کتاب قدر · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 6731

روایت‌شده توسط Ali ibn Abi Talib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب قدر
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Ali ibn Abi Talib

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ كُنَّا فِي جَنَازَةٍ فِي بَقِيعِ الْغَرْقَدِ فَأَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَعَدَ وَقَعَدْنَا حَوْلَهُ وَمَعَهُ مِخْصَرَةٌ فَنَكَّسَ فَجَعَلَ يَنْكُتُ بِمِخْصَرَتِهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ مَا مِنْ نَفْسٍ مَنْفُوسَةٍ إِلاَّ وَقَدْ كَتَبَ اللَّهُ مَكَانَهَا مِنَ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ وَإِلاَّ وَقَدْ كُتِبَتْ شَقِيَّةً أَوْ سَعِيدَةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلاَ نَمْكُثُ عَلَى كِتَابِنَا وَنَدَعُ الْعَمَلَ فَقَالَ ‏"‏ مَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ السَّعَادَةِ فَسَيَصِيرُ إِلَى عَمَلِ أَهْلِ السَّعَادَةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الشَّقَاوَةِ فَسَيَصِيرُ إِلَى عَمَلِ أَهْلِ الشَّقَاوَةِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ اعْمَلُوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ أَمَّا أَهْلُ السَّعَادَةِ فَيُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ السَّعَادَةِ وَأَمَّا أَهْلُ الشَّقَاوَةِ فَيُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ الشَّقَاوَةِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَرَأَ ‏{‏ فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى * وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى * فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى * وَأَمَّا مَنْ بَخِلَ وَاسْتَغْنَى * وَكَذَّبَ بِالْحُسْنَى * فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى‏}‏

ترجمه

عثمان بن ابی‌شیبه، زهیر بن حرب و اسحاق بن ابراهیم به ما حدیث کردند (و این لفظ از زهیر است)، اسحاق گفت: به ما خبر دادند و دو نفر دیگر گفتند: جریر برای ما حدیث کرد، از منصور، از سعد بن عبیده، از ابوعبدالرحمن، از علی رضی الله عنه که فرمود: ما در بقیع الغرقد در مراسم تشییع جنازه‌ای بودیم که رسول خدا ﷺ نزد ما آمدند و نشستند و ما نیز گرد ایشان حلقه زدیم. در دست ایشان چوب‌دستی کوچکی بود. سر مبارک را پایین انداختند و با چوب‌دستی خود زمین را خط می‌زدند، سپس فرمودند:

«هیچ یک از شما و هیچ نفسی نیست مگر اینکه جایگاهش در بهشت یا دوزخ توسط الله نوشته شده و مقدر گشته که آیا شقی خواهد بود یا سعید.» مردی عرض کرد: ای رسول خدا! آیا پس بر نوشته‌مان تکیه نکنیم و عمل را رها سازیم؟ ایشان فرمودند: «هر کس از اهل سعادت باشد، به سوی اعمال اهل سعادت هدایت و آماده می‌شود و هر کس از اهل شقاوت باشد، به سوی اعمال اهل شقاوت کشانده می‌شود.» سپس فرمودند: «عمل کنید که همه چیز آسان گردیده است؛ اما اهل سعادت برای اعمال اهل سعادت آسان می‌شوند و اهل شقاوت برای اعمال اهل شقاوت آسان می‌گردند.» آنگاه این آیات را تلاوت فرمودند: {پس هر کس بخشش کند و تقوا پیشه سازد * و نیکوترین پاداش را تصدیق نماید * ما راه آسانی را برایش هموار خواهیم ساخت * و اما آن کس که بخل ورزد و بی‌نیاز پندارد * و نیکوترین پاداش را تکذیب کند * ما راه دشواری را برایش هموار خواهیم ساخت}.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

تقدیر الهی مسئولیت ما در قبال اعمالمان را از میان نمی‌برد.

توضیح واژه‌های دشوار
تقدیر الهی

علم و ثبت خداوند درباره آنچه رخ خواهد داد.

راه آسان می‌شود

انسان به سوی اعمالی هدایت می‌شود که با مسیری که برمی‌گزیند تناسب دارند.

بقیع‌الغرقد

گورستانی در مدینه که صحابه در آن گرد آمده بودند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک توضیح داده‌اند که ثبت الهی دلیلی برای ترک عمل نیست: انسان‌ها همچنان در برابر انتخاب‌های خود مسئول‌اند و به عمل‌کردن ترغیب می‌شوند. آیات قرآن آسان‌شدن راه را با بخشش، پرهیزگاری و ایمان، یا در مقابل با بخل و انکار نیکی پیوند می‌دهند. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت تقدیر الهی و مسئولیت انسان را می‌پذیرند؛ این روایت مجوزی برای کوتاهی در واجبات یا توجیه گناهان نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. به دعا، نیکی و انجام وظایفت ادامه بده؛ هرگز تقدیر الهی را بهانه‌ای برای دست روی دست گذاشتن قرار نده.
  2. امروز آگاهانه بخشندگی، پرهیزگاری و راست‌گویی را برگزین و از خداوند پایداری در راه درست را بخواه.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.