کتاب اشربه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 5365

روایت‌شده توسط Abd al-Rahman ibn Abi Bakr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب اشربه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abd al-Rahman ibn Abi Bakr

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، وَحَامِدُ بْنُ عُمَرَ الْبَكْرَاوِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، الْقَيْسِيُّ كُلُّهُمْ عَنِ الْمُعْتَمِرِ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ مُعَاذٍ - حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ قَالَ أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ، أَنَّهُ حَدَّثَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، أَنَّ أَصْحَابَ الصُّفَّةِ، كَانُوا نَاسًا فُقَرَاءَ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَرَّةً ‏ "‏ مَنْ كَانَ عِنْدَهُ طَعَامُ اثْنَيْنِ فَلْيَذْهَبْ بِثَلاَثَةٍ وَمَنْ كَانَ عِنْدَهُ طَعَامُ أَرْبَعَةٍ فَلْيَذْهَبْ بِخَامِسٍ بِسَادِسٍ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ كَمَا قَالَ ‏.‏ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ جَاءَ بِثَلاَثَةٍ وَانْطَلَقَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِعَشَرَةٍ وَأَبُو بَكْرٍ بِثَلاَثَةٍ - قَالَ - فَهُوَ وَأَنَا وَأَبِي وَأُمِّي - وَلاَ أَدْرِي هَلْ قَالَ وَامْرَأَتِي وَخَادِمٌ بَيْنَ بَيْتِنَا وَبَيْتِ أَبِي بَكْرٍ - قَالَ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ تَعَشَّى عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ ثُمَّ لَبِثَ حَتَّى صُلِّيَتِ الْعِشَاءُ ثُمَّ رَجَعَ فَلَبِثَ حَتَّى نَعَسَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَ بَعْدَ مَا مَضَى مِنَ اللَّيْلِ مَا شَاءَ اللَّهُ قَالَتْ لَهُ امْرَأَتُهُ مَا حَبَسَكَ عَنْ أَضْيَافِكَ - أَوْ قَالَتْ - ضَيْفِكَ قَالَ أَوَمَا عَشَّيْتِهِمْ قَالَتْ أَبَوْا حَتَّى تَجِيءَ قَدْ عَرَضُوا عَلَيْهِمْ فَغَلَبُوهُمْ - قَالَ - فَذَهَبْتُ أَنَا فَاخْتَبَأْتُ وَقَالَ يَا غُنْثَرُ ‏.‏ فَجَدَّعَ وَسَبَّ وَقَالَ كُلُوا لاَ هَنِيئًا ‏.‏ وَقَالَ وَاللَّهِ لاَ أَطْعَمُهُ أَبَدًا - قَالَ - فَايْمُ اللَّهِ مَا كُنَّا نَأْخُذُ مِنْ لُقْمَةٍ إِلاَّ رَبَا مِنْ أَسْفَلِهَا أَكْثَرُ مِنْهَا - قَالَ - حَتَّى شَبِعْنَا وَصَارَتْ أَكْثَرَ مِمَّا كَانَتْ قَبْلَ ذَلِكَ فَنَظَرَ إِلَيْهَا أَبُو بَكْرٍ فَإِذَا هِيَ كَمَا هِيَ أَوْ أَكْثَرُ ‏.‏ قَالَ لاِمْرَأَتِهِ يَا أُخْتَ بَنِي فِرَاسٍ مَا هَذَا قَالَتْ لاَ وَقُرَّةِ عَيْنِي لَهِيَ الآنَ أَكْثَرُ مِنْهَا قَبْلَ ذَلِكَ بِثَلاَثِ مِرَارٍ - قَالَ - فَأَكَلَ مِنْهَا أَبُو بَكْرٍ وَقَالَ إِنَّمَا كَانَ ذَلِكَ مِنَ الشَّيْطَانِ - يَعْنِي يَمِينَهُ - ثُمَّ أَكَلَ مِنْهَا لُقْمَةً ثُمَّ حَمَلَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَصْبَحَتْ عِنْدَهُ - قَالَ - وَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمٍ عَقْدٌ فَمَضَى الأَجَلُ فَعَرَّفْنَا اثْنَا عَشَرَ رَجُلاً مَعَ كُلِّ رَجُلٍ مِنْهُمْ أُنَاسٌ اللَّهُ أَعْلَمُ كَمْ مَعَ كُلِّ رَجُلٍ إِلاَّ أَنَّهُ بَعَثَ مَعَهُمْ فَأَكَلُوا مِنْهَا أَجْمَعُونَ ‏.‏ أَوْ كَمَا قَالَ ‏.‏

ترجمه

عبیدالله بن معاذ عنبری، حامد بن عمر بکراوی و محمد بن عبد اعلی قیسی همگی از معتمر روایت کردند - و این لفظ ابن معاذ است - معتمر بن سلیمان به ما حدیث کرد و گفت: پدرم برای ما حدیث کرد که ابوعثمان به او خبر داد که عبدالرحمن بن ابی‌بکر برایش نقل کرده است که اصحاب صفّه مردمی فقیر بودند. روزی رسول خدا ﷺ فرمودند:

«هر کس غذای دو نفر دارد، سه نفر را با خود ببرد و هر کس غذای چهار نفر دارد، پنج یا شش نفر را با خود ببرد.» یا همانند آن را فرمودند. ابوبکر سه نفر را آورد و پیامبر خدا ﷺ ده نفر را بردند و ابوبکر سه نفر را آورد - (راوی می‌گوید) یعنی او، من، پدرم و مادرم - و نمی‌دانم آیا همسرش و خدمتکاری که میان خانه ما و خانه ابوبکر مشترک بود را نیز ذکر کرد یا خیر. راوی گوید: ابوبکر شام را نزد پیامبر خدا ﷺ خورد، سپس ماند تا نماز عشا خوانده شد. آنگاه بازگشت و صبر کرد تا رسول خدا ﷺ خواب‌آلود شدند، سپس پس از گذشت بخشی از شب - چنانکه الله خواست - به خانه آمد. همسرش به او گفت: چه چیزی تو را از مهمانانت بازداشت؟ یا گفت: از مهمانت؟ گفت: آیا به آنها شام ندادی؟ گفت: عرضه کردیم اما نپذیرفتند تا تو بیایی؛ غذا را برایشان آوردند ولی آنها غلبه کردند (و نخوردند). (عبدالرحمن) گوید: من رفتم و پنهان شدم. ابوبکر گفت: «ای نادان!» و مرا سرزنش کرد و به مهمانان گفت: «بخورید، هرچند گوارا نباشد.» و گفت: «به الله سوگند! هرگز آن را نخواهم خورد.» (عبدالرحمن) گوید: به الله سوگند! هیچ لقمه‌ای برنداشتیم مگر اینکه از زیر آن بیشتر از آنچه برداشته بودیم ظاهر شد، تا اینکه سیر شدیم و غذا بیشتر از مقدار اولیه‌اش گردید. ابوبکر به آن نگریست و دید که همان است یا بیشتر. به همسرش گفت: «ای خواهر بنی‌فِراس! این چیست؟» گفت: «نه، به روشنی چشمم سوگند! اکنون سه برابر پیش از آن است.» ابوبکر از آن خورد و گفت: «آن (سوگند) از جانب شیطان بود» - یعنی سوگندش را. سپس لقمه‌ای از آن خورد و باقی را نزد رسول خدا ﷺ برد و تا صبح نزد ایشان ماند. (راوی گوید): میان ما و قومی پیمانی بود که مدتش به پایان رسید، پس دوازده مرد را تعیین کردیم که با هر کدامشان کسانی بودند - الله داناتر است که با هر کدام چند نفر بودند - اما پیامبر ﷺ آن غذا را با آنان فرستاد و همگی از آن خوردند. یا همانند آن را فرمود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

مهمان‌نوازی و تقسیم غذا برکت آورد و بسیاری را سیر کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
اصحاب صفّه

مکانی در کنار مسجد پیامبر ﷺ که صحابهٔ فقیر در آن سکونت داشتند.

بنو فِراس

قبیله‌ای که همسر ابوبکر به آن تعلق داشت.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که باید مهمانان را دعوت کرد و غذا را با آنان تقسیم کرد، حتی اگر ذخیرهٔ غذا اندک به نظر برسد. این واقعه نشان‌دهندهٔ برکتی شگفت در غذاست؛ ابوبکر دریافت که سوگند خشم‌آلودش دلیلی برای محروم‌کردن همیشگی دیگران از غذا نیست. این روایت به سخاوت تشویق می‌کند، بی‌آنکه از کسی بخواهد بیش از توانش ببخشد.

درس‌هایی برای امروز
  1. دیگران را برای صرف غذا دعوت کنید و هرچه دارید، هرچند ساده باشد، با آنان تقسیم کنید.
  2. با شکیبایی و توجه با مهمانان رفتار کنید و نیاز آنان به میزبان را در نظر بگیرید.
  3. از سوگندهای خشم‌آلود بپرهیزید و اگر از روی هیجان چنین سوگندی خوردید، با انجام کار نیک آن را جبران کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.