کتاب توبه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 6966

روایت‌شده توسط Hanzala al-Usayyidi. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب توبه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Hanzala al-Usayyidi

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، وَقَطَنُ بْنُ نُسَيْرٍ، - وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى - أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ، بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ إِيَاسٍ الْجُرَيْرِيِّ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ، عَنْ حَنْظَلَةَ الأُسَيِّدِيِّ، قَالَ - وَكَانَ مِنْ كُتَّابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ - لَقِيَنِي أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ كَيْفَ أَنْتَ يَا حَنْظَلَةُ قَالَ قُلْتُ نَافَقَ حَنْظَلَةُ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ مَا تَقُولُ قَالَ قُلْتُ نَكُونُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُذَكِّرُنَا بِالنَّارِ وَالْجَنَّةِ حَتَّى كَأَنَّا رَأْىَ عَيْنٍ فَإِذَا خَرَجْنَا مِنْ عِنْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَافَسْنَا الأَزْوَاجَ وَالأَوْلاَدَ وَالضَّيْعَاتِ فَنَسِينَا كَثِيرًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ فَوَاللَّهِ إِنَّا لَنَلْقَى مِثْلَ هَذَا ‏.‏ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأَبُو بَكْرٍ حَتَّى دَخَلْنَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ نَافَقَ حَنْظَلَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَمَا ذَاكَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَكُونُ عِنْدَكَ تُذَكِّرُنَا بِالنَّارِ وَالْجَنَّةِ حَتَّى كَأَنَّا رَأْىَ عَيْنٍ فَإِذَا خَرَجْنَا مِنْ عِنْدِكَ عَافَسْنَا الأَزْوَاجَ وَالأَوْلاَدَ وَالضَّيْعَاتِ نَسِينَا كَثِيرًا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنْ لَوْ تَدُومُونَ عَلَى مَا تَكُونُونَ عِنْدِي وَفِي الذِّكْرِ لَصَافَحَتْكُمُ الْمَلاَئِكَةُ عَلَى فُرُشِكُمْ وَفِي طُرُقِكُمْ وَلَكِنْ يَا حَنْظَلَةُ سَاعَةً وَسَاعَةً ‏"‏ ‏.‏ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ‏.‏

ترجمه

یحیی بن یحیی تمیمی و قطن بن نصیر به ما حدیث کردند — و این لفظ از آنِ یحیی است — جعفر بن سلیمان به ما خبر داد، از سعید بن ایاس جریری، از ابوعثمان نهدی، از حنظله اسیدی که از کاتبان رسول خدا ﷺ بود، روایت کرد. او گفت: ابوبکر با من دیدار کرد و پرسید:

«ای حنظله، حالت چطور است؟» گفتم: «حنظله منافق شده است.» فرمود: «سبحان‌الله! چه می‌گویی؟» گفتم: «وقتی نزد رسول خدا ﷺ هستیم، ایشان ما را به یاد آتش و بهشت می‌اندازند، چنان‌که گویی آن‌ها را با چشم خود می‌بینیم؛ اما چون از محضر رسول خدا ﷺ خارج می‌شویم، به همسران، فرزندان و کارهای دنیا مشغول می‌شویم و بسیاری از آن حالات را فراموش می‌کنیم.» ابوبکر فرمود: «به خدا سوگند، ما نیز چنین حالی داریم.» سپس من و ابوبکر به خدمت رسول خدا ﷺ رفتیم. گفتم: «یا رسول‌الله، حنظله منافق شده است.» رسول خدا ﷺ فرمودند: «چرا چنین شد؟» گفتم: «یا رسول‌الله، وقتی در محضر شما هستیم، ما را به یاد آتش و بهشت می‌اندازید، چنان‌که گویی آن‌ها را با چشم خود می‌بینیم؛ اما چون از نزد شما خارج شده و به همسران، فرزندان و امور دنیا مشغول می‌شویم، بسیاری از آن موارد را فراموش می‌کنیم.» آنگاه رسول خدا ﷺ فرمودند: «سوگند به آنکه جانم در دست اوست، اگر همواره بر همان حالتی که در نزد من دارید و در ذکر هستید، باقی بمانید، فرشتگان در بسترهایتان و در راه‌ها با شما مصافحه خواهند کرد. ولی ای حنظله، زمانی برای عبادت است و زمانی برای دنیا.» ایشان این سخن را سه بار تکرار فرمودند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ایمان به ایجاد تعادل میان عبادت و مسئولیت‌های روزمره نیاز دارد.

توضیح واژه‌های دشوار
حنظله منافق شده است

حنظله این سخن را از نگرانی دربارهٔ تغییر توجه معنوی خود گفت، نه به‌عنوان حکمی مبنی بر اینکه بی‌ایمان شده است.

یاد خدا

به‌یادآوردن خدا با دل و زبان و جهت‌دادن آگاهانهٔ زندگی به سوی او.

زمانی برای این و زمانی برای آن

جابه‌جایی متعادل میان لحظه‌های عبادت پرشور و فعالیت‌های روزمرهٔ مجاز.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان کلاسیک، از جمله نووی، توضیح می‌دهند که لازم نیست حال معنوی انسان همیشه به یک اندازه پرشور باشد. سخنان پیامبر ﷺ تشویق به فراموش‌کردن خدا نیست، بلکه می‌پذیرد که انسان‌ها به خانواده و تأمین معاش خود نیز رسیدگی می‌کنند. فعالیت‌های روزمرهٔ مجاز، هنگامی که فرد واجباتش را انجام می‌دهد و پیوسته به عبادت و یاد خدا بازمی‌گردد، کاستی به شمار نمی‌آیند. چهار مکتب فقهی اهل‌سنت نیز میان عبادت‌های واجب و فعالیت‌های مجاز تمایز می‌گذارند؛ این روایت تکالیف دینی را ساقط نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هر روز زمان‌های معینی را برای نماز، خواندن قرآن و یاد خدا برنامه‌ریزی کنید، حتی اگر برنامه‌تان فشرده است.
  2. به خانواده و کار مجاز خود رسیدگی کنید، بی‌آنکه نمازها و دیگر واجبات را نادیده بگیرید.
  3. وقتی حال ایمانی‌تان ضعیف می‌شود، فوراً خود را سرزنش نکنید؛ با کارهای کوچک و پیوسته به سوی خدا بازگردید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.