کتاب فضایل صحابه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 6290

روایت‌شده توسط Aisha bint Abu Bakr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب فضایل صحابه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha bint Abu Bakr

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ، شِهَابٍ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ، أَنَّ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ أَرْسَلَ أَزْوَاجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَاطِمَةَ بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَأْذَنَتْ عَلَيْهِ وَهُوَ مُضْطَجِعٌ مَعِي فِي مِرْطِي فَأَذِنَ لَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَكَ أَرْسَلْنَنِي إِلَيْكَ يَسْأَلْنَكَ الْعَدْلَ فِي ابْنَةِ أَبِي قُحَافَةَ وَأَنَا سَاكِتَةٌ - قَالَتْ - فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَىْ بُنَيَّةُ أَلَسْتِ تُحِبِّينَ مَا أُحِبُّ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ بَلَى ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَحِبِّي هَذِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَقَامَتْ فَاطِمَةُ حِينَ سَمِعَتْ ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَجَعَتْ إِلَى أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَتْهُنَّ بِالَّذِي قَالَتْ وَبِالَّذِي قَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْنَ لَهَا مَا نُرَاكِ أَغْنَيْتِ عَنَّا مِنْ شَىْءٍ فَارْجِعِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُولِي لَهُ إِنَّ أَزْوَاجَكَ يَنْشُدْنَكَ الْعَدْلَ فِي ابْنَةِ أَبِي قُحَافَةَ ‏.‏ فَقَالَتْ فَاطِمَةُ وَاللَّهِ لاَ أُكَلِّمُهُ فِيهَا أَبَدًا ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَرْسَلَ أَزْوَاجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم زَيْنَبَ بِنْتَ جَحْشٍ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهِيَ الَّتِي كَانَتْ تُسَامِينِي مِنْهُنَّ فِي الْمَنْزِلَةِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَمْ أَرَ امْرَأَةً قَطُّ خَيْرًا فِي الدِّينِ مِنْ زَيْنَبَ وَأَتْقَى لِلَّهِ وَأَصْدَقَ حَدِيثًا وَأَوْصَلَ لِلرَّحِمِ وَأَعْظَمَ صَدَقَةً وَأَشَدَّ ابْتِذَالاً لِنَفْسِهَا فِي الْعَمَلِ الَّذِي تَصَدَّقُ بِهِ وَتَقَرَّبُ بِهِ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى مَا عَدَا سَوْرَةً مِنْ حَدٍّ كَانَتْ فِيهَا تُسْرِعُ مِنْهَا الْفَيْئَةَ قَالَتْ فَاسْتَأْذَنَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَ عَائِشَةَ فِي مِرْطِهَا عَلَى الْحَالَةِ الَّتِي دَخَلَتْ فَاطِمَةُ عَلَيْهَا وَهُوَ بِهَا فَأَذِنَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَكَ أَرْسَلْنَنِي إِلَيْكَ يَسْأَلْنَكَ الْعَدْلَ فِي ابْنَةِ أَبِي قُحَافَةَ ‏.‏ قَالَتْ ثُمَّ وَقَعَتْ بِي فَاسْتَطَالَتْ عَلَىَّ وَأَنَا أَرْقُبُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَرْقُبُ طَرْفَهُ هَلْ يَأْذَنُ لِي فِيهَا - قَالَتْ - فَلَمْ تَبْرَحْ زَيْنَبُ حَتَّى عَرَفْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يَكْرَهُ أَنْ أَنْتَصِرَ - قَالَتْ - فَلَمَّا وَقَعْتُ بِهَا لَمْ أَنْشَبْهَا حِينَ أَنْحَيْتُ عَلَيْهَا - قَالَتْ - فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَتَبَسَّمَ ‏"‏ إِنَّهَا ابْنَةُ أَبِي بَكْرٍ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

حسن بن علی حلوانی، ابوبکر بن نضر و عبد بن حمید برایم حدیث نقل کردند. عبد گفت که برایم نقل کرد، و آن دو نفر دیگر گفتند که یعقوب بن ابراهیم بن سعد برایمان نقل کرد، او گفت پدرم برایم نقل کرد، از صالح، از ابن شهاب. محمد بن عبدالرحمن بن حارث بن هشام به من خبر داد که عایشه رضی الله عنها، همسر پیامبر ﷺ فرمود: همسران پیامبر ﷺ فاطمه دختر رسول خدا ﷺ را نزد ایشان فرستادند. او اجازه ورود خواست در حالی که پیامبر ﷺ با من در لحاف من دراز کشیده بودند. ایشان به او اجازه دادند. فاطمه عرض کرد:

«ای رسول خدا! همسرانت مرا نزد تو فرستاده‌اند تا درباره دختر ابوقحافه (عایشه) از تو عدالت بخواهند.» من ساکت ماندم. راوی می‌گوید: رسول خدا ﷺ به او (فاطمه) فرمودند: «ای دخترم! آیا کسی را که من دوست دارم، دوست نمی‌داری؟» عرض کرد: «چرا.» فرمودند: «پس این یکی را دوست بدار.» راوی می‌گوید: وقتی فاطمه این سخن را از رسول خدا ﷺ شنید، برخاست و نزد همسران پیامبر ﷺ بازگشت و آنچه را که گفته بود و آنچه را که رسول خدا ﷺ به او فرموده بودند، برایشان نقل کرد. آنها گفتند: «به نظر ما کاری برای ما انجام ندادی. دوباره نزد رسول خدا ﷺ برو و به ایشان بگو که همسرانت درباره دختر ابوقحافه از تو عدالت می‌خواهند.» فاطمه گفت: «به خدا سوگند! هرگز درباره این موضوع با ایشان صحبت نخواهم کرد.» عایشه رضی الله عنها فرمود: سپس همسران پیامبر ﷺ زینب بنت جحش، همسر پیامبر ﷺ را فرستادند؛ او کسی بود که در نزد رسول خدا ﷺ از نظر جایگاه با من برابر بود. من هرگز زنی را دیندارتر، باتقواتر، راستگوتر، صله‌رحم‌کننده‌تر، بخشنده‌تر و فداکارتر در اعمالی که باعث تقرب به خداوند متعال می‌شود، از زینب ندیده‌ام. تنها عیب او تندخویی بود که البته زود فروکش می‌کرد. راوی می‌گوید: او از رسول خدا ﷺ اجازه ورود خواست، در حالی که رسول خدا ﷺ با عایشه در لحافش بودند، درست همان حالتی که فاطمه وارد شده بود. رسول خدا ﷺ به او اجازه دادند. زینب عرض کرد: «ای رسول خدا! همسرانت مرا نزد تو فرستاده‌اند تا درباره دختر ابوقحافه از تو عدالت بخواهند.» راوی می‌گوید: سپس او به من تاخت و بر من چیره شد، در حالی که من به رسول خدا ﷺ نگاه می‌کردم و چشم‌های ایشان را زیر نظر داشتم تا ببینم آیا به من اجازه دفاع می‌دهند یا خیر. راوی می‌گوید: زینب دست برنداشت تا اینکه فهمیدم رسول خدا ﷺ بدشان نمی‌آید که من از خود دفاع کنم. راوی می‌گوید: وقتی من نیز به او تاختم، تا او را مغلوب نکردم، رهایش نکردم. راوی می‌گوید: رسول خدا ﷺ لبخند زدند و فرمودند: «او دختر ابوبکر است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ محبت خود به عایشه را ابراز کرد و او نیز با قاطعیت از خود دفاع کرد.

پیشینه و سبب بیان

همسران پیامبر ﷺ خواستار عدالت در تقسیم وقت و توجه ایشان بودند. آنان ابتدا فاطمه و سپس زینب بنت جحش را فرستادند تا این درخواست را مطرح کنند.

توضیح واژه‌های دشوار
دختر ابوقحافه

عنوانی برای عایشه، دختر ابوبکر.

عدالت

رفتار منصفانه؛ در اینجا به‌ویژه در تقسیم وقت و توجه.

دفاع از خود

پاسخ دادن به حمله یا سرزنش؛ پیامبر ﷺ روشن کرد که عایشه حق داشت از خود دفاع کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان در این روایت فضیلت ویژهٔ عایشه و مهر پیامبر ﷺ به او را می‌بینند. در عین حال، این ماجرا می‌آموزد که محبت مجوز نادیده‌گرفتن وظایف عدالت در برابر دیگران نیست. شرح‌های کلاسیک همچنین تأکید می‌کنند که همسران می‌توانند اختلاف را محترمانه مطرح کنند و از خود دفاع کنند، به شرط آنکه مرتکب بی‌عدالتی یا توهین نشوند. چهار مکتب فقهی اهل‌سنت بر اهمیت عدالت میان همسران در اموری که مرد اختیارشان را دارد، مانند تقسیم شب‌ها، تأکید می‌کنند؛ اما احساسات قلبی را نمی‌توان به‌طور کامل الزام‌آور کرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. تنش‌های خانوادگی را آشکارا و صادقانه مطرح کنید، اما در گفتار احترام را نگه دارید.
  2. هرگاه لازم بود از خود دفاع کنید، اما در پاسخ بی‌عدالتی یا تحقیر نکنید.
  3. ویژگی‌های برجستهٔ افراد را ارج بنهید، بی‌آنکه عدالت در حق دیگران را از نظر دور بدارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.