Sahih Muslim، حدیث 7483
روایتشده توسط Usama ibn Zaid. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Usama ibn Zaid
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَأَبُو كُرَيْبٍ - وَاللَّفْظُ لأَبِي كُرَيْبٍ - قَالَ يَحْيَى وَإِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرُونَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ قِيلَ لَهُ أَلاَ تَدْخُلُ عَلَى عُثْمَانَ فَتُكَلِّمَهُ فَقَالَ أَتُرَوْنَ أَنِّي لاَ أُكَلِّمُهُ إِلاَّ أُسْمِعُكُمْ وَاللَّهِ لَقَدْ كَلَّمْتُهُ فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَهُ مَا دُونَ أَنْ أَفْتَتِحَ أَمْرًا لاَ أُحِبُّ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ فَتَحَهُ وَلاَ أَقُولُ لأَحَدٍ يَكُونُ عَلَىَّ أَمِيرًا إِنَّهُ خَيْرُ النَّاسِ . بَعْدَ مَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " يُؤْتَى بِالرَّجُلِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُلْقَى فِي النَّارِ فَتَنْدَلِقُ أَقْتَابُ بَطْنِهِ فَيَدُورُ بِهَا كَمَا يَدُورُ الْحِمَارُ بِالرَّحَى فَيَجْتَمِعُ إِلَيْهِ أَهْلُ النَّارِ فَيَقُولُونَ يَا فُلاَنُ مَا لَكَ أَلَمْ تَكُنْ تَأْمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ فَيَقُولُ بَلَى قَدْ كُنْتُ آمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَلاَ آتِيهِ وَأَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ وَآتِيهِ " .
به ما حدیث کردند یحیی بن یحیی، ابوبکر بن ابیشیبه، محمد بن عبدالله بن نمیر، اسحاق بن ابراهیم و ابوکریب — و این لفظ از ابوکریب است — او گفت: یحیی و اسحاق به ما خبر دادند و دیگران گفتند: به ما حدیث کرد ابومعاویه، به ما حدیث کرد اعمش، از شقیق، از اسامة بن زید. به او گفته شد: چرا نزد عثمان نمیروی و با او سخن نمیگویی؟ پس او فرمود: آیا گمان میکنید که من با او سخن نگفتهام جز آنچه شما میشنوید؟ سوگند به الله! من میان خود و او به صورت خصوصی صحبت کردهام، اما دوست نداشتم امری را آغاز کنم که خوش ندارم نخستین آغازگر آن باشم. و من به هیچ امیری نخواهم گفت که
«تو بهترین مردم هستی»، پس از آنکه شنیدم رسول الله ﷺ فرمودند: «در روز قیامت مردی آورده میشود و در آتش افکنده میگردد، آنگاه رودههای شکمش بیرون میریزد و او همراه با آنها میچرخد، همانگونه که الاغ گرد سنگ آسیا میچرخد. سپس دوزخیان گرد او جمع میشوند و میگویند: ای فلانی! تو را چه شده است؟ مگر نه اینکه امر به معروف و نهی از منکر میکردی؟ او میگوید: آری، من امر به معروف میکردم ولی خود بدان عمل نمینمودم، و نهی از منکر میکردم ولی خود مرتکب آن میشدم.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
من به نیکی فرمان میدهد باید خود نیز به آنچه میگوید عمل کند.
دیگران را به آنچه خداوند مقرر کرده و عادلانه و شایسته است فراخواندن.
دیگران را از آنچه خداوند حرام کرده و زیانبار یا ناعادلانه است برحذر داشتن.
اندامهای درون شکم؛ در این روایت، بیانگر عذاب سخت در آتش است.
عالمان از این روایت برداشت کردهاند که فرمان دادن به نیکی و بازداشتن از بدی مسئولیتی بزرگ دارد: وقتی کسی خود برخلاف گفتهاش رفتار میکند، سخنانش اعتبار خود را از دست میدهد. این هشدار به این معنا نیست که فرد تا کامل نشده سکوت کند؛ او باید همچنان دیگران را به نیکی فراخواند و همزمان صادقانه برای اصلاح رفتار خود بکوشد. همچنین، اسامه بن زید نشان میدهد که میتوان حاکم را محرمانه نصیحت کرد و این کار لزوماً برای نمایش عمومی نیست. چهار مذهب فقهی اهلسنت، فرمان دادن به نیکی و بازداشتن از بدی را تکلیفی دینی میدانند که باید با دانش و حکمت همراه باشد و از زیان بزرگتر پرهیز کند.
- هر روز یک توصیه خوب انتخاب کن که خودت نیز بکوشی همان روز به آن عمل کنی.
- پیش از سرزنش کسی، صادقانه بررسی کن که آیا خودت همان اشتباه را مرتکب میشوی و برای اصلاح آن بکوش.
- حاکمان و دیگران را با حکمت و صداقت نصیحت کن و از توصیه محرمانه برای خودنمایی بهره نبر.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.