Sahih Muslim، حدیث 6025
روایتشده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Anas ibn Malik
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ، وَشَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، كِلاَهُمَا عَنْ سُلَيْمَانَ، - وَاللَّفْظُ لِشَيْبَانَ - حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وُلِدَ لِيَ اللَّيْلَةَ غُلاَمٌ فَسَمَّيْتُهُ بِاسْمِ أَبِي إِبْرَاهِيمَ " . ثُمَّ دَفَعَهُ إِلَى أُمِّ سَيْفٍ امْرَأَةِ قَيْنٍ يُقَالُ لَهُ أَبُو سَيْفٍ فَانْطَلَقَ يَأْتِيهِ وَاتَّبَعْتُهُ فَانْتَهَيْنَا إِلَى أَبِي سَيْفٍ وَهُوَ يَنْفُخُ بِكِيرِهِ قَدِ امْتَلأَ الْبَيْتُ دُخَانًا فَأَسْرَعْتُ الْمَشْىَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا أَبَا سَيْفٍ أَمْسِكْ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَأَمْسَكَ فَدَعَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالصَّبِيِّ فَضَمَّهُ إِلَيْهِ وَقَالَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ . فَقَالَ أَنَسٌ لَقَدْ رَأَيْتُهُ وَهُوَ يَكِيدُ بِنَفْسِهِ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَدَمَعَتْ عَيْنَا رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " تَدْمَعُ الْعَيْنُ وَيَحْزَنُ الْقَلْبُ وَلاَ نَقُولُ إِلاَّ مَا يَرْضَى رَبُّنَا وَاللَّهِ يَا إِبْرَاهِيمُ إِنَّا بِكَ لَمَحْزُونُونَ " .
هَدّاب بن خالد و شیبان بن فرّوخ برای ما حدیث کردند، هر دو از سلیمان — و این لفظِ شیبان است — سلیمان بن مغیره برای ما حدیث کرد، ثابت بُنانی برای ما حدیث کرد، از انس بن مالک که گفت: رسول الله ﷺ فرمودند:
«امشب پسری برایم متولد شد و او را به نام پدرم ابراهیم نامگذاری کردم.» سپس کودک را به امّ سیف، همسر آهنگری به نام ابوسیف سپردند. پیامبر ﷺ به سوی او رفتند و من نیز ایشان را دنبال کردم تا اینکه به نزد ابوسیف رسیدیم؛ او با دم آهنگری خود آتش میدمید و خانه پر از دود شده بود. من با شتاب پیشاپیش رسول الله ﷺ رفتم و گفتم: «ای ابوسیف! دست نگه دار، رسول الله ﷺ تشریف آوردهاند.» پس او دست نگه داشت. پیامبر ﷺ کودک را طلبیدند، او را در آغوش گرفتند و آنچه الله خواست فرمودند. انس گفت: دیدم که کودک در برابر چشمان رسول الله ﷺ جان میسپرد، پس چشمان رسول الله ﷺ اشکبار شد و فرمودند: «چشم میگرید و دل اندوهگین میشود، ولی جز آنچه پروردگارمان را خشنود سازد نمیگوییم. سوگند به الله! ای ابراهیم، ما از فراق تو سخت اندوهگینیم.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ برای درگذشت پسرش اندوهگین شد، اما جز سخنی که خداوند میپسندد بر زبان نیاورد.
زنی که از ابراهیم نگهداری میکرد و به او شیر میداد.
پیشهوری که با فلز کار میکند و برای این کار از آتش و دم آهنگری استفاده میکند.
سخنانی که در آنها اعتراضی به فرمان خداوند یا سرپیچی از آن نیست.
دانشمندان از این روایت نتیجه میگیرند که گریستن و اندوهگین شدن در پی فقدان جایز است؛ صبر به این معنا نیست که انسان دردی احساس نکند. آنچه ممنوع است واکنشی است که نافرمانی خداوند باشد، مانند سخن گفتن از روی اعتراض به فرمان او. پیامبر ﷺ همچنین نشان میدهد که محبت به فرزندان و ابراز آشکار همدلی، شایستهٔ مؤمن است. چهار مذهب فقهی اهل سنت نیز این تمایز میان اشک طبیعی و زاریِ ممنوع را میپذیرند.
- هنگام از دست دادن کسی به خود اجازهٔ اندوه بده، اما از سخنانی که حاکی از سرزنش یا اعتراض به خداوند است بپرهیز.
- به کسی که سوگوار است کمک عملی کن و با مهربانی سخن بگو؛ اشکهایش را نشانهٔ ضعف ایمان ندان.
- اگر فرزند یا عزیزت را دوست داری، محبتت را آشکارا نشان بده و در عین حال به تقدیر خداوند اعتماد کن.
این روایت صحیح نیز اندوه پیامبر ﷺ را شرح میدهد و روشن میکند که خداوند اشک و اندوه را کیفر نمیدهد، اما زبان نباید سخنی بگوید که او را به خشم آورد.
Sahih Muslim · #5941 (Sahih)این روایت مهربانی و دلسوزی ایشان را برجسته میکند؛ ویژگیهایی که در رفتار ایشان با پسرشان نیز آشکار است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.