کتاب فضایل صحابه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 6218

روایت‌شده توسط Sa'd ibn Abi Waqqas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب فضایل صحابه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sa'd ibn Abi Waqqas

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، عَنْ شُعْبَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدِ بْنِ، أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، قَالَ خَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُخَلِّفُنِي فِي النِّسَاءِ وَالْصِّبْيَانِ فَقَالَ ‏ "‏ أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى غَيْرَ أَنَّهُ لاَ نَبِيَّ بَعْدِي ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

ابوبکر بن ابی‌شیبه برای ما حدیث کرد، غندر از شعبه برای ما حدیث کرد؛ و محمد بن مثَنّی و ابن بَشّار برای ما حدیث کردند و گفتند: محمد بن جعفر برای ما حدیث کرد، شعبه از حکم، او از مصعب بن سعد بن ابی‌وقاص، و او از سعد بن ابی‌وقاص روایت کرد که رسول خدا ﷺ در غزوه تبوک علی بن ابی‌طالب را به جانشینی خود در مدینه گماشت. علی عرض کرد:

«ای رسول خدا! آیا مرا در میان زنان و کودکان باقی می‌گذاری؟» فرمود: «آیا خشنود نیستی که جایگاه تو نزد من همانند جایگاه هارون نزد موسی باشد، جز آنکه پس از من پیامبری نخواهد بود؟»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ علی را به هارون تشبیه کرد، جز در مقام پیامبری.

پیشینه و سبب بیان

در جریان لشکرکشی تبوک، پیامبر ﷺ علی بن ابی‌طالب را در مدینه باقی گذاشت. علی پرسید چرا باید میان زنان و کودکان بماند؛ پیامبر ﷺ او را به هارون و موسی تشبیه کرد و صریحاً فرمود که پس از او پیامبری نخواهد آمد.

توضیح واژه‌های دشوار
تبوک

لشکرکشی پیامبر ﷺ به تبوک.

هارون

پیامبر هارون، برادر و یاور پیامبر موسی.

پس از من پیامبری نیست

تأییدی روشن بر اینکه محمد ﷺ آخرین پیامبر است.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک، از جمله نووی، توضیح داده‌اند که این تشبیه بر جایگاه ویژهٔ علی و مسئولیت او به‌عنوان جانشین پیامبر ﷺ در زمان غیبت ایشان تأکید می‌کند. سخن دربارهٔ هارون و موسی به شباهتی معین در جایگاه و یاری‌رسانی اشاره دارد، نه پیامبری؛ پیامبر ﷺ این معنا را صریحاً نفی می‌کند. عالمان اهل‌سنت این روایت را بیانگر فضیلتی بزرگ برای علی می‌دانند، اما آن را به‌تنهایی دلیلی بر یک قاعدهٔ عام برای جانشینی نمی‌شمارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. فضایل ویژهٔ علی بن ابی‌طالب را به رسمیت بشناسید و با احترام از صحابه یاد کنید.
  2. از یک تشبیه فقط همان چیزی را برداشت کنید که متن تأیید می‌کند؛ در اینجا پیامبر ﷺ صریحاً پیامبری پس از خود را نفی می‌کند.
  3. مسئولیت‌ها و وظایف موقت را نیز امانت و مایهٔ افتخار بدانید، حتی اگر در کانون توجه نباشید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.