کتاب رؤیا · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 5928

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب رؤیا
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

از مسلم تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1حَاجِبُ بْنُ الْوَلِيدِآن را به مسلم روایت کرد
  2. 2مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ
  3. 3الزُّبَيْدِيِّ
  4. 4الزُّهْرِيُّ
  5. 5عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا حَاجِبُ بْنُ الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، عَنِ الزُّبَيْدِيِّ، أَخْبَرَنِي الزُّهْرِيُّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، أَوْ أَبَا هُرَيْرَةَ كَانَ يُحَدِّثُ أَنَّ رَجُلاً، أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ح وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ كَانَ يُحَدِّثُ أَنَّ رَجُلاً أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَرَى اللَّيْلَةَ فِي الْمَنَامِ ظُلَّةً تَنْطِفُ السَّمْنَ وَالْعَسَلَ فَأَرَى النَّاسَ يَتَكَفَّفُونَ مِنْهَا بِأَيْدِيهِمْ فَالْمُسْتَكْثِرُ وَالْمُسْتَقِلُّ وَأَرَى سَبَبًا وَاصِلاً مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الأَرْضِ فَأَرَاكَ أَخَذْتَ بِهِ فَعَلَوْتَ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ مِنْ بَعْدِكَ فَعَلاَ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَعَلاَ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَانْقَطَعَ بِهِ ثُمَّ وُصِلَ لَهُ فَعَلاَ ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَاللَّهِ لَتَدَعَنِّي فَلأَعْبُرَنَّهَا ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اعْبُرْهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَمَّا الظُّلَّةُ فَظُلَّةُ الإِسْلاَمِ وَأَمَّا الَّذِي يَنْطِفُ مِنَ السَّمْنِ وَالْعَسَلِ فَالْقُرْآنُ حَلاَوَتُهُ وَلِينُهُ وَأَمَّا مَا يَتَكَفَّفُ النَّاسُ مِنْ ذَلِكَ فَالْمُسْتَكْثِرُ مِنَ الْقُرْآنِ وَالْمُسْتَقِلُّ وَأَمَّا السَّبَبُ الْوَاصِلُ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الأَرْضِ فَالْحَقُّ الَّذِي أَنْتَ عَلَيْهِ تَأْخُذُ بِهِ فَيُعْلِيكَ اللَّهُ بِهِ ثُمَّ يَأْخُذُ بِهِ رَجُلٌ مِنْ بَعْدِكَ فَيَعْلُو بِهِ ثُمَّ يَأْخُذُ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَيَعْلُو بِهِ ثُمَّ يَأْخُذُ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَيَنْقَطِعُ بِهِ ثُمَّ يُوصَلُ لَهُ فَيَعْلُو بِهِ ‏.‏ فَأَخْبِرْنِي يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ أَصَبْتُ أَمْ أَخْطَأْتُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَصَبْتَ بَعْضًا وَأَخْطَأْتَ بَعْضًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَوَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَتُحَدِّثَنِّي مَا الَّذِي أَخْطَأْتُ قَالَ ‏"‏ لاَ تُقْسِمْ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

حاجب بن ولید به ما حدیث کرد، محمد بن حرب به ما حدیث کرد، از زبیدی، و زهری مرا خبر داد، از عبیدالله بن عبدالله، که ابن عباس یا ابوهُریره روایت می‌کردند مردی نزد رسول خدا ﷺ آمد. (و حَرمَله بن یحیی تُجیبی برایم حدیث کرد — و لفظ از اوست — گفت: ابن وهب ما را خبر داد، یونس مرا خبر داد، از ابن شهاب، که عبیدالله بن عبدالله بن عتبه او را خبر داد که ابن عباس روایت می‌کرد مردی نزد رسول خدا ﷺ آمد و عرض کرد: ای رسول خدا! دیشب در خواب دیدم سایبانی است که از آن کره و عسل می‌چکد و مردم را می‌بینم که با دستان خود از آن برمی‌دارند؛ برخی بیشتر و برخی کمتر. و ریسمانی را می‌بینم که از آسمان تا زمین پیوسته است. دیدم که شما آن را گرفتید و بالا رفتید، سپس مردی پس از شما آن را گرفت و بالا رفت، سپس مردی دیگر آن را گرفت و بالا رفت، سپس مردی دیگر آن را گرفت و ریسمان گسست، اما دوباره برای او پیوند داده شد و او نیز بالا رفت. ابوبکر عرض کرد: ای رسول خدا! پدرم فدای تو باد، به خدا سوگند! بگذار من آن را تعبیر کنم. رسول خدا ﷺ فرمودند:

«آن را تعبیر کن.» ابوبکر گفت: اما سایبان، سایبان اسلام است. و آنچه از آن به صورت کره و عسل می‌چکد، قرآن است که شیرینی و لطافت آن است. و اینکه مردم از آن برمی‌دارند، یعنی برخی از قرآن بهره فراوان می‌برند و برخی اندک. و اما ریسمانی که از آسمان به زمین پیوسته، همان حقی است که شما بر آن استوارید؛ شما به آن چنگ می‌زنید و خداوند شما را بدان بلند مرتبه می‌گرداند، سپس مردی پس از شما به آن چنگ زند و بدان اعتلا یابد، سپس مردی دیگر به آن چنگ زند و بالا رود، سپس مردی دیگر به آن چنگ زند و بگسلد، آنگاه برای او پیوند داده شود و او نیز بدان بالا رود. ای رسول خدا! پدرم فدای تو باد، مرا خبر ده که آیا درست تعبیر کردم یا خطا؟ رسول خدا ﷺ فرمودند: «برخی را درست گفتی و برخی را خطا.» عرض کرد: ای رسول خدا! به خدا سوگند! مرا خبر دهید که در چه چیزی خطا کردم؟ فرمودند: «سوگند مخور.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابوبکر خواب را تعبیر می‌کند، اما پیامبر ﷺ بخشی از تعبیر او را اصلاح می‌فرماید.

توضیح واژه‌های دشوار
سقف سایه‌بان

پوششی که در تعبیر ابوبکر، نماد پناه و حمایت اسلام است.

ریسمان

ریسمانی که آسمان و زمین را پیوند می‌دهد و بنا بر تعبیر ابوبکر، به حقی اشاره دارد که پیامبر ﷺ بر آن بود.

آن را برایش تعبیر کن

پیامبر ﷺ به ابوبکر اجازه داد خواب را تعبیر کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که می‌توان خواب را با احتیاط و دانش تعبیر کرد، اما تعبیرکننده ممکن است اشتباه کند؛ زیرا پیامبر ﷺ تعبیر ابوبکر را تنها تا اندازه‌ای تأیید فرمود. خود تصاویر خواب نیز دلیلی برای وضع احکام دینی بدون مدرک نیستند. همچنین از سخنان پایانی برمی‌آید که نباید بی‌دلیل کسی را به سوگند واداشت یا خود سوگند خورد.

درس‌هایی برای امروز
  1. هر روز قرآن را بخوانید و بکوشید با توجه آن را بیاموزید و درکش کنید.
  2. بدون دانش، برای خواب تعبیری قطعی ارائه نکنید و آماده باشید تعبیر خود را اصلاح کنید.
  3. از سوگندهای بی‌مورد بپرهیزید و بی‌تأمل از دیگران نخواهید سوگند بخورند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.