کتاب فضایل صحابه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 6220

روایت‌شده توسط Sa'd ibn Abi Waqqas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب فضایل صحابه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sa'd ibn Abi Waqqas

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ، - وَتَقَارَبَا فِي اللَّفْظِ - قَالاَ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ، - وَهُوَ ابْنُ إِسْمَاعِيلَ - عَنْ بُكَيْرِ بْنِ مِسْمَارٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَمَرَ مُعَاوِيَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ سَعْدًا فَقَالَ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَسُبَّ أَبَا التُّرَابِ فَقَالَ أَمَّا مَا ذَكَرْتُ ثَلاَثًا قَالَهُنَّ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَنْ أَسُبَّهُ لأَنْ تَكُونَ لِي وَاحِدَةٌ مِنْهُنَّ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ حُمْرِ النَّعَمِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ لَهُ خَلَّفَهُ فِي بَعْضِ مَغَازِيهِ فَقَالَ لَهُ عَلِيٌّ يَا رَسُولَ اللَّهِ خَلَّفْتَنِي مَعَ النِّسَاءِ وَالصِّبْيَانِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلاَّ أَنَّهُ لاَ نُبُوَّةَ بَعْدِي ‏"‏ ‏.‏ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ يَوْمَ خَيْبَرَ ‏"‏ لأُعْطِيَنَّ الرَّايَةَ رَجُلاً يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيُحِبُّهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَتَطَاوَلْنَا لَهَا فَقَالَ ‏"‏ ادْعُوا لِي عَلِيًّا ‏"‏ ‏.‏ فَأُتِيَ بِهِ أَرْمَدَ فَبَصَقَ فِي عَيْنِهِ وَدَفَعَ الرَّايَةَ إِلَيْهِ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏{‏ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ‏}‏ دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيًّا وَفَاطِمَةَ وَحَسَنًا وَحُسَيْنًا فَقَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ هَؤُلاَءِ أَهْلِي ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

قتیبه بن سعید و محمد بن عبّاد برای ما حدیث نقل کردند — و الفاظشان نزدیک به هم بود — گفتند: حاتم — که پسر اسماعیل است — از بُکیر بن مسمار، از عامر بن سعد بن ابی‌وقاص، از پدرش برای ما نقل کرد که گفت: معاویه بن ابی‌سفیان سعد را به فرمانداری منصوب کرد و به او گفت:

«چه چیزی تو را از دشنام دادن به ابوتراب باز می‌دارد؟» سعد پاسخ داد: «به خاطر سه سخنی که رسول خدا ﷺ درباره او فرموده‌اند، هرگز به او دشنام نخواهم داد. اگر یکی از آن سه ویژگی برای من بود، نزد من محبوب‌تر از شتران سرخ‌مو بود. شنیدم که رسول خدا ﷺ درباره علی فرمودند هنگامی که او را در برخی از غزوات (تبوک) پشت سر گذاشتند، علی عرض کرد: یا رسول‌الله! آیا مرا با زنان و کودکان جا می‌گذارید؟ رسول خدا ﷺ به او فرمودند: آیا خشنود نیستی که جایگاهت نزد من همانند جایگاه هارون نزد موسی باشد، جز اینکه پس از من پیامبری نخواهد بود؟ و نیز شنیدم که در روز خیبر فرمودند: این پرچم را قطعاً به مردی خواهم داد که خدا و رسولش را دوست دارد و خدا و رسولش نیز او را دوست دارند. ما مشتاقانه منتظر بودیم که فرمودند: علی را نزد من بخوانید. او را در حالی آوردند که چشمانش دردناک بود؛ پیامبر ﷺ آب دهان بر چشمانش مالیدند و پرچم را به دست او دادند و خداوند به دست او پیروزی نصیب فرمود. و چون این آیه نازل شد: {بگو بیایید پسرانمان و پسرانتان را فرا خوانیم}، رسول خدا ﷺ علی، فاطمه، حسن و حسین را فراخواندند و فرمودند: بار خدایا! اینان اهل بیت من هستند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

فضایل استثنایی علی، سعد را از اهانت به او بازداشت.

توضیح واژه‌های دشوار
ابوتراب

لقبی برای علی؛ رسول خدا ﷺ آن را به‌عنوان خطاب محبت‌آمیز به کار می‌برد.

شتران سرخ

کنایه‌ای از دارایی گران‌بها؛ سعد می‌گوید فضایل علی نزد او از آن ارزشمندتر بود.

پرچم

پرچمی که در لشکرکشی خیبر به علی سپرده شد.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان کلاسیک، از جمله امام نووی، یادآور شده‌اند که تشبیه علی به هارون ﷺ بر نزدیکی و جایگاه ویژه علی نزد پیامبر ﷺ تأکید دارد، اما به این معنا نیست که علی پیامبر بوده یا از هر جهت همان نقشی را داشته که هارون داشت. این سخنان، پیامبری پس از محمد ﷺ را نفی می‌کنند. روایت‌های مربوط به خیبر و فراخواندن خانواده نیز فضیلت علی و جایگاه ویژه فاطمه، حسن و حسین را نشان می‌دهند. دانشمندان تأکید می‌کنند که مسلمانان باید با احترام با صحابه رفتار کنند و از اهانت و کشمکش‌های جناحی بپرهیزند.

درس‌هایی برای امروز
  1. درباره صحابه با احترام سخن بگویید و حتی اگر دیگران به اهانت ترغیب می‌کنند، از آن بپرهیزید.
  2. فضایل خاندان پیامبر ﷺ و صحابه را از روایت‌های معتبر بیاموزید.
  3. رهبری و شرافت را نه فقط به‌خاطر دارایی، بلکه بیش از همه به‌خاطر ایمان، خدمت و وفاداری ارج نهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.