Sahih Muslim، حدیث 5947
روایتشده توسط Muadh ibn Jabal. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از مسلم تا أَبِي الزُّبَيْرِ الْمَكِّيِّ
- 1عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّآن را به مسلم روایت کرد
- 2أَبُو عَلِيٍّ الْحَنَفِيُّ
- 3مَالِكٌ
- 4أَبِي الزُّبَيْرِ الْمَكِّيِّ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَلِيٍّ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، - وَهُوَ ابْنُ أَنَسٍ - عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ الْمَكِّيِّ، أَنَّ أَبَا الطُّفَيْلِ، عَامِرَ بْنَ وَاثِلَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ أَخْبَرَهُ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ غَزْوَةِ تَبُوكَ فَكَانَ يَجْمَعُ الصَّلاَةَ فَصَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ جَمِيعًا حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمًا أَخَّرَ الصَّلاَةَ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا ثُمَّ دَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ بَعْدَ ذَلِكَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ " إِنَّكُمْ سَتَأْتُونَ غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ عَيْنَ تَبُوكَ وَإِنَّكُمْ لَنْ تَأْتُوهَا حَتَّى يُضْحِيَ النَّهَارُ فَمَنْ جَاءَهَا مِنْكُمْ فَلاَ يَمَسَّ مِنْ مَائِهَا شَيْئًا حَتَّى آتِيَ " . فَجِئْنَاهَا وَقَدْ سَبَقَنَا إِلَيْهَا رَجُلاَنِ وَالْعَيْنُ مِثْلُ الشِّرَاكِ تَبِضُّ بِشَىْءٍ مِنْ مَاءٍ - قَالَ - فَسَأَلَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَلْ مَسَسْتُمَا مِنْ مَائِهَا شَيْئًا " . قَالاَ نَعَمْ . فَسَبَّهُمَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ لَهُمَا مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ - قَالَ - ثُمَّ غَرَفُوا بِأَيْدِيهِمْ مِنَ الْعَيْنِ قَلِيلاً قَلِيلاً حَتَّى اجْتَمَعَ فِي شَىْءٍ - قَالَ - وَغَسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيهِ يَدَيْهِ وَوَجْهَهُ ثُمَّ أَعَادَهُ فِيهَا فَجَرَتِ الْعَيْنُ بِمَاءٍ مُنْهَمِرٍ أَوْ قَالَ غَزِيرٍ - شَكَّ أَبُو عَلِيٍّ أَيُّهُمَا قَالَ - حَتَّى اسْتَقَى النَّاسُ ثُمَّ قَالَ " يُوشِكُ يَا مُعَاذُ إِنْ طَالَتْ بِكَ حَيَاةٌ أَنْ تَرَى مَا هَا هُنَا قَدْ مُلِئَ جِنَانًا " .
عبدالله بن عبدالرحمن دارمی به ما خبر داد، ابوعلی حنفی به ما خبر داد، مالک بن انس به ما خبر داد، از ابوالزبیر مکی، که ابوالطفیل عامر بن واثله به او خبر داد که معاذ بن جبل به او خبر داده است: در سال غزوه تبوک همراه رسول خدا ﷺ خارج شدیم. ایشان نمازها را جمع میکردند؛ نماز ظهر و عصر را با هم خواندند و نماز مغرب و عشا را نیز با هم خواندند. تا اینکه یک روز نماز را به تأخیر انداختند، سپس بیرون آمدند و ظهر و عصر را با هم خواندند، سپس داخل شدند و بعد از آن دوباره بیرون آمدند و مغرب و عشا را با هم خواندند. آنگاه فرمودند:
«انشاءالله فردا به چشمه تبوک خواهید رسید و پیش از برآمدن روز به آنجا نخواهید رسید. پس هر کس از شما زودتر به آنجا رسید، تا من نرسم دست به آب آن نزند.» وقتی به آنجا رسیدیم، دو نفر پیش از ما به چشمه رسیده بودند و چشمه مانند بند کفش مقدار کمی آب میچکاند. راوی میگوید: رسول خدا ﷺ از آن دو پرسیدند: «آیا دست به آب آن زدهاید؟» گفتند: بله. پیامبر ﷺ آنان را سرزنش کردند و آنچه الله خواست به آنان فرمودند. سپس مردم با دستان خود کمکم از چشمه آب برداشتند تا مقداری جمع شد. رسول خدا ﷺ دست و صورت خود را در آن شستند و سپس آب را به چشمه بازگرداندند. آنگاه چشمه جوشید و آب فراوان یا زیادی از آن جاری شد (ابوعلی شک داشت کدام واژه گفته شد)، تا اینکه مردم آب برداشتند. سپس فرمودند: «ای معاذ! اگر عمرت طولانی شود، نزدیک است که ببینی اینجا پر از باغها شده است.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
در تبوک، پس از دعای پیامبر ﷺ، خداوند آب را بهفراوانی جاری ساخت.
این رویداد در جریان حرکت سپاه بهسوی تبوک رخ داد. پیامبر ﷺ به یاران فرمود تا پیش از رسیدن او به آب اندک چشمه دست نزنند؛ سپس چشمه بهفراوانی جاری شد.
مکانی در شمال شبهجزیرهٔ عربستان که مسلمانان در جریان یک لشکرکشی بهسوی آن رفتند.
گزاردن دو نماز در یک وقت نماز، مانند نماز ظهر و عصر.
تعبیری تصویری برای جریان بسیار باریک آب.
دانشمندان جاریشدن فراوان آب از چشمه را معجزهای میدانند که خداوند به پیامبر ﷺ عطا کرد. این روایت همچنین میآموزد که در سفر باید از راهنماییهای پیامبر اطاعت میشد. مذاهب فقهی جمع میان نمازها را در شرایط معتبر، از جمله سفر، به رسمیت میشناسند؛ هرچند دربارهٔ شرایط و جزئیات آن اختلاف دارند. پیشگویی دربارهٔ باغها در تبوک نیز بعدها تحقق یافت.
- از راهنماییهای روشن پیامبر ﷺ پیروی کنید و در استفاده از امکانات مشترک، مانند آب، دقت به خرج دهید.
- اگر در سفر هستید، بیاموزید که طبق مذهب فقهیتان کدام نمازها و تحت چه شرایطی را میتوان جمع کرد.
- نعمتها را عطای خداوند بدانید و مسئولانه از آنها استفاده کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.