Sahih Muslim، حدیث 7501
روایتشده توسط Abu Bakra. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Bakra
صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ، قَالَ مَدَحَ رَجُلٌ رَجُلاً عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم - قَالَ - فَقَالَ " وَيْحَكَ قَطَعْتَ عُنُقَ صَاحِبِكَ قَطَعْتَ عُنُقَ صَاحِبِكَ " . مِرَارًا " إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ مَادِحًا صَاحِبَهُ لاَ مَحَالَةَ فَلْيَقُلْ أَحْسِبُ فُلاَنًا وَاللَّهُ حَسِيبُهُ وَلاَ أُزَكِّي عَلَى اللَّهِ أَحَدًا أَحْسِبُهُ إِنْ كَانَ يَعْلَمُ ذَاكَ كَذَا وَكَذَا " .
یحیی بن یحیی برای ما حدیث کرد، یزید بن زریع برای ما حدیث کرد، از خالد حذّاء، از عبدالرحمن بن ابیبکره، از پدرش که گفت: مردی در حضور پیامبر ﷺ از مرد دیگری تمجید کرد. پیامبر ﷺ فرمودند:
«وای بر تو! گردن برادرت را شکستی، گردن برادرت را شکستی» — و این سخن را چندین بار تکرار کردند — «اگر یکی از شما ناچار شد از برادرش تمجید کند، بگوید: “گمان میکنم فلانی چنین و چنان است، ولی خداوند حسابرس اوست و من هیچکس را نزد خدا تزکیه نمیکنم. تنها گمان من این است که او چنین است، اگر واقعاً همینگونه باشد.”»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
دیگران را با فروتنی ستایش کنید و داوری نهایی را به الله واگذارید.
هشداری شدید: ستایش بیش از اندازه میتواند به شخص آسیب بزند؛ برای مثال، غرور یا خودپسندی در او پدید آورد.
با قطعیت کسی را کامل یا عاری از کاستی نمیشمارم؛ الله از درون و سرانجام هرکس آگاه است.
الله از اعمال و نیتهای هرکس آگاه است و سرانجام دربارهٔ آنها داوری خواهد کرد.
دانشمندان کلاسیک، از جمله نووی، توضیح دادهاند که این هشدار دربارهٔ ستایشی است که افراطی باشد یا بتواند به شخص آسیب برساند. اگر دلیل خوبی برای ستایش کسی وجود دارد، باید به آنچه واقعاً میدانیم بسنده کنیم و سخن خود را با قید و احتیاط بیان کنیم، بیآنکه دربارهٔ باطن یا سرانجام او حکمی قطعی بدهیم. پیام این روایت ممنوعیت کلیِ قدردانی صادقانه نیست، بلکه دعوت به احتیاط و فروتنی و دوری از چاپلوسی و خودبزرگبینی است.
- هنگام قدردانی، کارهای مشخصی را که خود دیدهاید بیان کنید و دربارهٔ شخصیت کسی حکم مطلق ندهید.
- برای خوشایند کسی او را ستایش نکنید؛ بازخوردی صادقانه، سنجیده و فروتنانه بدهید.
- وقتی کسی را میستایید، به یاد داشته باشید که الله از باطن و سرانجام او بهتر آگاه است.
این روایت از همان مجموعه نیز دربارهٔ خویشتنداری در ستایش است و کمک میکند هشدار نسبت به مبالغهٔ زیانبار را در بستر خود بفهمیم.
Sahih al-Bukhari · #74 (Sahih)این روایت صحیح تأکید میکند که ستایش بیش از اندازه میتواند به شخص آسیب برساند و با توصیه به بیان سنجیده و فروتنانهٔ ستایش همسو است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.