کتاب فضایل صحابه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 6322

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب فضایل صحابه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ، حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ مَاتَ ابْنٌ لأَبِي طَلْحَةَ مِنْ أُمِّ سُلَيْمٍ فَقَالَتْ لأَهْلِهَا لاَ تُحَدِّثُوا أَبَا طَلْحَةَ بِابْنِهِ حَتَّى أَكُونَ أَنَا أُحَدِّثُهُ - قَالَ - فَجَاءَ فَقَرَّبَتْ إِلَيْهِ عَشَاءً فَأَكَلَ وَشَرِبَ - فَقَالَ - ثُمَّ تَصَنَّعَتْ لَهُ أَحْسَنَ مَا كَانَ تَصَنَّعُ قَبْلَ ذَلِكَ فَوَقَعَ بِهَا فَلَمَّا رَأَتْ أَنَّهُ قَدْ شَبِعَ وَأَصَابَ مِنْهَا قَالَتْ يَا أَبَا طَلْحَةَ أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ قَوْمًا أَعَارُوا عَارِيَتَهُمْ أَهْلَ بَيْتٍ فَطَلَبُوا عَارِيَتَهُمْ أَلَهُمْ أَنْ يَمْنَعُوهُمْ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَتْ فَاحْتَسِبِ ابْنَكَ ‏.‏ قَالَ فَغَضِبَ وَقَالَ تَرَكْتِنِي حَتَّى تَلَطَّخْتُ ثُمَّ أَخْبَرْتِنِي بِابْنِي ‏.‏ فَانْطَلَقَ حَتَّى أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ بِمَا كَانَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ بَارَكَ اللَّهُ لَكُمَا فِي غَابِرِ لَيْلَتِكُمَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَحَمَلَتْ - قَالَ - فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ وَهِيَ مَعَهُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَتَى الْمَدِينَةَ مِنْ سَفَرٍ لاَ يَطْرُقُهَا طُرُوقًا فَدَنَوْا مِنَ الْمَدِينَةِ فَضَرَبَهَا الْمَخَاضُ فَاحْتُبِسَ عَلَيْهَا أَبُو طَلْحَةَ وَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - قَالَ - يَقُولُ أَبُو طَلْحَةَ إِنَّكَ لَتَعْلَمُ يَا رَبِّ إِنَّهُ يُعْجِبُنِي أَنْ أَخْرُجَ مَعَ رَسُولِكَ إِذَا خَرَجَ وَأَدْخُلَ مَعَهُ إِذَا دَخَلَ وَقَدِ احْتُبِسْتُ بِمَا تَرَى - قَالَ - تَقُولُ أُمُّ سُلَيْمٍ يَا أَبَا طَلْحَةَ مَا أَجِدُ الَّذِي كُنْتُ أَجِدُ انْطَلِقْ ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا - قَالَ - وَضَرَبَهَا الْمَخَاضُ حِينَ قَدِمَا فَوَلَدَتْ غُلاَمًا فَقَالَتْ لِي أُمِّي يَا أَنَسُ لاَ يُرْضِعُهُ أَحَدٌ حَتَّى تَغْدُوَ بِهِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَلَمَّا أَصْبَحَ احْتَمَلْتُهُ فَانْطَلَقْتُ بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - قَالَ - فَصَادَفْتُهُ وَمَعَهُ مِيسَمٌ فَلَمَّا رَآنِي قَالَ ‏"‏ لَعَلَّ أُمَّ سُلَيْمٍ وَلَدَتْ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ فَوَضَعَ الْمِيسَمَ - قَالَ - وَجِئْتُ بِهِ فَوَضَعْتُهُ فِي حَجْرِهِ وَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِعَجْوَةٍ مِنْ عَجْوَةِ الْمَدِينَةِ فَلاَكَهَا فِي فِيهِ حَتَّى ذَابَتْ ثُمَّ قَذَفَهَا فِي فِي الصَّبِيِّ فَجَعَلَ الصَّبِيُّ يَتَلَمَّظُهَا - قَالَ - فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ انْظُرُوا إِلَى حُبِّ الأَنْصَارِ التَّمْرَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَمَسَحَ وَجْهَهُ وَسَمَّاهُ عَبْدَ اللَّهِ ‏.‏

ترجمه

محمد بن حاتم بن میمون به من حدیث کرد، بهز برای ما حدیث کرد، سلیمان بن مغیره برای ما حدیث کرد، از ثابت، او از انس روایت می‌کند که گفت: پسری از ابوطَلحه که از امّ سُلیم متولد شده بود، از دنیا رفت. امّ سُلیم به خانواده‌اش گفت:

«خبر مرگ پسرش را به ابوطَلحه ندهید تا اینکه خودم به او خبر دهم.» انس گفت: سپس ابوطَلحه آمد و امّ سُلیم شام را برای او آورد؛ او خورد و آشامید. سپس امّ سُلیم خود را برای او آراست به بهترین شکلی که پیش از آن هرگز چنین نکرده بود، و ابوطَلحه با او همبستر شد. وقتی دید که شوهرش سیر شده و حاجت خود را برآورده کرده است، گفت: «ای ابوطَلحه، نظر تو چیست اگر قومی چیزی را به خانواده‌ای عاریت دهند و سپس آن را پس بخواهند، آیا آن خانواده حق دارند از بازگرداندن آن امتناع کنند؟» گفت: «خیر.» امّ سُلیم گفت: «پس در مصیبت فرزندت صبر کن و از خداوند اجر طلب نما.» ابوطَلحه خشمگین شد و گفت: «مرا رها کردی تا آلوده شدم، سپس خبر پسرم را به من دادی!» سپس نزد رسول الله ﷺ رفت و ماجرا را برای ایشان بازگو کرد. رسول الله ﷺ فرمودند: «خداوند در شبی که گذراندید به شما برکت عطا فرماید.» راوی می‌گوید: سپس امّ سُلیم باردار شد. در یکی از سفرها که رسول الله ﷺ در راه بودند، امّ سُلیم نیز همراه ایشان بود. عادت رسول الله ﷺ این بود که هنگام بازگشت از سفر به مدینه، شبانه وارد شهر نمی‌شدند. وقتی کاروان به نزدیکی مدینه رسید، درد زایمان به امّ سُلیم عارض شد. ابوطَلحه پیش او ماند و رسول الله ﷺ به راه خود ادامه دادند. ابوطَلحه عرض کرد: «بارالها! تو می‌دانی که چقدر دوست دارم همراه رسولت خارج شوم آنگاه که خارج شود، و همراه او وارد شوم آنگاه که وارد شود؛ اما اکنون به سببی که می‌بینی معطل مانده‌ام.» امّ سُلیم گفت: «ای ابوطَلحه، دیگر آن دردی را که قبلاً حس می‌کردم احساس نمی‌کنم، بیا حرکت کنیم.» پس حرکت کردند و به محض رسیدن به مدینه، درد زایمان دوباره به امّ سُلیم عارض شد و پسری به دنیا آورد. مادرم به من گفت: «ای انس! هیچ‌کس به این کودک شیر ندهد تا فردا صبح او را نزد رسول الله ﷺ ببری.» صبح روز بعد، کودک را برداشتم و نزد رسول الله ﷺ رفتم. دیدم که ابزار داغ‌گذاری شتر در دست ایشان است. وقتی مرا دیدند فرمودند: «احتمالاً امّ سُلیم زاییده است.» گفتم: «بله.» ایشان ابزار را زمین گذاشتند. من کودک را آوردم و در دامان ایشان قرار دادم. رسول الله ﷺ طلبِ خرمای عَجوه مدینه کردند و آن را در دهان خود جویدند تا نرم شد، سپس در دهان کودک گذاشتند. کودک شروع به مکیدن آن کرد. رسول الله ﷺ فرمودند: «ببینید انصار چقدر خرما را دوست دارند.» سپس صورت کودک را مسح کشیدند و نام او را عبدالله نهادند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

امّ سلیم به شوهرش می‌آموزد که فقدان را بپذیرد و آن را امانتی سپرده‌شده بداند.

توضیح واژه‌های دشوار
«صبر کن و پاداش خود را از الله بجوی»

فقدان را با صبر و امید به پاداش الله بپذیر.

عجوه

نوعی مشهور از خرمای مدینه.

تحنیک

نرم‌کردن خرما و گذاشتن آن در دهان نوزاد.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که صبر در هنگام فقدان با توکل بر الله همراه است و همسران می‌توانند در زمان اندوه با خرد و مهربانی با یکدیگر رفتار کنند. تشبیه کودک به امانتی قرض‌داده‌شده روشن می‌کند که فرزندان از آنِ الله هستند و به پدر و مادر سپرده شده‌اند. سخن پیامبر ﷺ دربارهٔ برکت در آن شب، دعایی دانسته شده است؛ عالمان بارداری پس از آن و تولد عبدالله را با اجابت آن دعا مرتبط می‌دانند. این حدیث مجوزی کلی برای پنهان‌کردن خبر مهم و تکان‌دهنده نیست؛ شرایط و حقوق افراد درگیر تعیین‌کننده‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اندوه را به رسمیت بشناس، اما به خود یادآوری کن که آنچه داری از آنِ الله است و به تو سپرده شده است.
  2. خبرهای سنگین را با توجه به زمان مناسب و توان کسی که آن را دریافت می‌کند، در میان بگذار.
  3. برای خانواده‌هایی که با فقدان روبه‌رو هستند دعای برکت کن و با صبر و مراقبت عملی از یکدیگر حمایت کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.