کتاب فضایل صحابه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 6228

روایت‌شده توسط Zayd ibn Arqam. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب فضایل صحابه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Zayd ibn Arqam

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارِ بْنِ الرَّيَّانِ، حَدَّثَنَا حَسَّانُ، - يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ - عَنْ سَعِيدٍ، - وَهُوَ ابْنُ مَسْرُوقٍ - عَنْ يَزِيدَ بْنِ حَيَّانَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ، قَالَ دَخَلْنَا عَلَيْهِ فَقُلْنَا لَهُ لَقَدْ رَأَيْتَ خَيْرًا ‏.‏ لَقَدْ صَاحَبْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَصَلَّيْتَ خَلْفَهُ ‏.‏ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ أَبِي حَيَّانَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ ‏ "‏ أَلاَ وَإِنِّي تَارِكٌ فِيكُمْ ثَقَلَيْنِ أَحَدُهُمَا كِتَابُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ هُوَ حَبْلُ اللَّهِ مَنِ اتَّبَعَهُ كَانَ عَلَى الْهُدَى وَمَنْ تَرَكَهُ كَانَ عَلَى ضَلاَلَةٍ ‏"‏ ‏.‏ وَفِيهِ فَقُلْنَا مَنْ أَهْلُ بَيْتِهِ نِسَاؤُهُ قَالَ لاَ وَايْمُ اللَّهِ إِنَّ الْمَرْأَةَ تَكُونُ مَعَ الرَّجُلِ الْعَصْرَ مِنَ الدَّهْرِ ثُمَّ يُطَلِّقُهَا فَتَرْجِعُ إِلَى أَبِيهَا وَقَوْمِهَا أَهْلُ بَيْتِهِ أَصْلُهُ وَعَصَبَتُهُ الَّذِينَ حُرِمُوا الصَّدَقَةَ بَعْدَهُ ‏.‏

ترجمه

محمد بن بکّار بن ریّان به ما حدیث کرد، حسّان — یعنی ابن ابراهیم — به ما حدیث کرد، از سعید — یعنی ابن مسروق — او از یزید بن حیّان، او از زید بن ارقم روایت کرد که گفت: نزد او رفتیم و به او گفتیم:

«تو خیر فراوانی دیده‌ای؛ همنشین رسول خدا ﷺ بوده‌ای و پشت سر ایشان نماز خوانده‌ای.» سپس حدیث را مانند حدیث ابوحیان نقل کرد، اما در آن گفت: «آگاه باشید که من در میان شما دو چیز گران‌بها بر جای می‌گذارم؛ یکی از آن دو کتاب الله عزوجل است که ریسمان خداست. هر کس به آن چنگ زند در هدایت خواهد بود و هر کس آن را رها کند در گمراهی خواهد افتاد.» در این حدیث آمده است: پرسیدیم: «اهل بیت ایشان چه کسانی هستند؟ آیا همسرانشان جزو اهل بیت محسوب نمی‌شوند؟» فرمود: «نه، سوگند به خدا! زن مدتی با مرد زندگی می‌کند، سپس مرد او را طلاق می‌دهد و زن به سوی پدر و قوم خود بازمی‌گردد. اهل بیتِ رسول خدا ﷺ، خودِ ایشان و خویشاوندان نسبی‌شان هستند که پذیرش صدقه بر آنان حرام گردیده است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

قرآن ریسمان استوار الهی است و پیامبر ﷺ روشن می‌سازد چه کسانی از خاندان او به شمار می‌آیند.

توضیح واژه‌های دشوار
دو چیز گران‌قدر

دو امر مهمی که پیامبر ﷺ پس از خود در میان امت به‌جا گذاشت؛ این روایت قرآن را نام می‌برد و دربارهٔ خاندان ایشان سخن می‌گوید.

ریسمان خدا

تعبیری استعاری از قرآن به‌عنوان دستاویزی استوار که به هدایت خدا می‌رساند.

اهل‌بیت

خاندان پیامبر ﷺ؛ زید بن ارقم در اینجا خویشاوندان نسبی ایشان را منظور می‌کند که صدقه بر آنان حرام بود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت اهمیت چنگ‌زدن به قرآن و احترام به خاندان پیامبر ﷺ را برداشت می‌کنند. پاسخ زید بن ارقم در اینجا خویشاوندانی را مشخص می‌کند که از راه نسب با ایشان پیوند داشتند و صدقه بر آنان حرام بود. این عبارت دلیلی برای انکار فضیلت همسران پیامبر ﷺ نیست؛ متون دیگری آنان را در زمینه‌ای متفاوت از اهل‌بیت ایشان می‌شمارند. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت احکام مربوط به ممنوعیت صدقه برای خویشاوندان موردنظر را می‌پذیرند، هرچند دربارهٔ تعیین دقیق افراد مشمول آن اختلاف دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. قرآن را پیوسته بخوانید و در تصمیم‌های خود از راهنمایی آن بهره بگیرید.
  2. دربارهٔ خاندان پیامبر ﷺ بیاموزید و با احترام با آنان رفتار کنید، بی‌آنکه در منزلتشان مبالغه کنید.
  3. در احکام دینی مربوط به صدقه، بپرسید طبق توضیحات عالمان کدام خویشاوندان مشمول ممنوعیت‌اند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.