کتاب فضایل صحابه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 6229

روایت‌شده توسط Sahl ibn Sa'd. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب فضایل صحابه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sahl ibn Sa'd

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي ابْنَ أَبِي حَازِمٍ - عَنْ أَبِي، حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ اسْتُعْمِلَ عَلَى الْمَدِينَةِ رَجُلٌ مِنْ آلِ مَرْوَانَ - قَالَ - فَدَعَا سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ فَأَمَرَهُ أَنْ يَشْتِمَ عَلِيًّا - قَالَ - فَأَبَى سَهْلٌ فَقَالَ لَهُ أَمَّا إِذْ أَبَيْتَ فَقُلْ لَعَنَ اللَّهُ أَبَا التُّرَابِ ‏.‏ فَقَالَ سَهْلٌ مَا كَانَ لِعَلِيٍّ اسْمٌ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَبِي التُّرَابِ وَإِنْ كَانَ لَيَفْرَحُ إِذَا دُعِيَ بِهَا ‏.‏ فَقَالَ لَهُ أَخْبِرْنَا عَنْ قِصَّتِهِ لِمَ سُمِّيَ أَبَا تُرَابٍ قَالَ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْتَ فَاطِمَةَ فَلَمْ يَجِدْ عَلِيًّا فِي الْبَيْتِ فَقَالَ ‏"‏ أَيْنَ ابْنُ عَمِّكِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ شَىْءٌ فَغَاضَبَنِي فَخَرَجَ فَلَمْ يَقِلْ عِنْدِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لإِنْسَانٍ ‏"‏ انْظُرْ أَيْنَ هُوَ ‏"‏ ‏.‏ فَجَاءَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هُوَ فِي الْمَسْجِدِ رَاقِدٌ ‏.‏ فَجَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُضْطَجِعٌ قَدْ سَقَطَ رِدَاؤُهُ عَنْ شِقِّهِ فَأَصَابَهُ تُرَابٌ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْسَحُهُ عَنْهُ وَيَقُولُ ‏"‏ قُمْ أَبَا التُّرَابِ قُمْ أَبَا التُّرَابِ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

قتیبه بن سعید برای ما حدیث کرد، عبدالعزیز — یعنی ابن ابی حازم — از پدرش حازم، و او از سهل بن سعد روایت کردند که گفت: مردی از خاندان مروان به حکومت مدینه منصوب شد. او سهل بن سعد را فراخواند و به او دستور داد تا علی را دشنام دهد. سهل امتناع ورزید. حاکم به او گفت:

«چون امتناع کردی، دست‌کم بگو: خداوند ابوتراب را لعنت کند.» سهل گفت: «هیچ نامی نزد علی محبوب‌تر از ابوتراب نبود و هرگاه با این نام خوانده می‌شد، شادمان می‌گشت.» حاکم به او گفت: «ماجرای نام‌گذاری او به ابوتراب را برایمان بازگو کن.» سهل گفت: رسول الله ﷺ به خانه فاطمه آمدند اما علی را در خانه نیافتند. پرسیدند: «پسرعمویت کجاست؟» فاطمه عرض کرد: «میان من و او سخنی رد و بدل شد که باعث رنجش ایشان گردید؛ لذا بیرون رفتند و اینجا استراحت نکردند.» رسول الله ﷺ به شخصی فرمودند: «ببین کجاست.» آن شخص بازگشت و عرض کرد: «یا رسول‌الله! ایشان در مسجد خوابیده‌اند.» رسول الله ﷺ نزد ایشان رفتند و دیدند که دراز کشیده‌اند و ردایشان از بدنشان کنار رفته و خاک بر بدنشان نشسته است. رسول الله ﷺ شروع به پاک کردن خاک از بدن ایشان کردند و می‌فرمودند: «برخیز ای ابوتراب، برخیز ای ابوتراب.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

سهل از دشنام دادن به علی خودداری کرد و کنیهٔ محبوب او، ابوتراب، را گرامی داشت.

پیشینه و سبب بیان

حاکمی از خاندان مروان به سهل بن سعد دستور داد به علی دشنام دهد. وقتی سهل نپذیرفت، حاکم دربارهٔ کنیهٔ ابوتراب پرسید. سهل ماجرایی را بازگو کرد که پیامبر ﷺ این نام را برای علی به کار برد، هنگامی که او را در مسجد دید که پشتش خاک‌آلود بود.

توضیح واژه‌های دشوار
اهل‌بیت

خاندان پیامبر ﷺ؛ علی و فاطمه از نزدیک‌ترین اعضای خانوادهٔ او هستند.

ابوتراب

به‌معنای لفظی: پدر خاک. پیامبر ﷺ پس از آنکه خاکی بر پشت علی دید، او را با این کنیه خطاب کرد.

برداشت‌های عالمان

عالمان، خودداری سهل بن سعد را نمونه‌ای از پایداری می‌دانند: فشار سیاسی توجیهی برای دشنام دادن به یک صحابی نیست. این روایت همچنین نشان می‌دهد که ابوتراب کنیه‌ای محبوب برای علی بود، زیرا پیامبر ﷺ او را با این نام خطاب می‌کرد. بنابراین، مسلمان باید حرمت صحابه و خاندان پیامبر ﷺ را پاس بدارد و از توهین بپرهیزد.

درس‌هایی برای امروز
  1. حتی اگر فرد صاحب‌قدرتی برای توهین به دیگران به شما فشار آورد، همراهی نکنید.
  2. کنیه‌ها را محترمانه به کار ببرید و به معنایی که شخص برای آن قائل است توجه کنید.
  3. در گفت‌وگوها و فضای آنلاین، حرمت صحابه و خاندان پیامبر ﷺ را پاس بدارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.