Sahih Muslim، حدیث 6119
روایتشده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Anas ibn Malik
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ السُّلَمِيُّ، وَيَحْيَى بْنُ مُحَمَّدٍ اللُّؤْلُؤِيُّ، - وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ مَحْمُودٌ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ، وَقَالَ الآخَرَانِ، أَخْبَرَنَا النَّضْرُ، - أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَنَسٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ بَلَغَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ أَصْحَابِهِ شَىْءٌ فَخَطَبَ فَقَالَ " عُرِضَتْ عَلَىَّ الْجَنَّةُ وَالنَّارُ فَلَمْ أَرَ كَالْيَوْمِ فِي الْخَيْرِ وَالشَّرِّ وَلَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَضَحِكْتُمْ قَلِيلاً وَلَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا " . قَالَ فَمَا أَتَى عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمٌ أَشَدُّ مِنْهُ - قَالَ - غَطَّوْا رُءُوسَهُمْ وَلَهُمْ خَنِينٌ - قَالَ - فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالإِسْلاَمِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ نَبِيًّا - قَالَ - فَقَامَ ذَاكَ الرَّجُلُ فَقَالَ مَنْ أَبِي قَالَ " أَبُوكَ فُلاَنٌ " . فَنَزَلَتْ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَسْأَلُوا عَنْ أَشْيَاءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ}
محمود بن غیلان، محمد بن قدامه سلمی و یحیی بن محمد لؤلؤی برای ما حدیث کردند — الفاظشان نزدیک به هم است. محمود گفت: نضر بن شمیل برای ما حدیث کرد، و دو نفر دیگر گفتند: نضر به ما خبر داد — شعبه به ما خبر داد، موسی بن انس برای ما حدیث کرد، از انس بن مالک که گفت: چون سخنی دربارهٔ یارانش به رسول خدا ﷺ رسید، ایشان خطبه خواندند و فرمودند:
«بهشت و دوزخ بر من نمایانده شد؛ هرگز خیر و شر را مانند امروز ندیدهام. اگر آنچه من میدانم بدانید، قطعاً کم میخندید و بسیار میگریید.» راوی گوید: بر یاران رسول خدا ﷺ روزی سختتر از آن نیامد؛ سرهایشان را پوشاندند و صدای گریهٔ فروخوردهشان شنیده میشد. آنگاه عمر برخاست و گفت: «به الله به عنوان پروردگار، به اسلام به عنوان دین و به محمد ﷺ به عنوان پیامبر خرسندیم.» سپس مردی برخاست و پرسید: «پدر من کیست؟» ایشان فرمودند: «پدرت فلانی است.» آنگاه این آیه نازل شد: {ای کسانی که ایمان آوردهاید، از چیزهایی نپرسید که اگر برای شما آشکار شود، شما را اندوهگین خواهد ساخت}.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
هشدار پیامبر درباره آخرت، ژرفای جدیت و پشیمانی را برانگیخت.
پیامبر ﷺ این خطبه را پس از آن ایراد کرد که خبری دربارهٔ یارانش به ایشان رسیده بود. در میان خطبه، مردی دربارهٔ پدرش پرسید؛ سپس آیهٔ یادشده نازل شد (سورهٔ مائده، ۵:۱۰۱).
همانگونه که در متن آمده، پیامبر ﷺ از اموری از آخرت آگاه شد.
صدای شنیدنی و خفهٔ کسانی که گریه میکنند.
پرسشهایی که پاسخ آنها ممکن است اندوه یا دشواری به بار آورد.
دانشمندان از این روایت نتیجه میگیرند که مؤمنان باید آخرت را جدی بگیرند و با آگاهی از پاداش و کیفر، به فرمانبرداری ترغیب شوند. قرآن دربارهٔ پرسشهایی هشدار میدهد که هدف سودمندی ندارند و پاسخشان ممکن است اندوه یا تکالیف غیرضروری پدید آورد. این هشدار به معنای منع پرسشهایی نیست که برای فهم درست ایمان و عبادت لازماند؛ چنین پرسشهایی همچنان اهمیت دارند.
- هر روز زمانی را برای ارزیابی اعمال و توبه اختصاص دهید، پیش از آنکه آخرت را از یاد ببرید.
- دانشی را بجویید که به عبادت خدا کمک میکند و از کنجکاوی دربارهٔ امور بیفایده یا زیانبار بپرهیزید.
- به هشدارها با توکل به خدا و برداشتن گامی عملی در راه فرمانبرداری پاسخ دهید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.