کتاب فضایل صحابه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 6492

روایت‌شده توسط Umar ibn al-Khattab. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب فضایل صحابه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Umar ibn al-Khattab

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا - وَاللَّفْظُ، لاِبْنِ الْمُثَنَّى - حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى، عَنْ أُسَيْرِ بْنِ جَابِرٍ، قَالَ كَانَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ إِذَا أَتَى عَلَيْهِ أَمْدَادُ أَهْلِ الْيَمَنِ سَأَلَهُمْ أَفِيكُمْ أُوَيْسُ بْنُ عَامِرٍ حَتَّى أَتَى عَلَى أُوَيْسٍ فَقَالَ أَنْتَ أُوَيْسُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ مِنْ مُرَادٍ ثُمَّ مِنْ قَرَنٍ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَكَانَ بِكَ بَرَصٌ فَبَرَأْتَ مِنْهُ إِلاَّ مَوْضِعَ دِرْهَمٍ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ لَكَ وَالِدَةٌ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ يَأْتِي عَلَيْكُمْ أُوَيْسُ بْنُ عَامِرٍ مَعَ أَمْدَادِ أَهْلِ الْيَمَنِ مِنْ مُرَادٍ ثُمَّ مِنْ قَرَنٍ كَانَ بِهِ بَرَصٌ فَبَرَأَ مِنْهُ إِلاَّ مَوْضِعَ دِرْهَمٍ لَهُ وَالِدَةٌ هُوَ بِهَا بَرٌّ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لأَبَرَّهُ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ يَسْتَغْفِرَ لَكَ فَافْعَلْ ‏"‏ ‏.‏ فَاسْتَغْفِرْ لِي ‏.‏ فَاسْتَغْفَرَ لَهُ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ الْكُوفَةَ ‏.‏ قَالَ أَلاَ أَكْتُبُ لَكَ إِلَى عَامِلِهَا قَالَ أَكُونُ فِي غَبْرَاءِ النَّاسِ أَحَبُّ إِلَىَّ ‏.‏ قَالَ فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْعَامِ الْمُقْبِلِ حَجَّ رَجُلٌ مِنْ أَشْرَافِهِمْ فَوَافَقَ عُمَرَ فَسَأَلَهُ عَنْ أُوَيْسٍ قَالَ تَرَكْتُهُ رَثَّ الْبَيْتِ قَلِيلَ الْمَتَاعِ ‏.‏ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ يَأْتِي عَلَيْكُمْ أُوَيْسُ بْنُ عَامِرٍ مَعَ أَمْدَادِ أَهْلِ الْيَمَنِ مِنْ مُرَادٍ ثُمَّ مِنْ قَرَنٍ كَانَ بِهِ بَرَصٌ فَبَرَأَ مِنْهُ إِلاَّ مَوْضِعَ دِرْهَمٍ لَهُ وَالِدَةٌ هُوَ بِهَا بَرٌّ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لأَبَرَّهُ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ يَسْتَغْفِرَ لَكَ فَافْعَلْ ‏"‏ ‏.‏ فَأَتَى أُوَيْسًا فَقَالَ اسْتَغْفِرْ لِي ‏.‏ قَالَ أَنْتَ أَحْدَثُ عَهْدًا بِسَفَرٍ صَالِحٍ فَاسْتَغْفِرْ لِي ‏.‏ قَالَ اسْتَغْفِرْ لِي ‏.‏ قَالَ أَنْتَ أَحْدَثُ عَهْدًا بِسَفَرٍ صَالِحٍ فَاسْتَغْفِرْ لِي ‏.‏ قَالَ لَقِيتَ عُمَرَ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ فَاسْتَغْفَرَ لَهُ ‏.‏ فَفَطِنَ لَهُ النَّاسُ فَانْطَلَقَ عَلَى وَجْهِهِ ‏.‏ قَالَ أُسَيْرٌ وَكَسَوْتُهُ بُرْدَةً فَكَانَ كُلَّمَا رَآهُ إِنْسَانٌ قَالَ مِنْ أَيْنَ لأُوَيْسٍ هَذِهِ الْبُرْدَةُ

ترجمه

اسحاق بن ابراهیم حنظلی، محمد بن مثنی و محمد بن بشار به ما حدیث نقل کردند. اسحاق گفت

«به ما خبر داد» و دو نفر دیگر گفتند «به ما حدیث نقل کردند» و این لفظ از ابن مثنی است. آنان گفتند: معاذ بن هشام به ما حدیث نقل کرد، پدرم برایم نقل کرد، از قتاده، از زرارة بن اوفی، از اسیر بن جابر که گفت: هرگاه عمر بن خطاب با کاروان‌های کمکی اهل یمن مواجه می‌شد، از آنان می‌پرسید: آیا در میان شما اویس بن عامر هست؟ تا اینکه به اویس رسید و پرسید: آیا تو اویس بن عامر هستی؟ گفت: بله. پرسید: از قبیله مراد و سپس از تیره قرن هستی؟ گفت: بله. پرسید: آیا دچار برص (پیسی) بودی و بهبود یافتی جز به اندازه یک درهم؟ گفت: بله. پرسید: آیا مادری داری؟ گفت: بله. گفت: شنیدم رسول الله ﷺ فرمودند: «اویس بن عامر همراه با کاروان‌های کمکی اهل یمن، از مراد و سپس از قرن به سوی شما خواهد آمد. او دچار برص بود و بهبود یافت جز به اندازه یک درهم. مادری دارد که نسبت به او بسیار نیکوکار است. اگر بر الله قسم بخورد، الله قسمش را محقق می‌سازد. پس اگر توانستی از او بخواه برایت آمرزش بطلبد.» پس برایم آمرزش بطلب. و او برایش آمرزش طلبید. عمر به او گفت: کجا قصد رفتن داری؟ گفت: به کوفه. گفت: آیا برایت نامه‌ای به فرماندار آنجا بنویسم؟ گفت: بودن در میان مردم گمنام برایم محبوب‌تر است. سال بعد مردی از بزرگان آنان به حج رفت و با عمر ملاقات کرد. عمر از او درباره اویس پرسید. گفت: او را ترک کردم در حالی که خانه‌اش ساده و وسایلش اندک بود. عمر گفت: شنیدم رسول الله ﷺ فرمودند: «اویس بن عامر همراه با کاروان‌های کمکی اهل یمن، از مراد و سپس از قرن به سوی شما خواهد آمد. او دچار برص بود و بهبود یافت جز به اندازه یک درهم. مادری دارد که نسبت به او بسیار نیکوکار است. اگر بر الله قسم بخورد، الله قسمش را محقق می‌سازد. پس اگر توانستی از او بخواه برایت آمرزش بطلبد.» پس نزد اویس آمد و گفت: برایم آمرزش بطلب. اویس گفت: تو تازه از سفری صالح (حج) بازگشته‌ای، پس تو برایم آمرزش بطلب. آن مرد گفت: برایم آمرزش بطلب. اویس دوباره گفت: تو تازه از سفری صالح بازگشته‌ای، پس تو برایم آمرزش بطلب. اویس پرسید: آیا عمر را دیدی؟ گفت: بله. پس اویس برایش آمرزش طلبید. سپس مردم به مقام او پی بردند، پس او از آنجا رفت. اسیر می‌گوید: من عبایی به او پوشاندم و هر کس او را می‌دید می‌گفت: این عبا برای اویس از کجا آمده است؟

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

مراقبت اُوَیس از مادرش و فروتنی او، پارسایی ویژه‌اش را نشان می‌دهد.

توضیح واژه‌های دشوار
نیروهای کمکی

مردمانی از یمن که برای پشتیبانی به سپاه پیوستند.

یک درهم

سکه‌ای نقره‌ای؛ در اینجا متن اندازهٔ لکهٔ کوچکِ باقی‌مانده روی پوست را توصیف می‌کند.

طلب آمرزش

از الله درخواست کردن که گناهان کسی را ببخشد.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک، از جمله نووی، از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که پارسایی راستین به مقام و دارایی وابسته نیست: اُوَیس زندگی ساده را به نامهٔ توصیه‌ای برای حاکم ترجیح داد. این روایت بر فضیلت بزرگ نیکی به مادر و ارزش دعا برای آمرزش تأکید می‌کند. درخواست عمر نشان می‌دهد که می‌توان از فردی پارسا خواست دعا کند، بی‌آنکه جایگاه او را وسیله‌ای برای کسب اعتبار دنیوی قرار داد. پرهیز اُوَیس از شهرت، اهمیت فروتنی و اخلاص را برجسته می‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هر روز برای مراقبت و توجه نیکو به پدر و مادرتان وقت بگذارید.
  2. به‌جای شهرت، مقام یا امتیاز، رضایت الله را بجویید.
  3. صادقانه برای آمرزش دیگران دعا کنید و وقتی مردم شما را می‌ستایند، فروتن بمانید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.