کتاب لباس و زینت · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 5403

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب لباس و زینت
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، حَدَّثَنَا نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ رَأَى عُمَرُ عُطَارِدًا التَّمِيمِيَّ يُقِيمُ بِالسُّوقِ حُلَّةً سِيَرَاءَ - وَكَانَ رَجُلاً يَغْشَى الْمُلُوكَ وَيُصِيبُ مِنْهُمْ - فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي رَأَيْتُ عُطَارِدًا يُقِيمُ فِي السُّوقِ حُلَّةً سِيَرَاءَ فَلَوِ اشْتَرَيْتَهَا فَلَبِسْتَهَا لِوُفُودِ الْعَرَبِ إِذَا قَدِمُوا عَلَيْكَ - وَأَظُنُّهُ قَالَ وَلَبِسْتَهَا يَوْمَ الْجُمُعَةِ - فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّمَا يَلْبَسُ الْحَرِيرَ فِي الدُّنْيَا مَنْ لاَ خَلاَقَ لَهُ فِي الآخِرَةِ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا كَانَ بَعْدَ ذَلِكَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِحُلَلٍ سِيَرَاءَ فَبَعَثَ إِلَى عُمَرَ بِحُلَّةٍ وَبَعَثَ إِلَى أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ بِحُلَّةٍ وَأَعْطَى عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ حُلَّةً وَقَالَ ‏"‏ شَقِّقْهَا خُمُرًا بَيْنَ نِسَائِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ بِحُلَّتِهِ يَحْمِلُهَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَعَثْتَ إِلَىَّ بِهَذِهِ وَقَدْ قُلْتَ بِالأَمْسِ فِي حُلَّةِ عُطَارِدٍ مَا قُلْتَ فَقَالَ ‏"‏ إِنِّي لَمْ أَبْعَثْ بِهَا إِلَيْكَ لِتَلْبَسَهَا وَلَكِنِّي بَعَثْتُ بِهَا إِلَيْكَ لِتُصِيبَ بِهَا ‏"‏ ‏.‏ وَأَمَّا أُسَامَةُ فَرَاحَ فِي حُلَّتِهِ فَنَظَرَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَظَرًا عَرَفَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ أَنْكَرَ مَا صَنَعَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا تَنْظُرُ إِلَىَّ فَأَنْتَ بَعَثْتَ إِلَىَّ بِهَا فَقَالَ ‏"‏ إِنِّي لَمْ أَبْعَثْ إِلَيْكَ لِتَلْبَسَهَا وَلَكِنِّي بَعَثْتُ بِهَا إِلَيْكَ لِتُشَقِّقَهَا خُمُرًا بَيْنَ نِسَائِكَ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

شیبان بن فرّوخ برای ما حدیث کرد، جریر بن حازم برای ما حدیث کرد، نافع برای ما حدیث کرد، از ابن عمر که گفت: عمر، عطارد تمیمی را در بازار دید که لباس حریری می‌فروشد — و او مردی بود که نزد پادشاهان رفت‌وآمد داشت و از آنان سود می‌برد. پس عمر گفت:

«ای رسول خدا! من عطارد را دیدم که در بازار لباس حریری عرضه می‌کند؛ کاش آن را بخرید و هنگام آمدن هیئت‌های عرب بپوشید!» و گمان می‌کنم که همچنین گفت: «و در روز جمعه نیز بپوشید.» آنگاه رسول خدا ﷺ به او فرمودند: «هر کس در دنیا حریر بپوشد، در آخرت بهره‌ای نخواهد داشت.» سپس مدتی بعد، لباس‌های حریری به رسول خدا ﷺ هدیه داده شد. ایشان یک دست لباس برای عمر فرستادند، یک دست برای اسامة بن زید فرستادند و یک دست به علی بن ابی‌طالب دادند و فرمودند: «آن‌ها را پاره کنید و برای زنان خود روسری بسازید.» عمر لباس خود را آورد و گفت: «ای رسول خدا! شما این را برای من فرستادید، در حالی که دیروز درباره لباس عطارد آنچه را باید می‌فرمودید، فرمودید.» ایشان فرمودند: «من این را برای پوشیدن به تو نفرستادم، بلکه فرستادم تا از آن بهره‌مند شوی.» اما اسامة لباسش را پوشید و بیرون آمد، پس رسول خدا ﷺ چنان به او نگریستند که اسامة فهمید رسول خدا ﷺ کار او را ناپسند داشته‌اند. او گفت: «ای رسول خدا! چرا چنین به من می‌نگرید، در حالی که خودتان آن را برای من فرستادید؟» ایشان فرمودند: «من آن را برای پوشیدن به تو نفرستادم، بلکه فرستادم تا آن را پاره کنی و برای زنان خود روسری بسازی.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پوشیدن لباس ابریشمی برای مردان ممنوع است، اما می‌توان آن را برای استفاده‌ای دیگر واگذار کرد.

پیشینه و سبب بیان

عمر دید که بازرگانی به نام عُطارد جامه‌ای ابریشمی عرضه می‌کند و پیشنهاد داد پیامبر ﷺ هنگام استقبال از هیئت‌های عرب آن را بپوشد. بعدها جامه‌های ابریشمی‌ای به عمر، اسامه و علی داده شد؛ پیامبر ﷺ توضیح داد که این جامه‌ها برای پوشیدن مردان نیستند، بلکه می‌توان از آن‌ها بهره برد یا از آن‌ها روسری برای زنان تهیه کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
حُلّه

جامه یا پوشاکی آراسته که در اینجا از ابریشم ساخته شده است.

سِیَراء

نوعی پارچه یا جامهٔ ابریشمی.

خُمُر

روسری‌هایی که زنان می‌پوشند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که پوشیدن ابریشم خالص به‌عنوان لباس برای مردان جایز نیست؛ هشدار دربارهٔ پوشیدن آن است، نه مالکیت یا واگذار کردنش. پیامبر ﷺ روشن کرد که جامه‌های داده‌شده به عمر و اسامه برای استفاده‌ای دیگر بوده‌اند، مانند فروش یا تبدیل آن‌ها به روسری برای زنان. مذاهب فقهی بر اساس روایات دیگر، استثناهایی مانند ضرورت پزشکی را بررسی می‌کنند؛ اما خود این روایت چنین استثنایی را ذکر نمی‌کند. احکام دقیق پارچه‌های ترکیبی و تزئینات کوچک ابریشمی میان مذاهب فقهی متفاوت است.

درس‌هایی برای امروز
  1. به‌عنوان مرد، لباسِ ساخته‌شده از ابریشم خالص نپوشید و جایگزینی مجاز انتخاب کنید.
  2. هنگام هدیه دادن، کاربرد موردنظر را روشن کنید و اگر مشخص نیست، پرس‌وجو کنید.
  3. تجمل را فقط از ظاهر آن نسنجید؛ دستورهای دینی مربوط به آن را نیز در نظر بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.