Sahih Muslim، حدیث 716
روایتشده توسط Thawban. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از مسلم تا پیامبر ﷺ
- 1الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّآن را به مسلم روایت کرد
- 2أَبُو تَوْبَةَ
- 3مُعَاوِيَةُ
- 4زَيْدٍ
- 5أَبَا سَلاَّمٍ
- 6أَبُو أَسْمَاءَ الرَّحَبِيُّ
- 7رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ، - وَهُوَ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ - حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ، - يَعْنِي ابْنَ سَلاَّمٍ - عَنْ زَيْدٍ، - يَعْنِي أَخَاهُ - أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَلاَّمٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَسْمَاءَ الرَّحَبِيُّ، أَنَّ ثَوْبَانَ، مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَدَّثَهُ قَالَ كُنْتُ قَائِمًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَ حَبْرٌ مِنْ أَحْبَارِ الْيَهُودِ فَقَالَ السَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا مُحَمَّدُ . فَدَفَعْتُهُ دَفْعَةً كَادَ يُصْرَعُ مِنْهَا فَقَالَ لِمَ تَدْفَعُنِي فَقُلْتُ أَلاَ تَقُولُ يَا رَسُولَ اللَّهِ . فَقَالَ الْيَهُودِيُّ إِنَّمَا نَدْعُوهُ بِاسْمِهِ الَّذِي سَمَّاهُ بِهِ أَهْلُهُ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اسْمِي مُحَمَّدٌ الَّذِي سَمَّانِي بِهِ أَهْلِي " . فَقَالَ الْيَهُودِيُّ جِئْتُ أَسْأَلُكَ . فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَيَنْفَعُكَ شَىْءٌ إِنْ حَدَّثْتُكَ " . قَالَ أَسْمَعُ بِأُذُنَىَّ فَنَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِعُودٍ مَعَهُ . فَقَالَ " سَلْ " . فَقَالَ الْيَهُودِيُّ أَيْنَ يَكُونُ النَّاسُ يَوْمَ تُبَدَّلُ الأَرْضُ غَيْرَ الأَرْضِ وَالسَّمَوَاتُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هُمْ فِي الظُّلْمَةِ دُونَ الْجِسْرِ " . قَالَ فَمَنْ أَوَّلُ النَّاسِ إِجَازَةً قَالَ " فُقَرَاءُ الْمُهَاجِرِينَ " . قَالَ الْيَهُودِيُّ فَمَا تُحْفَتُهُمْ حِينَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ " زِيَادَةُ كَبِدِ النُّونِ " قَالَ فَمَا غِذَاؤُهُمْ عَلَى إِثْرِهَا قَالَ " يُنْحَرُ لَهُمْ ثَوْرُ الْجَنَّةِ الَّذِي كَانَ يَأْكُلُ مِنْ أَطْرَافِهَا " . قَالَ فَمَا شَرَابُهُمْ عَلَيْهِ قَالَ " مِنْ عَيْنٍ فِيهَا تُسَمَّى سَلْسَبِيلاً " . قَالَ صَدَقْتَ . قَالَ وَجِئْتُ أَسْأَلُكَ عَنْ شَىْءٍ لاَ يَعْلَمُهُ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ إِلاَّ نَبِيٌّ أَوْ رَجُلٌ أَوْ رَجُلاَنِ . قَالَ " يَنْفَعُكَ إِنْ حَدَّثْتُكَ " . قَالَ أَسْمَعُ بِأُذُنَىَّ . قَالَ جِئْتُ أَسْأَلُكَ عَنِ الْوَلَدِ قَالَ " مَاءُ الرَّجُلِ أَبْيَضُ وَمَاءُ الْمَرْأَةِ أَصْفَرُ فَإِذَا اجْتَمَعَا فَعَلاَ مَنِيُّ الرَّجُلِ مَنِيَّ الْمَرْأَةِ أَذْكَرَا بِإِذْنِ اللَّهِ وَإِذَا عَلاَ مَنِيُّ الْمَرْأَةِ مَنِيَّ الرَّجُلِ آنَثَا بِإِذْنِ اللَّهِ " . قَالَ الْيَهُودِيُّ لَقَدْ صَدَقْتَ وَإِنَّكَ لَنَبِيٌّ ثُمَّ انْصَرَفَ فَذَهَبَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَقَدْ سَأَلَنِي هَذَا عَنِ الَّذِي سَأَلَنِي عَنْهُ وَمَا لِي عِلْمٌ بِشَىْءٍ مِنْهُ حَتَّى أَتَانِيَ اللَّهُ بِهِ " .
حسن بن علی حلوانی برایم حدیث کرد، ابوتوبه — که ربیع بن نافع است — برایمان حدیث کرد، معاویه — یعنی ابن سلام — از زید — یعنی برادرش — برایمان حدیث کرد که او ابوسلام را شنید که گفت: ابواسماء رحبی برایم حدیث کرد که ثوبان، مولای رسول الله ﷺ به او خبر داد و گفت: در محضر رسول الله ﷺ ایستاده بودم که یکی از علمای یهود آمد و گفت:
«السلام علیک یا محمد!» من چنان او را هل دادم که نزدیک بود بیفتد. گفت: «چرا مرا هل میدهی؟» گفتم: «آیا نمیگویی یا رسول الله؟» عالم یهودی گفت: «ما او را با همان نامی میخوانیم که خانوادهاش بر او نهادهاند.» رسول الله ﷺ فرمودند: «نام من محمد است که خانوادهام بر من نهادهاند.» عالم یهودی گفت: «آمدهام تا از تو بپرسم.» رسول الله ﷺ فرمودند: «اگر به تو بگویم، آیا سودی برایت خواهد داشت؟» گفت: «با گوشهایم میشنوم.» پس رسول الله ﷺ با چوبی که در دست داشتند خطی کشیدند و فرمودند: «بپرس.» عالم یهودی پرسید: «روزى كه زمين به زمين ديگر و آسمانها به آسمانهای دیگر تبدیل شوند، مردم کجا خواهند بود؟» رسول الله ﷺ فرمودند: «در تاریکی، پیش از پل صراط.» پرسید: «چه کسانی اول از همه از آن عبور میکنند؟» فرمودند: «فقیران مهاجرین.» عالم یهودی پرسید: «هدیه ورودشان به بهشت چیست؟» فرمودند: «زائده جگر ماهی نون.» پرسید: «غذایشان پس از آن چیست؟» فرمودند: «برای آنان گاو نر بهشتی ذبح میشود که از اطراف بهشت میچرید.» پرسید: «نوشیدنیشان چیست؟» فرمودند: «از چشمهای که سلسبیل نامیده میشود.» گفت: «راست گفتی.» سپس گفت: «و آمدهام تا درباره چیزی بپرسم که هیچکس در زمین نمیداند مگر یک پیامبر یا یک یا دو نفر.» ایشان فرمودند: «اگر به تو بگویم سودی دارد؟» گفت: «با گوشهایم میشنوم.» گفت: «آمدهام درباره فرزند از تو بپرسم.» فرمودند: «آب مرد سفید و آب زن زرد است؛ چون آمیزش کنند، اگر آب مرد بر آب زن غلبه کند، به اذن خدا پسر میشود و اگر آب زن بر آب مرد غلبه کند، به اذن خدا دختر میشود.» عالم یهودی گفت: «به راستی که راست گفتی و قطعاً تو پیامبری.» سپس بازگشت و رفت. رسول الله ﷺ فرمودند: «او از من چیزهایی پرسید که من هیچ دانشی درباره آنها نداشتم تا اینکه خداوند آن دانش را به من عطا فرمود.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ به پرسشهایی درباره آخرت، بر پایه دانشی که خداوند به او داده است، پاسخ میدهد.
یارانی که بهخاطر ایمانشان از مکه هجرت کردند.
پلی بر فراز دوزخ که مردم باید در روز قیامت از آن بگذرند.
چشمهای در بهشت که در قرآن از آن یاد شده است.
عالمان اشاره میکنند که پیامبر ﷺ دانش غیب را از پیش خود نداشت؛ بلکه خداوند هرچه را میخواست آشکار کند، به او میآموخت. این روایت همچنین تأیید میکند که برای کسب دانش پرسش کردن شایسته است و مهاجران تهیدست و فروتن از افتخاری ویژه برخوردارند. توصیف مربوط به زادآوری در چارچوب عبارتبندی روایت فهمیده میشود؛ عبارتی که نتیجه را صریحاً به خواست خداوند پیوند میدهد.
- با احترام از اهل دانش توضیح بخواهید و با دقت به پاسخشان گوش دهید.
- بپذیرید که دانش غیب تنها از راه آنچه خداوند وحی کرده است به دست میآید.
- اجازه ندهید دارایی و جایگاه اجتماعی تعیین کند چه کسی را گرامی میدارید؛ روایت میگوید مهاجران تهیدست نخستین کسانیاند که از پل میگذرند.
این روایت نیز به پرسشهای دانشمندی یهودی از پیامبر ﷺ درباره آخرت و زادآوری میپردازد.
Sahih Muslim · #715 (Sahih)این نسخه بخشی از همان مجموعه روایات است و جزئیات بیشتری درباره پرسشها و پاسخها ارائه میکند.
Sahih Muslim · #717 (Sahih)این روایت همان سلسله سند را دارد و همان دیدار را با عبارتهای تکمیلی نقل میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.