Sahih Muslim، حدیث 6509
متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از مسلم تا پیامبر ﷺ
- 1زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍآن را به مسلم روایت کرد
- 2يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ
- 3جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ
- 4مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ
- 5أَبِي هُرَيْرَةَ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَمْ يَتَكَلَّمْ فِي الْمَهْدِ إِلاَّ ثَلاَثَةٌ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَصَاحِبُ جُرَيْجٍ وَكَانَ جُرَيْجٌ رَجُلاً عَابِدًا فَاتَّخَذَ صَوْمَعَةً فَكَانَ فِيهَا فَأَتَتْهُ أُمُّهُ وَهُوَ يُصَلِّي فَقَالَتْ يَا جُرَيْجُ . فَقَالَ يَا رَبِّ أُمِّي وَصَلاَتِي . فَأَقْبَلَ عَلَى صَلاَتِهِ فَانْصَرَفَتْ فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْغَدِ أَتَتْهُ وَهُوَ يُصَلِّي فَقَالَتْ يَا جُرَيْجُ فَقَالَ يَا رَبِّ أُمِّي وَصَلاَتِي فَأَقْبَلَ عَلَى صَلاَتِهِ فَانْصَرَفَتْ فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْغَدِ أَتَتْهُ وَهُوَ يُصَلِّي فَقَالَتْ يَا جُرَيْجُ . فَقَالَ أَىْ رَبِّ أُمِّي وَصَلاَتِي . فَأَقْبَلَ عَلَى صَلاَتِهِ فَقَالَتِ اللَّهُمَّ لاَ تُمِتْهُ حَتَّى يَنْظُرَ إِلَى وُجُوهِ الْمُومِسَاتِ . فَتَذَاكَرَ بَنُو إِسْرَائِيلَ جُرَيْجًا وَعِبَادَتَهُ وَكَانَتِ امْرَأَةٌ بَغِيٌّ يُتَمَثَّلُ بِحُسْنِهَا فَقَالَتْ إِنْ شِئْتُمْ لأَفْتِنَنَّهُ لَكُمْ - قَالَ - فَتَعَرَّضَتْ لَهُ فَلَمْ يَلْتَفِتْ إِلَيْهَا فَأَتَتْ رَاعِيًا كَانَ يَأْوِي إِلَى صَوْمَعَتِهِ فَأَمْكَنَتْهُ مِنْ نَفْسِهَا فَوَقَعَ عَلَيْهَا فَحَمَلَتْ فَلَمَّا وَلَدَتْ قَالَتْ هُوَ مِنْ جُرَيْجٍ . فَأَتَوْهُ فَاسْتَنْزَلُوهُ وَهَدَمُوا صَوْمَعَتَهُ وَجَعَلُوا يَضْرِبُونَهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكُمْ قَالُوا زَنَيْتَ بِهَذِهِ الْبَغِيِّ فَوَلَدَتْ مِنْكَ . فَقَالَ أَيْنَ الصَّبِيُّ فَجَاءُوا بِهِ فَقَالَ دَعُونِي حَتَّى أُصَلِّيَ فَصَلَّى فَلَمَّا انْصَرَفَ أَتَى الصَّبِيَّ فَطَعَنَ فِي بَطْنِهِ وَقَالَ يَا غُلاَمُ مَنْ أَبُوكَ قَالَ فُلاَنٌ الرَّاعِي - قَالَ - فَأَقْبَلُوا عَلَى جُرَيْجٍ يُقَبِّلُونَهُ وَيَتَمَسَّحُونَ بِهِ وَقَالُوا نَبْنِي لَكَ صَوْمَعَتَكَ مِنْ ذَهَبٍ . قَالَ لاَ أَعِيدُوهَا مِنْ طِينٍ كَمَا كَانَتْ . فَفَعَلُوا . وَبَيْنَا صَبِيٌّ يَرْضَعُ مِنْ أُمِّهِ فَمَرَّ رَجُلٌ رَاكِبٌ عَلَى دَابَّةٍ فَارِهَةٍ وَشَارَةٍ حَسَنَةٍ فَقَالَتْ أُمُّهُ اللَّهُمَّ اجْعَلِ ابْنِي مِثْلَ هَذَا . فَتَرَكَ الثَّدْىَ وَأَقْبَلَ إِلَيْهِ فَنَظَرَ إِلَيْهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ لاَ تَجْعَلْنِي مِثْلَهُ . ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى ثَدْيِهِ فَجَعَلَ يَرْتَضِعُ . قَالَ فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَحْكِي ارْتِضَاعَهُ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ فِي فَمِهِ فَجَعَلَ يَمُصُّهَا . قَالَ وَمَرُّوا بِجَارِيَةٍ وَهُمْ يَضْرِبُونَهَا وَيَقُولُونَ زَنَيْتِ سَرَقْتِ . وَهِيَ تَقُولُ حَسْبِيَ اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ . فَقَالَتْ أُمُّهُ اللَّهُمَّ لاَ تَجْعَلِ ابْنِي مِثْلَهَا . فَتَرَكَ الرَّضَاعَ وَنَظَرَ إِلَيْهَا فَقَالَ اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِثْلَهَا . فَهُنَاكَ تَرَاجَعَا الْحَدِيثَ فَقَالَتْ حَلْقَى مَرَّ رَجُلٌ حَسَنُ الْهَيْئَةِ فَقُلْتُ اللَّهُمَّ اجْعَلِ ابْنِي مِثْلَهُ . فَقُلْتَ اللَّهُمَّ لاَ تَجْعَلْنِي مِثْلَهُ . وَمَرُّوا بِهَذِهِ الأَمَةِ وَهُمْ يَضْرِبُونَهَا وَيَقُولُونَ زَنَيْتِ سَرَقْتِ . فَقُلْتُ اللَّهُمَّ لاَ تَجْعَلِ ابْنِي مِثْلَهَا . فَقُلْتَ اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِثْلَهَا قَالَ إِنَّ ذَاكَ الرَّجُلَ كَانَ جَبَّارًا فَقُلْتُ اللَّهُمَّ لاَ تَجْعَلْنِي مِثْلَهُ . وَإِنَّ هَذِهِ يَقُولُونَ لَهَا زَنَيْتِ . وَلَمْ تَزْنِ وَسَرَقْتِ وَلَمْ تَسْرِقْ فَقُلْتُ اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِثْلَهَا .
ابو هریره نقل کرده است که رسول الله (ﷺ) فرمود: هیچ کودکی در گهواره سخن نگفته است، مگر سه نفر، مسیح پسر مریم، دومین همراه جریج. جریج معبدی ساخته بود و در آن خود را محصور کرده بود. مادرش به او آمد در حالی که در حال نماز بود و گفت: جریج. او گفت: پروردگارا، مادر من (او را صدا میکند) در حالی که در عبادت غرق هستم. او ادامه داد و روز بعد آمد و در حال عبادت بود، و گفت: جریج. و او گفت: پروردگارا، مادر من (او را صدا میکند) در حالی که در عبادت است، و او ادامه داد و بازگشت، و روز بعد دوباره آمد و در حال عبادت بود و گفت: جریج. و او گفت: پروردگارا، مادر من (او را صدا میکند) در حالی که در عبادت است، و او ادامه داد و گفت: پروردگارا، مرگ او را نده، مگر اینکه او سرانجام زنان فاحشه را دیده باشد. داستان جریج و تأمل و عبادت او در میان بنی اسرائیل رایج شد. زنی فاحشه بود که زیبایی کامل داشت. او به مردم گفت: اگر دوست دارید، میتوانم او را به شرارت وادار کنم. خودش را به او نشان داد، اما او توجهی نکرد. او به چوپانی که در نزدیکی معبد زندگی میکرد، آمد و خود را به او عرضه کرد و او با او رابطه جنسی داشت و باردار شد و پسری به دنیا آورد. به او گفتند: این پسر کیست؟ گفت: او پسر کسی است که در این معبد زندگی میکند. پس آمدند و او را خواستند پایین بیاید و معبد را تخریب کنند و شروع به ضرب و شتم او کردند. او گفت: چه شده است؟ گفتند: تو با این فاحشه زنا کردهای و او از تو پسری به دنیا آورده است. او گفت: پسر کجاست؟ آنها او (پسر) را آوردند و او گفت: فقط بگذارید من عبادت کنم. و او عبادت کرد و پس از پایان، به سر کودک آمد و گفت: ای پسر، پدر تو کیست؟ گفت: او چوپان است. پس به جریج نگاه کردند، او را بوسیدند و دست زدند (برای برکت گرفتن) و گفتند: ما آمادهایم معبدت را با طلا بسازیم. او گفت: نه، همانطور که بود، با گل بازسازی کنید. و این کار را کردند. سپس پسری که داشت از مادرش شیر میکشید، مردی با لباس فاخر سوار بر حیوانی آمد. مادرش گفت: یا الله، فرزندم را مانند این بکن. او (پسر) شیر خوردن را ترک کرد و به سمت او نگاه کرد و گفت: یا الله، مرا مانند او قرار نده. سپس به سینهاش برگشت و شروع به شیر خوردن از مادرش کرد. ابو هریره گفت: احساس میکردم که گویی پیامبر (ﷺ) را میبینم که در حال توضیح صحنه مکیدن شیر با انگشت اشارهاش در دهان و مکیدن آن است. او (ابو هریره) همچنین گزارش داد که رسول الله (ﷺ) فرمود: اتفاق افتاد که دختری را دیدم که در حال کتک خوردن بود و میگفتند: تو زنا کردی و دزدی کردی و او میگفت: الله برای من کافی است و او و مادرش گفت: یا الله، فرزندم را مانند او قرار نده. او شیر خوردن را ترک کرد و به سمت او نگاه کرد و گفت: یا الله، مرا مانند او قرار بده. و بین آنها صحبت شد. او گفت: ای زنی با سر تراشیده، فردی خوشقیافه عبور کرد و من گفتم: یا الله، فرزندم را مانند او قرار بده. و تو گفتی: یا الله، مرا مانند او قرار نده. و آنها دختری را دیدند که در حال کتک خوردن بود و میگفتند: تو زنا کردی و دزدی کردی، و من گفتم: یا الله، فرزندم را مانند او قرار نده. و تو گفتی: یا الله، مرا مانند او قرار بده. پس او گفت: آن فرد ظالم بود، و من گفتم: یا الله، مرا مانند او قرار نده. و درباره او میگفتند: تو زنا کردی، در حالی که در واقع او این کار را نکرده بود، و میگفتند: تو دزدی کردی، در حالی که او این کار را نکرده بود، پس من گفتم: یا الله، مرا مانند او قرار بده.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
این داستان احترام به والدین و هوشیاری در برابر اتهامهای ناروا را میآموزد.
عابدی پرهیزگار از بنیاسرائیل که پیامبر ﷺ این داستان را دربارهٔ او نقل کرد.
جایی خلوت که جُرَیج برای نماز خواندن در آن کناره میگرفت.
سوءاستفادهٔ ناعادلانه از قدرت و ستم به دیگران.
دانشمندان از داستان جُرَیج چنین برداشت میکنند که نماز مستحبی بدون سنجیدن شرایط بر درخواست والدین مقدم نمیشود: جُرَیج میان ادامهٔ نمازش و پاسخ دادن به مادرش مردد بود و مادرش چند بار او را صدا زد. فقیهان در این زمینه میان نمازهای مستحبی و واجب تفاوت میگذارند و شرایط و حقوق والدین را نیز در نظر میگیرند. این داستان همچنین تأکید میکند که اتهام، دلیل و مدرک نیست: کودک حقیقت را آشکار کرد و جُرَیج تبرئه شد. سخنان زنی که ناحق مجازات شده بود نشان میدهد که ظاهر افراد معیار قابل اعتمادی برای شناخت منش آنان نیست.
- وقتی والدین شما را صدا میزنند، برای فهمیدن نیازشان وقت بگذارید و کارهای مستحبی را بیدرنگ بر حق آنان مقدم نکنید.
- بدون مدرک کسی را متهم نکنید؛ از آبروی کسانی که مورد ستم قرار گرفتهاند پاسداری کنید.
- مردم را بر اساس رفتار و عدالتشان بسنجید، نه پوشش و جایگاهشان یا آنچه جمعیت دربارهشان میگوید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.