کتاب زهد و نرمی دل‌ها · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 7488

روایت‌شده توسط Abu Musa al-Ash'ari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب زهد و نرمی دل‌ها
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Musa al-Ash'ari

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ مَالِكٍ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي مُوسَى وَهْوَ فِي بَيْتِ بِنْتِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ فَعَطَسْتُ فَلَمْ يُشَمِّتْنِي وَعَطَسَتْ فَشَمَّتَهَا فَرَجَعْتُ إِلَى أُمِّي فَأَخْبَرْتُهَا فَلَمَّا جَاءَهَا قَالَتْ عَطَسَ عِنْدَكَ ابْنِي فَلَمْ تُشَمِّتْهُ وَعَطَسَتْ فَشَمَّتَّهَا ‏.‏ فَقَالَ إِنَّ ابْنَكِ عَطَسَ فَلَمْ يَحْمَدِ اللَّهَ فَلَمْ أُشَمِّتْهُ وَعَطَسَتْ فَحَمِدَتِ اللَّهَ فَشَمَّتُّهَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَحَمِدَ اللَّهَ فَشَمِّتُوهُ فَإِنْ لَمْ يَحْمَدِ اللَّهَ فَلاَ تُشَمِّتُوهُ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

زهیر بن حرب و محمد بن عبدالله بن نمیر برایم حدیث کردند — و این لفظ از زهیر است — هر دو گفتند: قاسم بن مالک برایمان حدیث کرد، از عاصم بن کلیب، او از ابوبرده، که گفت: بر ابوموسی وارد شدم در حالی که در خانه دختر فضل بن عباس بود. عطسه کردم ولی او مرا تشمیت نکرد (یارحمک‌الله نگفت). سپس آن زن عطسه کرد و او را تشمیت نمود. من نزد مادرم بازگشتم و ماجرا را به او گفتم. چون ابوموسی نزد مادرم آمد، مادر گفت:

«پسرم نزد تو عطسه کرد و او را تشمیت نکردی، اما آن زن عطسه کرد و او را تشمیت نمودی.» ابوموسی پاسخ داد: «پسرت عطسه کرد ولی حمد خدا را نگفت، پس او را تشمیت نکردم. و آن زن عطسه کرد و حمد خدا را گفت، پس او را تشمیت کردم. من از رسول الله ﷺ شنیدم که فرمودند: هرگاه یکی از شما عطسه کرد و حمد خدا را گفت، او را تشمیت کنید (بگویید یارحمک‌الله)، اما اگر حمد خدا را نگفت، او را تشمیت نکنید.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هر کس پس از عطسه خدا را سپاس گوید، دعای طلب رحمت دریافت می‌کند.

توضیح واژه‌های دشوار
سپاس خدا را گفتن

پس از عطسه بگوید: الحمدلله، یعنی «همه ستایش‌ها از آنِ خداست».

یَرحَمُکَ الله

دعایی به معنای «خداوند به تو رحمت کند».

پاسخ به عطسه

هنگامی که عطسه‌کننده خدا را سپاس می‌گوید، دعای طلب رحمت را بر زبان آورد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که عطسه‌کننده خدا را سپاس می‌گوید و حاضران در پاسخ می‌گویند: «یَرحَمُکَ الله». این دعا به گفتن ستایش خدا وابسته است؛ طبق روایت، کسی که آن را نشنیده باشد، این دعا را نمی‌گوید. مذاهب فقهی شناخته‌شده پاسخ‌دادن را از آداب بسیار مؤکد می‌دانند؛ بااین‌حال، فقیهان درباره حکم دقیق آن و اینکه آیا تکلیفی جمعی است اختلاف دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. پس از عطسه آگاهانه «الحمدلله» بگو و به یاد داشته باش که ستایش از آنِ خداست.
  2. اگر شنیدی کسی پس از عطسه خدا را سپاس می‌گوید، با دعای «یَرحَمُکَ الله» پاسخ بده.
  3. این ادب کوتاه را به کودکان بیاموز و توضیح بده که ستایش خدا، سبب این پاسخ است.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.