کتاب فضایل صحابه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 6214

روایت‌شده توسط Abu Musa al-Ash'ari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب فضایل صحابه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Musa al-Ash'ari

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِسْكِينٍ الْيَمَامِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، - وَهُوَ ابْنُ بِلاَلٍ - عَنْ شَرِيكِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَخْبَرَنِي أَبُو مُوسَى الأَشْعَرِيُّ، أَنَّهُ تَوَضَّأَ فِي بَيْتِهِ ثُمَّ خَرَجَ فَقَالَ لأَلْزَمَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلأَكُونَنَّ مَعَهُ يَوْمِي هَذَا ‏.‏ قَالَ فَجَاءَ الْمَسْجِدَ فَسَأَلَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا خَرَجَ ‏.‏ وَجَّهَ هَا هُنَا - قَالَ - فَخَرَجْتُ عَلَى أَثَرِهِ أَسْأَلُ عَنْهُ حَتَّى دَخَلَ بِئْرَ أَرِيسٍ - قَالَ - فَجَلَسْتُ عِنْدَ الْبَابِ وَبَابُهَا مِنْ جَرِيدٍ حَتَّى قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَاجَتَهُ وَتَوَضَّأَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَإِذَا هُوَ قَدْ جَلَسَ عَلَى بِئْرِ أَرِيسٍ وَتَوَسَّطَ قُفَّهَا وَكَشَفَ عَنْ سَاقَيْهِ وَدَلاَّهُمَا فِي الْبِئْرِ - قَالَ - فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ ثُمَّ انْصَرَفْتُ فَجَلَسْتُ عِنْدَ الْبَابِ فَقُلْتُ لأَكُونَنَّ بَوَّابَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْيَوْمَ ‏.‏ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَدَفَعَ الْبَابَ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ ‏.‏ فَقُلْتُ عَلَى رِسْلِكَ - قَالَ - ثُمَّ ذَهَبْتُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا أَبُو بَكْرٍ يَسْتَأْذِنُ فَقَالَ ‏"‏ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَقْبَلْتُ حَتَّى قُلْتُ لأَبِي بَكْرٍ ادْخُلْ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُبَشِّرُكَ بِالْجَنَّةِ - قَالَ - فَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ فَجَلَسَ عَنْ يَمِينِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَهُ فِي الْقُفِّ وَدَلَّى رِجْلَيْهِ فِي الْبِئْرِ كَمَا صَنَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَكَشَفَ عَنْ سَاقَيْهِ ثُمَّ رَجَعْتُ فَجَلَسْتُ وَقَدْ تَرَكْتُ أَخِي يَتَوَضَّأُ وَيَلْحَقُنِي فَقُلْتُ إِنْ يُرِدِ اللَّهُ بِفُلاَنٍ - يُرِيدُ أَخَاهُ - خَيْرًا يَأْتِ بِهِ ‏.‏ فَإِذَا إِنْسَانٌ يُحَرِّكُ الْبَابَ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ‏.‏ فَقُلْتُ عَلَى رِسْلِكَ ‏.‏ ثُمَّ جِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ وَقُلْتُ هَذَا عُمَرُ يَسْتَأْذِنُ فَقَالَ ‏"‏ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ ‏"‏ ‏.‏ فَجِئْتُ عُمَرَ فَقُلْتُ أَذِنَ وَيُبَشِّرُكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْجَنَّةِ - قَالَ - فَدَخَلَ فَجَلَسَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْقُفِّ عَنْ يَسَارِهِ وَدَلَّى رِجْلَيْهِ فِي الْبِئْرِ ثُمَّ رَجَعْتُ فَجَلَسْتُ فَقُلْتُ إِنْ يُرِدِ اللَّهُ بِفُلاَنٍ خَيْرًا - يَعْنِي أَخَاهُ - يَأْتِ بِهِ فَجَاءَ إِنْسَانٌ فَحَرَّكَ الْبَابَ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ ‏.‏ فَقُلْتُ عَلَى رِسْلِكَ - قَالَ - وَجِئْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ‏"‏ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ مَعَ بَلْوَى تُصِيبُهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَجِئْتُ فَقُلْتُ ادْخُلْ وَيُبَشِّرُكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْجَنَّةِ مَعَ بَلْوَى تُصِيبُكَ - قَالَ - فَدَخَلَ فَوَجَدَ الْقُفَّ قَدْ مُلِئَ فَجَلَسَ وُجَاهَهُمْ مِنَ الشِّقِّ الآخَرِ ‏.‏ قَالَ شَرِيكٌ فَقَالَ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ فَأَوَّلْتُهَا قُبُورَهُمْ ‏.‏

ترجمه

ابوموسی اشعری رضی‌الله‌عنه روایت کرد که در خانه‌اش وضو ساخت و سپس بیرون آمد و گفت:

«امروز تمام روز را با رسول خدا ﷺ خواهم بود.» او به مسجد آمد و درباره پیامبر ﷺ پرسید. مردم گفتند: «به این سمت رفته‌اند.» ابوموسی گفت: «من به دنبال ایشان راه افتادم و جویا شدم تا اینکه به چاه اریس رسیدم.» او می‌گوید: «در کنار درِ آن نشستم که از شاخه‌های خرما بود، تا اینکه رسول خدا ﷺ حاجت خود را برآوردند و وضو ساختند. سپس نزد ایشان رفتم و دیدم که بر لبه چاه اریس نشسته، ساق‌هایشان را برهنه کرده و پاهایشان را در چاه آویزان نموده‌اند.» ابوموسی گفت: «به ایشان سلام دادم، سپس بازگشتم و دم در نشستم و گفتم: امروز نگهبان درِ رسول خدا ﷺ خواهم بود.» ابوبکر آمد و در را تکان داد. گفتم: «کیست؟» گفت: «ابوبکر است.» گفتم: «صبر کنید.» سپس رفتم و عرض کردم: «یا رسول‌الله! ابوبکر اجازه ورود می‌طلبد.» فرمودند: «به او اجازه بده و به او بشارت بهشت بده.» ابوموسی گفت: «بازگشتم و به ابوبکر گفتم: وارد شوید، رسول خدا ﷺ شما را به بهشت بشارت می‌دهند.» ابوبکر وارد شد و در سمت راست رسول خدا ﷺ روی لبه چاه نشست و همانند پیامبر ﷺ ساق‌هایش را برهنه کرد و پاهایش را در چاه آویخت. سپس من برگشتم و نشستم. برادرم را در حال وضو گذاشته بودم و قرار بود به من ملحق شود، پس گفتم: اگر خداوند برای فلانی (برادرم) خیری بخواهد، او را خواهد آورد. ناگاه شخصی در را تکان داد. گفتم: «کیست؟» گفت: «عمر بن خطاب.» گفتم: «صبر کنید.» سپس نزد رسول خدا ﷺ رفتم، سلام دادم و گفتم: «عمر اجازه ورود می‌طلبد.» فرمودند: «به او اجازه بده و به او بشارت بهشت بده.» نزد عمر آمدم و گفتم: «اجازه دارید و رسول خدا ﷺ شما را به بهشت بشارت می‌دهند.» او وارد شد و در سمت چپ رسول خدا ﷺ روی لبه چاه نشست و پاهایش را در چاه آویخت. سپس برگشتم و نشستم و گفتم: اگر خداوند برای فلانی (برادرم) خیری بخواهد، او را خواهد آورد. شخصی آمد و در را تکان داد. گفتم: «کیست؟» گفت: «عثمان بن عفان.» گفتم: «صبر کنید.» سپس نزد پیامبر ﷺ رفتم و خبر دادم. فرمودند: «به او اجازه بده و به او بشارت بهشت بده، همراه با بلایی که به او خواهد رسید.» ابوموسی گفت: «آمدم و گفتم: وارد شوید، رسول خدا ﷺ شما را به بهشت بشارت می‌دهند، همراه با بلایی که به شما خواهد رسید.» عثمان وارد شد و دید که لبه چاه پر شده است، لذا در طرف دیگر، روبروی آنان نشست. شریک می‌گوید که سعید بن مسیب فرمود: «من این نشستن را به جایگاه قبرهایشان تأویل کردم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

به ابوبکر و عمر وعده بهشت داده شد؛ به عثمان نیز، همراه با آگاهی از آزمونی که در پیش داشت.

توضیح واژه‌های دشوار
چاه اریس

چاهی در نزدیکی مدینه که پیامبر ﷺ کنار آن نشستند.

آزمون

سختی و گرفتاری‌ای که برای کسی پیش می‌آید و شکیبایی و پایداری می‌طلبد.

وضو

شست‌وشوی آیینی که مسلمان برای برخی عبادت‌ها انجام می‌دهد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت فضیلت ویژه ابوبکر، عمر و عثمان را برداشت کرده‌اند و نیز اینکه هرگاه وحی مژده بهشت بدهد، چنین مژده‌ای معتبر است. آزمونی که برای عثمان پیش‌بینی شد، از مقام والای او نمی‌کاهد. سعید بن مسیب جایگاه‌های متفاوت نشستن کنار چاه را اشاره‌ای به قبرهای آنان دانست؛ این برداشت اوست، نه سخنی صریح از پیامبر ﷺ. این روایت مبنایی عمومی برای وعده‌دادن بهشت به افراد، بدون دلیل، نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. آگاهانه همنشینی با پرهیزگاران را بجویید و برای آموختن از آنان وقت بگذارید.
  2. مژده‌ها را با سپاسگزاری بپذیرید و به اطاعت از الله ادامه دهید.
  3. در برابر آزمون‌ها پایدار بمانید و بر پایه گرفتاری، درباره مقام کسی داوری نکنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.