کتاب آداب و اخلاق · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 5589

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب آداب و اخلاق
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jabir ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا عَبْثَرٌ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ وُلِدَ لِرَجُلٍ مِنَّا غُلاَمٌ فَسَمَّاهُ مُحَمَّدًا فَقُلْنَا لاَ نَكْنِيكَ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى تَسْتَأْمِرَهُ ‏.‏ قَالَ فَأَتَاهُ فَقَالَ إِنَّهُ وُلِدَ لِي غُلاَمٌ فَسَمَّيْتُهُ بِرَسُولِ اللَّهِ وَإِنَّ قَوْمِي أَبَوْا أَنْ يَكْنُونِي بِهِ حَتَّى تَسْتَأْذِنَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ سَمُّوا بِاسْمِي وَلاَ تَكَنَّوْا بِكُنْيَتِي فَإِنَّمَا بُعِثْتُ قَاسِمًا أَقْسِمُ بَيْنَكُمْ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

هناد بن سری به ما حدیث کرد، گفت: عبثر به ما حدیث کرد، از حصین، از سالم بن ابی‌الجدع، از جابر بن عبدالله که گفت: برای یکی از ما پسری متولد شد و او را محمد نامید. ما گفتیم: تا زمانی که از رسول خدا ﷺ کسب اجازه نکنی، تو را به کنیهٔ ایشان نخواهیم خواند. راوی گفت: آن مرد نزد پیامبر ﷺ آمد و عرض کرد: پسری برایم متولد شده و او را به نام رسول خدا ﷺ نامگذاری کرده‌ام، اما قوم من نپذیرفتند که مرا به کنیهٔ ایشان بخوانند مگر آنکه از پیامبر ﷺ اجازه بگیرم. پس ایشان فرمودند:

«به نام من نام‌گذاری کنید، اما به کنیهٔ من کنیه نگذارید؛ زیرا من تنها به عنوان «قاسم» مبعوث شده‌ام تا میان شما تقسیم کنم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ نام محمد را اجازه داد، اما کنیهٔ خود را اجازه نداد.

پیشینه و سبب بیان

مردی از جامعه صاحب پسری شد و خواست نام او را محمد بگذارد. اطرافیانش از او خواستند ابتدا از پیامبر ﷺ اجازه بگیرد؛ ایشان نام را اجازه داد، اما استفاده از کنیهٔ خود را منع کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
کنیه

عنوانی که با «ابو» (پدرِ) یا «امّ» (مادرِ) آغاز می‌شود و اغلب بر پایهٔ نام فرزند است.

قاسم

به معنای «تقسیم‌کننده». پیامبر ﷺ رسالت خود را تقسیم میان مردم توصیف کرد.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که نام‌گذاری کودک به نام محمد جایز است، در حالی که استفاده از کنیهٔ ابوالقاسم در زمان پیامبر ﷺ ممنوع بود. آنان پیوند این روایت را با روایات دیگر بررسی کرده‌اند و مذاهب فقهی دربارهٔ دامنهٔ این منع، به‌ویژه پس از وفات پیامبر ﷺ، دیدگاه‌های متفاوتی دارند. این توضیح عنوان قاسم را با وظیفهٔ ایشان در رساندن هدایت و آنچه خداوند میان مردم مقرر کرده است، مرتبط می‌سازد.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای کودک نامی نیکو انتخاب کنید و اگر تردید دارید، دربارهٔ آداب اسلامی از منبعی قابل اعتماد دانش بجویید.
  2. در خطاب کردن، میان یک نام معمولی و کنیهٔ ویژه‌ای که با پیامبر ﷺ پیوند دارد تفاوت بگذارید.
  3. پرسش‌های دینی را با احترام مطرح کنید و پیش از به‌کاربستن یک حکم، دربارهٔ آن روشنی بجویید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.