیند که او مرتکب معصیت الله میشود، باید آن معصیت را زشت شمارد، اما هرگز دست از اطاعت نکشد.» ابن جابر گفت: وقتی رزیق این حدیث را برایم نقل کرد، به او گفتم: «ای ابالمقدام! قسم به الله! آیا این حدیث را به تو گفتهاند یا خودت از مسلم بن قرظه شنیدی که میگفت: من عوف را شنیدم که میگفت: من رسول الله ﷺ را شنیدم؟» پس او بر زانوهایش نشست و رو به قبله کرد و گفت: «آری، قسم به الله که هیچ معبودی جز او نیست، من این را از مسلم بن قرظه شنیدم که میگفت: من عوف بن مالک را شنیدم که میگفت: من رسول الله ﷺ را شنیدم.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
رهبری شایسته بر مراقبت متقابل استوار است؛ نافرمانی همچنان نکوهیده است.
حاکمانی که بر جامعه اختیار و اقتدار دارند.
حفظ نماز بهعنوان عملی دینی و عمومی و بهجایآوردن آن.
نگسستن پیوند با حاکمیتِ مشروع؛ اطاعت در نافرمانی از الله جایز نیست.
عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کردهاند که در امور جایز باید از صاحبان اقتدار اطاعت کرد، اما باید گناه را ناپسند شمرد و خود در آن مشارکت نکرد. این بخش از روایت، تا زمانی که حاکمان نماز را در میان جامعه برپا میدارند، از برکناری مسلحانهٔ آنان برحذر میدارد؛ زیرا شورش میتواند آسیب و تفرقهای بزرگ به بار آورد. این سخن به معنای تأیید ستم نیست و مانع خیرخواهی صادقانه، بیان خطاها و تلاش برای اصلاح مشروع نمیشود.
- در امور مشروع از حاکمان پیروی کنید، اما در گناه با آنان همراه نشوید.
- با دقت و خردمندی در برابر ستم سخن بگویید و از ایجاد تفرقهٔ بیمورد بپرهیزید.
- قدر رهبرانی را بدانید که به جامعه خدمت میکنند و برای خیر و صلاح آن دعا میکنند.
این روایت صحیح، در طریق نقل با رُزَیق بن حَیّان مشترک است و سفارش به شکیبایی در برابر اموری را که ناپسند میدانیم روشنتر میسازد.
Sahih Muslim · #4806 (Sahih)این نسخه از طریق ابن جابر نقل شده و پیامِ نکوهش گناه بدون گسستن از اطاعت را تأیید میکند.
Sahih Muslim · #4807 (Sahih)این روایت از همان کتاب دربارهٔ اطاعت از حاکمان است و به درک حدود این اطاعت کمک میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.