کتاب آداب و اخلاق · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 5588

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب آداب و اخلاق
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jabir ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا وَقَالَ، إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ وُلِدَ لِرَجُلٍ مِنَّا غُلاَمٌ فَسَمَّاهُ مُحَمَّدًا فَقَالَ لَهُ قَوْمُهُ لاَ نَدَعُكَ تُسَمِّي بِاسْمِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَانْطَلَقَ بِابْنِهِ حَامِلَهُ عَلَى ظَهْرِهِ فَأَتَى بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وُلِدَ لِي غُلاَمٌ فَسَمَّيْتُهُ مُحَمَّدًا فَقَالَ لِي قَوْمِي لاَ نَدَعُكَ تُسَمِّي بِاسْمِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ تَسَمَّوْا بِاسْمِي وَلاَ تَكْتَنُوا بِكُنْيَتِي فَإِنَّمَا أَنَا قَاسِمٌ أَقْسِمُ بَيْنَكُمْ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

عثمان بن ابی‌شیبه و اسحاق بن ابراهیم برای ما حدیث نقل کردند؛ عثمان گفت: برای ما حدیث کرد، و اسحاق گفت: جریر به ما خبر داد، از منصور، او از سالم بن ابی‌الجرد، او از جابر بن عبدالله. جابر گفت: مردی از میان ما صاحب پسری شد و نام او را محمد گذاشت. قومش به او گفتند:

«ما اجازه نمی‌دهیم که فرزندت را به نام رسول‌الله ﷺ نامگذاری کنی.» سپس او پسرش را بر پشت خود سوار کرد و نزد پیامبر ﷺ آمد و عرض کرد: «ای رسول خدا! من صاحب پسری شده‌ام و نام او را محمد گذاشته‌ام، اما قومم به من گفتند: ما اجازه نمی‌دهیم فرزندت را به نام رسول‌الله ﷺ بخوانی.» آنگاه رسول‌الله ﷺ فرمودند: «به نام من نامگذاری کنید، اما از کنیه من استفاده نکنید؛ زیرا من قاسم (تقسیم‌کننده) هستم که در میان شما (غنایم و زکات را) تقسیم می‌کنم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ نام‌گذاری کودکان به نام محمد را جایز دانست، اما استفاده از کنیهٔ ایشان را منع کرد.

پیشینه و سبب بیان

مردی از جامعه، پسر تازه‌متولدشده‌اش را محمد نامید. وقتی مردم به این کار اعتراض کردند، او کودک را نزد پیامبر ﷺ برد. ایشان نام‌گذاری را جایز دانست و دربارهٔ کنیهٔ خود توضیح داد.

توضیح واژه‌های دشوار
کنیه

عنوانی برای خطاب که اغلب با «ابو» (پدرِ) یا «امّ» (مادرِ) آغاز می‌شود.

قاسم

نامی که در اینجا به معنای «تقسیم‌کننده» است.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که نام‌گذاری کودک به نام محمد جایز و پسندیده است؛ حکم پیامبر ﷺ اعتراض مردمِ آن ماجرا را برطرف می‌کند. دربارهٔ استفاده از کنیهٔ ایشان میان عالمان اختلاف‌نظر وجود دارد. برخی منع را عام می‌دانند، در حالی که برخی دیگر آن را به جمع‌شدن نام و کنیهٔ ایشان با یکدیگر یا به دوره‌ای از زندگی ایشان مربوط می‌دانند. مذاهب فقهی این اختلاف را در کتاب‌های فقهی خود بررسی کرده‌اند؛ خودِ نام محمد همچنان جایز است.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای کودک نامی نیکو انتخاب کنید و اعتراض‌ها را با مراجعه به دانش معتبر اسلامی بسنجید.
  2. آرام به اعضای خانواده توضیح دهید که طبق این روایت، نام محمد جایز است.
  3. هنگام به‌کاربستن حکم مربوط به کنیه، میان نام محمد و کنیهٔ خطابِ پیامبر ﷺ تفاوت بگذارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.