Sahih Muslim، حدیث 5633
روایتشده توسط Abu Musa al-Ash'ari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Musa al-Ash'ari
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ أَبُو عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا طَلْحَةُ بْنُ، يَحْيَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ، قَالَ جَاءَ أَبُو مُوسَى إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَقَالَ السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ هَذَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ قَيْسٍ . فَلَمْ يَأْذَنْ لَهُ فَقَالَ السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ هَذَا أَبُو مُوسَى السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ هَذَا الأَشْعَرِيُّ . ثُمَّ انْصَرَفَ فَقَالَ رُدُّوا عَلَىَّ رُدُّوا عَلَىَّ . فَجَاءَ فَقَالَ يَا أَبَا مُوسَى مَا رَدَّكَ كُنَّا فِي شُغْلٍ . قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الاِسْتِئْذَانُ ثَلاَثٌ فَإِنْ أُذِنَ لَكَ وَإِلاَّ فَارْجِعْ " . قَالَ لَتَأْتِيَنِّي عَلَى هَذَا بِبَيِّنَةٍ وَإِلاَّ فَعَلْتُ وَفَعَلْتُ . فَذَهَبَ أَبُو مُوسَى قَالَ عُمَرُ إِنْ وَجَدَ بَيِّنَةً تَجِدُوهُ عِنْدَ الْمِنْبَرِ عَشِيَّةً وَإِنْ لَمْ يَجِدْ بَيِّنَةً فَلَمْ تَجِدُوهُ . فَلَمَّا أَنْ جَاءَ بِالْعَشِيِّ وَجَدُوهُ قَالَ يَا أَبَا مُوسَى مَا تَقُولُ أَقَدْ وَجَدْتَ قَالَ نَعَمْ أُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ . قَالَ عَدْلٌ . قَالَ يَا أَبَا الطُّفَيْلِ مَا يَقُولُ هَذَا قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ذَلِكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ فَلاَ تَكُونَنَّ عَذَابًا عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ إِنَّمَا سَمِعْتُ شَيْئًا فَأَحْبَبْتُ أَنْ أَتَثَبَّتَ .
حسین بن حریث ابوعمار به ما حدیث کرد، فضل بن موسی به ما حدیث کرد، طلحه بن یحیی به ما خبر داد، از ابوبرده، از ابوموسی اشعری که گفت: ابوموسی نزد عمر بن خطاب آمد و عرض کرد: السلام علیکم، این عبدالله بن قیس است. اما عمر به او اجازه ورود نداد. دوباره عرض کرد: السلام علیکم، این ابوموسی است. السلام علیکم، این اشعری است. سپس بازگشت. عمر فرمود: او را به نزد من برگردانید، او را به نزد من برگردانید. پس ابوموسی آمد. عمر پرسید: ای ابوموسی! چه چیزی تو را وادار به بازگشت کرد در حالی که ما مشغول کار بودیم؟ ابوموسی پاسخ داد: من از رسول خدا ﷺ شنیدم که فرمودند:
«اجازه خواستن سه بار است؛ اگر به تو اجازه داده شد وارد شو، وگرنه بازگرد.» عمر گفت: بر این گفته گواهی بیاور، وگرنه تو را مجازات خواهم کرد. ابوموسی رفت. عمر فرمود: اگر گواهی بیابد، عصرگاه او را نزد منبر خواهید یافت، و اگر گواهی نیابد، او را آنجا نخواهید یافت. چون عصر شد، او را همانجا یافتند. عمر پرسید: ای ابوموسی! چه میگویی؟ آیا گواهی یافتی؟ گفت: آری، أُبیّ بن کعب. عمر فرمود: او گواهی عادل و معتبر است. سپس عمر پرسید: ای ابوالطفیل! این شخص چه میگوید؟ أُبیّ گفت: ای پسر خطاب! من نیز همین سخن را از رسول خدا ﷺ شنیدهام. پس بر اصحاب رسول خدا ﷺ سختگیر مباش. عمر فرمود: سبحان الله! من سخنی شنیده بودم و میخواستم آن را محقق و ثابت سازم.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
سه بار اجازه بگیرید و اگر اجازهای داده نشد، بازگردید.
پیش از ورود به خانه یا فضای خصوصی، از پیش اجازه بخواهید.
تأییدِ شخص دیگری که او نیز این روایت را از پیامبر ﷺ شنیده است.
یکی از صحابه که تأیید کرد این سخن را از پیامبر ﷺ شنیده است.
عالمان از این روایت برداشت میکنند که اجازهگرفتن صرفاً تشریفاتی نیست: اگر پس از سه بار درخواست اجازهای داده نشد، مهمان باید بازگردد. عمر برای اطمینان از صحت روایت، درخواست تأیید کرد؛ رفتار او نشاندهندهٔ اهمیت راستیآزمایی است، نه ردّ سخن ابوموسی. فقیهان دربارهٔ چگونگی دقیق اجرای سه بار درخواست بحث کردهاند و همنظرند که باید به حریم خصوصی ساکنان احترام گذاشت و بدون اجازه وارد نشد.
- حداکثر سه بار در بزنید یا به شیوهای مناسب اجازه بخواهید؛ اگر پاسخی یا اجازهای دریافت نکردید، بازگردید.
- به دیگران حق بدهید که در را باز نکنند و دلیل را با لحنی سرزنشآمیز نپرسید.
- اطلاعات دینی را با دقت بررسی کنید و برای تأیید معتبر احترام قائل باشید.
این روایت صحیح نیز از ابوموسی و اجازهگرفتن سخن میگوید و زمینهٔ بیشتری دربارهٔ این حکم فراهم میکند.
Sahih Muslim · #5632 (Sahih)این روایت همان دستورِ سه بار اجازهگرفتن را بیان میکند و موضوع را تکمیل میکند.
Sahih Muslim · #5634 (Sahih)این روایت صحیح با آداب دیدار و احترام به فضای خصوصی دیگران ارتباط دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.