Sahih Muslim، حدیث 5540
روایتشده توسط Abdullah ibn Mas'ud and Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Mas'ud and Abdullah ibn Abbas
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
وَحَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ صُبَيْحٍ، قَالَ كُنْتُ مَعَ مَسْرُوقٍ فِي بَيْتٍ فِيهِ تَمَاثِيلُ مَرْيَمَ . فَقَالَ مَسْرُوقٌ هَذَا تَمَاثِيلُ كِسْرَى . فَقُلْتُ لاَ هَذَا تَمَاثِيلُ مَرْيَمَ . فَقَالَ مَسْرُوقٌ أَمَا إِنِّي سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَشَدُّ النَّاسِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ الْمُصَوِّرُونَ " . قَالَ مُسْلِمٌ قَرَأْتُ عَلَى نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيِّ عَنْ عَبْدِ الأَعْلَى بْنِ عَبْدِ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي الْحَسَنِ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي رَجُلٌ أُصَوِّرُ هَذِهِ الصُّوَرَ فَأَفْتِنِي فِيهَا . فَقَالَ لَهُ ادْنُ مِنِّي . فَدَنَا مِنْهُ ثُمَّ قَالَ ادْنُ مِنِّي . فَدَنَا حَتَّى وَضَعَ يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ قَالَ أُنَبِّئُكَ بِمَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " كُلُّ مُصَوِّرٍ فِي النَّارِ يَجْعَلُ لَهُ بِكُلِّ صُورَةٍ صَوَّرَهَا نَفْسًا فَتُعَذِّبُهُ فِي جَهَنَّمَ " . وَقَالَ إِنْ كُنْتَ لاَ بُدَّ فَاعِلاً فَاصْنَعِ الشَّجَرَ وَمَا لاَ نَفْسَ لَهُ . فَأَقَرَّ بِهِ نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ .
نصر بن علی جَهْضَمی برای ما حدیث کرد، عبدالعزیز بن عبدالصمد برای ما حدیث کرد، منصور از مسلم بن صُبَیح نقل کرد که گفت: همراه مَسروق در خانهای بودم که در آن تصاویر مریم وجود داشت. مسروق گفت:
«اینها تصاویر کسری است.» گفتم: «نه، اینها تصاویر مریم است.» سپس مسروق گفت: «من از عبدالله بن مسعود شنیدم که گفت: رسول الله ﷺ فرمودند: ‹در روز قیامت، سختترین عذاب نصیب تصویرگران خواهد شد.›» مسلم گفت: این حدیث را نزد نصر بن علی جَهْضَمی خواندم، از عبدالاعلی بن عبدالاعلی، یحیی بن ابی اسحاق برای ما حدیث کرد، از سعید بن ابی الحسن که گفت: مردی نزد ابن عباس آمد و عرض کرد: «من مردی هستم که این تصاویر را میکشم، مرا در باره آنها فتوا دهید.» ابن عباس به او فرمود: «به من نزدیک شو.» او نزدیک شد، سپس دوباره فرمود: «بیشتر نزدیک شو.» او چنان نزدیک شد که ابن عباس دستش را بر سر او گذاشت و گفت: «آنچه را از رسول الله ﷺ شنیدهام به تو خبر میدهم. شنیدم که رسول الله ﷺ فرمودند: ‹هر تصویرگری در آتش دوزخ است؛ برای هر تصویری که کشیده، نفسی دمیده میشود که او را در جهنم عذاب میدهد.›» و نیز فرمودند: «اگر ناچاری که این کار را انجام دهی، پس درختان و اشیای بیجان را ترسیم کن.» نصر بن علی نیز این روایت را تأیید نمود.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
این حدیث دربارهٔ ساخت تصویر از موجودات زنده هشدار میدهد.
کسانی که تصویر میسازند؛ در اینجا منظور تصویر موجودات دارای روح است.
نام اسلامی دوزخ.
پاسخ یک عالم دربارهٔ آنچه بر اساس احکام اسلامی جایز یا ممنوع است.
عالمان کلاسیک از این روایت هشداری جدی دربارهٔ ساخت تصویر از موجودات زنده برداشت کردهاند، بهویژه هنگامی که این تصاویر برای پرستش به کار روند. حکم دقیق با توجه به نوع تصویر، هدف و کاربرد آن متفاوت است؛ چهار مذهب فقهی اهلسنت نیز دربارهٔ مجسمههای سهبعدی و تصاویر روی سطوح تخت بحث کردهاند. توصیهٔ ابنعباس به تصویر کردن درختان و چیزهای بیجان، دامنهٔ هشدار در این روایت را محدود میکند، اما جای بررسی موارد مشخص از سوی عالمان صلاحیتدار را نمیگیرد.
- در کارهای تصویری، بررسی کنید چه چیزی را با چه هدفی تصویر میکنید و اثر چگونه استفاده خواهد شد.
- اگر تردید دارید، شکل مجازی از خلاقیت را برگزینید؛ مانند طبیعت، نقشونگارها یا اشیای بیجان.
- در موقعیتهای مشخص از عالمی مورد اعتماد راهنمایی بخواهید و جزئیات هر مورد را در نظر بگیرید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.