کتاب فضایل صحابه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 6425

روایت‌شده توسط Abu Usaid al-Ansari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب فضایل صحابه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Usaid al-Ansari

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، أَخْبَرَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، قَالَ شَهِدَ أَبُو سَلَمَةَ لَسَمِعَ أَبَا أُسَيْدٍ الأَنْصَارِيَّ يَشْهَدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ خَيْرُ دُورِ الأَنْصَارِ بَنُو النَّجَّارِ ثُمَّ بَنُو عَبْدِ الأَشْهَلِ ثُمَّ بَنُو الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ ثُمَّ بَنُو سَاعِدَةَ وَفِي كُلِّ دُورِ الأَنْصَارِ خَيْرٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو سَلَمَةَ قَالَ أَبُو أُسَيْدٍ أُتَّهَمُ أَنَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَوْ كُنْتُ كَاذِبًا لَبَدَأْتُ بِقَوْمِي بَنِي سَاعِدَةَ ‏.‏ وَبَلَغَ ذَلِكَ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ فَوَجَدَ فِي نَفْسِهِ وَقَالَ خُلِّفْنَا فَكُنَّا آخِرَ الأَرْبَعِ أَسْرِجُوا لِي حِمَارِي آتِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَكَلَّمَهُ ابْنُ أَخِيهِ سَهْلٌ فَقَالَ أَتَذْهَبُ لِتَرُدَّ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْلَمُ أَوَلَيْسَ حَسْبُكَ أَنْ تَكُونَ رَابِعَ أَرْبَعٍ ‏.‏ فَرَجَعَ وَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ وَأَمَرَ بِحِمَارِهِ فَحُلَّ عَنْهُ ‏.‏

ترجمه

یحیی بن یحیی تمیمی به ما حدیث کرد، مغیره بن عبدالرحمن به ما خبر داد، از ابوالزناد که گفت: ابوسلمه شهادت داد که شنیده است ابواسید انصاری شهادت می‌دهد که رسول الله ﷺ فرمودند:

«بهترین خاندان‌های انصار، بنو نجار هستند، سپس بنو عبدالاَشهل، سپس بنو حارث بن خزرج، و سپس بنو ساعده؛ و در همه خاندان‌های انصار خیر و نیکی وجود دارد.» ابوسلمه گفت: ابواسید فرمود: «آیا من بر رسول الله ﷺ دروغ می‌بندم؟ اگر دروغگو بودم، اول از قوم خودم یعنی بنو ساعده شروع می‌کردم.» این سخن به سعد بن عباده رسید و او در دل خود احساس ناراحتی کرد و گفت: «ما عقب افتادیم و آخرین نفر از آن چهار گروه شدیم. الاغ مرا زین کنید تا نزد رسول الله ﷺ بروم.» برادرزاده‌اش سهل با او صحبت کرد و گفت: «آیا می‌خواهی حکم رسول الله ﷺ را رد کنی، در حالی که رسول الله ﷺ داناتر است؟ آیا همین بس نیست که تو چهارمین نفر از آن چهار گروه برتر باشی؟» پس او بازگشت و گفت: «الله و رسولش داناترند» و دستور داد تا زین الاغش را بردارند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

همهٔ انصار فضیلت‌هایی داشتند، هرچند قبیله‌هایشان به‌ترتیب رتبه‌بندی شدند.

پیشینه و سبب بیان

سعد بن عباده شنید که قبیله‌اش، بنی‌ساعده، در جایگاه چهارم قرار گرفته و احساس کرد حقش نادیده گرفته شده است. پسرعمویش سهل به او یادآوری کرد که رسول‌الله ﷺ بهتر می‌داند؛ سعد این را پذیرفت و دستور داد مرکبش را از زین باز کنند.

توضیح واژه‌های دشوار
انصار

ساکنان مدینه که از پیامبر ﷺ و مسلمانان مکه پشتیبانی کردند.

خانه‌ها

در اینجا به معنای قبیله‌ها یا تیره‌های انصار است، نه ساختمان‌های آنان.

خدا و فرستاده‌اش داناترند

عبارتی برای نشان دادن فروتنی و پذیرش دانش و راهنمایی پیامبر ﷺ.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که می‌توان فضیلت‌های یک گروه یا قبیله را به رسمیت شناخت، بی‌آنکه خوبی‌های دیگر گروه‌ها را انکار کرد: پیامبر ﷺ تأکید می‌کند که در همهٔ قبیله‌های انصار خیر وجود دارد. این رتبه‌بندی مجوزی برای غرور یا تحقیر متقابل نیست. همچنین روشن می‌شود که یک صحابی می‌توانست احساس آزردگی خود را بیان کند، اما وقتی دانش رسول‌الله ﷺ به او یادآوری شد، باید آن را می‌پذیرفت. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت از این روایت حکم شرعی جداگانه‌ای استخراج نمی‌کنند؛ این روایت بیشتر دربارهٔ فضیلت‌ها، فروتنی و آداب است.

درس‌هایی برای امروز
  1. فضیلت‌های دیگران را به رسمیت بشناس، بی‌آنکه گروه خود را برتر از آنان بدانی.
  2. اگر احساس کردی حق تو نادیده گرفته شده، پیش از واکنش به دانش معتبر گوش بده.
  3. با پذیرفتن اصلاح درست و تغییر واکنش خود، فروتنی نشان بده.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.