Sahih Muslim، حدیث 5366
روایتشده توسط Abd al-Rahman ibn Abi Bakr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abd al-Rahman ibn Abi Bakr
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا سَالِمُ بْنُ نُوحٍ الْعَطَّارُ، عَنِ الْجُرَيْرِيِّ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، قَالَ نَزَلَ عَلَيْنَا أَضْيَافٌ لَنَا - قَالَ - وَكَانَ أَبِي يَتَحَدَّثُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ اللَّيْلِ - قَالَ - فَانْطَلَقَ وَقَالَ يَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ افْرُغْ مِنْ أَضْيَافِكَ . قَالَ فَلَمَّا أَمْسَيْتُ جِئْنَا بِقِرَاهُمْ - قَالَ - فَأَبَوْا فَقَالُوا حَتَّى يَجِيءَ أَبُو مَنْزِلِنَا فَيَطْعَمَ مَعَنَا - قَالَ - فَقُلْتُ لَهُمْ إِنَّهُ رَجُلٌ حَدِيدٌ وَإِنَّكُمْ إِنْ لَمْ تَفْعَلُوا خِفْتُ أَنْ يُصِيبَنِي مِنْهُ أَذًى - قَالَ - فَأَبَوْا فَلَمَّا جَاءَ لَمْ يَبْدَأْ بِشَىْءٍ أَوَّلَ مِنْهُمْ فَقَالَ أَفَرَغْتُمْ مِنْ أَضْيَافِكُمْ قَالَ قَالُوا لاَ وَاللَّهِ مَا فَرَغْنَا . قَالَ أَلَمْ آمُرْ عَبْدَ الرَّحْمَنِ قَالَ وَتَنَحَّيْتُ عَنْهُ فَقَالَ يَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ . قَالَ فَتَنَحَّيْتُ - قَالَ - فَقَالَ يَا غُنْثَرُ أَقْسَمْتُ عَلَيْكَ إِنْ كُنْتَ تَسْمَعُ صَوْتِي إِلاَّ جِئْتَ - قَالَ - فَجِئْتُ فَقُلْتُ وَاللَّهِ مَا لِي ذَنْبٌ هَؤُلاَءِ أَضْيَافُكَ فَسَلْهُمْ قَدْ أَتَيْتُهُمْ بِقِرَاهُمْ فَأَبَوْا أَنْ يَطْعَمُوا حَتَّى تَجِيءَ - قَالَ - فَقَالَ مَا لَكُمْ أَلاَ تَقْبَلُوا عَنَّا قِرَاكُمْ - قَالَ - فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ فَوَاللَّهِ لاَ أَطْعَمُهُ اللَّيْلَةَ - قَالَ - فَقَالُوا فَوَاللَّهِ لاَ نَطْعَمُهُ حَتَّى تَطْعَمَهُ . قَالَ فَمَا رَأَيْتُ كَالشَّرِّ كَاللَّيْلَةِ قَطُّ وَيْلَكُمْ مَا لَكُمْ أَنْ لاَ تَقْبَلُوا عَنَّا قِرَاكُمْ قَالَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا الأُولَى فَمِنَ الشَّيْطَانِ هَلُمُّوا قِرَاكُمْ - قَالَ - فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَسَمَّى فَأَكَلَ وَأَكَلُوا - قَالَ - فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَرُّوا وَحَنِثْتُ - قَالَ - فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ " بَلْ أَنْتَ أَبَرُّهُمْ وَأَخْيَرُهُمْ " . قَالَ وَلَمْ تَبْلُغْنِي كَفَّارَةٌ .
عبدالرحمن بن ابیبکر روایت کرده است: مهمانانی به خانه ما آمدند. پدرم عادت داشت که شبها نزد رسول خدا ﷺ برود و با ایشان صحبت کند. هنگام رفتن فرمود: ای عبدالرحمن! از مهمانانت پذیرایی کن. وقتی شب شد، غذا را برایشان آوردیم، اما آنان امتناع کردند و گفتند: تا صاحبخانه نیاید و با ما نخورد، ما غذا نمیخوریم. به آنان گفتم: او مردی سختگیر است و اگر این کار را نکنید، میترسم از جانبش به من آسیبی برسد. اما باز هم امتناع کردند. وقتی پدرم آمد، پیش از هر چیز پرسید: آیا از مهمانان پذیرایی کردید؟ اهل خانه گفتند: نه به خدا سوگند، هنوز پذیرایی نکردهایم. فرمود: مگر به عبدالرحمن دستور ندادم؟ عبدالرحمن میگوید: من خود را کنار کشیدم. دوباره فرمود: ای عبدالرحمن! باز هم کنار رفتم. سپس فرمود: ای نادان! تو را قسم میدهم اگر صدایم را میشنوی حتماً بیا. آمدم و گفتم: به خدا سوگند تقصیری ندارم؛ اینها مهمانان شما هستند، از خودشان بپرسید. من غذا را برایشان آوردم اما تا شما نیایید از خوردن امتناع کردند. به مهمانان فرمود: چرا پذیرایی ما را نپذیرفتید؟ به خدا سوگند امشب من هم غذا نخواهم خورد. آنان گفتند: به خدا سوگند تا شما نخورید، ما هم نمیخوریم. ابوبکر فرمود: هرگز شبی ناگوارتر از این ندیدهام؛ وای بر شما! چرا پذیرایی ما را قبول نمیکنید؟ سپس فرمود: آن قسم اول از سوی شیطان بود؛ غذا را بیاورید. غذا آورده شد، نام الله را برد و خورد و دیگران نیز خوردند. صبح روز بعد نزد پیامبر ﷺ رفت و عرض کرد: ای رسول خدا! آنان بر قسم خود وفادار ماندند و من قسمم را شکستم. ماجرا را شرح داد. پیامبر ﷺ فرمودند:
«بلکه تو راستگوترین و بهترینِ آنان هستی.» عبدالرحمن میگوید: دستوری درباره کفاره به من نرسید.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
مهماننوازی به شکیبایی نیاز دارد؛ سوگند شتابزده را میتوان شکست.
غذا و پذیراییای که میزبان برای مهمانانش فراهم میکند.
انجام ندادن کاری که شخص به انجام آن سوگند خورده است.
عملی مقرر برای جبران سوگندِ شکستهشده.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که سوگندی که شخص را از انجام کار نیک یا ادای وظیفه بازمیدارد، نباید به هر قیمتی پابرجا نگه داشته شود: باید کار بهتر را انجام داد و کفارهٔ مقرر را پرداخت. ابوبکر دریافت که واکنش نخستش اوضاع را بدتر کرده است و اجازه داد مهمانان غذا بخورند. این روایت هم مهماننوازی صادقانهٔ او را میستاید و هم آمادگیاش را برای بازنگری در سخنانش. بااینحال، راوی روشن نمیکند که ابوبکر کفاره پرداخت یا نه.
- به مهمانان غذا تعارف کنید، بیآنکه به آنان فشار بیاورید؛ پاسخشان را با شکیبایی بپذیرید.
- هنگام خشم سوگندی نخورید که مانع مهماننوازی یا کار نیک دیگری شود.
- اگر سوگندی خوردهاید و انجام کار بهتر مستلزم شکستن آن است، دربارهٔ کفارهٔ مقرر از فردی آگاه و مورد اعتماد بپرسید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.