کتاب تفسیر قرآن · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 7528

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب تفسیر قرآن
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ - قَالَ أَبُو الطَّاهِرِ حَدَّثَنَا وَقَالَ، حَرْمَلَةُ أَخْبَرَنَا - ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ، ‏{‏ وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ، تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ مَثْنَى وَثُلاَثَ وَرُبَاعَ‏}‏ قَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي هِيَ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا تُشَارِكُهُ فِي مَالِهِ فَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا فَيُرِيدُ وَلِيُّهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا فَيُعْطِيَهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ وَيَبْلُغُوا بِهِنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ مِنَ الصَّدَاقِ وَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنَ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ ‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ هَذِهِ الآيَةِ فِيهِنَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللاَّتِي لاَ تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ‏}‏ ‏.‏ قَالَتْ وَالَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ تَعَالَى أَنَّهُ يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ الآيَةُ الأُولَى الَّتِي قَالَ اللَّهُ فِيهَا ‏{‏ وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ‏}‏ ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ فِي الآيَةِ الأُخْرَى ‏{‏ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ‏}‏ رَغْبَةَ أَحَدِكُمْ عَنِ الْيَتِيمَةِ الَّتِي تَكُونُ فِي حَجْرِهِ حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا رَغِبُوا فِي مَالِهَا وَجَمَالِهَا مِنْ يَتَامَى النِّسَاءِ إِلاَّ بِالْقِسْطِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ ‏.‏

ترجمه

ابوالطاهر، احمد بن عمرو بن سرح و حرملة بن یحیی تجیبی برایم حدیث کردند - ابوالطاهر گفت که بر ما حدیث کرد و حرملة گفت که به ما خبر داد - ابن وهب، یونس به من خبر داد، از ابن شهاب، عروة بن زبیر به من خبر داد که او از عایشه درباره قول خداوند پرسید: {و اگر بیم آن دارید که در حق دختران یتیم عدالت را رعایت نکنید، پس با زنانی که مورد پسند شماست دو تا دو تا، سه تا سه تا و چهار تا چهار تا ازدواج کنید}. عایشه فرمود: ای برادرزاده‌ام! این دختر یتیم تحت سرپرستی ولیّ خود است و در اموال او شریک می‌باشد؛ سپس مال و زیبایی‌اش برای ولی خوشایند می‌افتد و او می‌خواهد بدون رعایت عدالت در مهریه با وی ازدواج کند، یعنی کمتر از آنچه دیگران حاضرند بپردازند به او بدهد. بنابراین نهی شدند که با آنان ازدواج کنند مگر اینکه عدالت را رعایت نمایند و بالاترین سنت رایج مهریه را به طور کامل به آنان بپردازند، و دستور داده شدند که جز اینان، با هر زنی که مایل بودند ازدواج کنند. عروة گفت: عایشه فرمود: سپس مردم پس از نزول این آیه درباره این دختران یتیم از رسول الله ﷺ فتوا خواستند، پس خداوند عزوجل این آیه را نازل فرمود: {و از تو درباره زنان فتوا می‌خواهند؛ بگو خداوند درباره آنان به شما فتوا می‌دهد و نیز آنچه در کتاب بر شما خوانده می‌شود درباره زنان یتیمی که حقوق مقرّرشان را نمی‌دهید و در عین حال مایل به ازدواج با آنان هستید}. عایشه فرمود: منظور خداوند متعال از

«آنچه در کتاب بر شما خوانده می‌شود» همان آیه اول است که خداوند در آن فرموده: {و اگر بیم آن دارید که در حق دختران یتیم عدالت را رعایت نکنید، پس با زنانی که مورد پسند شماست ازدواج کنید}. عایشه فرمود: و قول خداوند در آیه دوم {و مایل به ازدواج با آنان هستید} اشاره به این دارد که اگر دختر یتیم کم‌مال و کم‌زیبا باشد، شما از ازدواج با او رویگردان می‌شوید؛ لذا نهی شدند که صرفاً به طمع مال و زیبایی با برخی از دختران یتیم ازدواج کنند، بلکه باید با رعایت عدالت رفتار نمایند، زیرا نسبت به کسانی که فاقد این ویژگی‌ها هستند بی‌میل‌اند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

سرپرست تنها در صورتی می‌تواند با دختر یتیمی ازدواج کند که عدالت را به‌طور کامل رعایت کند.

پیشینه و سبب بیان

عروه از عایشه درباره معنای آیه ۴:۳ قرآن پرسید. او توضیح داد که گاهی سرپرستان می‌خواستند با دختر یتیمی که تحت سرپرستی‌شان بود ازدواج کنند، بی‌آنکه مهریه شایسته‌ای به او بدهند. بعدها مردم درباره زنان یتیم از پیامبر ﷺ داوری خواستند؛ در پی آن، آیه ۴:۱۲۷ قرآن نازل شد.

توضیح واژه‌های دشوار
ولیّ

سرپرست یا مراقب قانونی که مسئولیت فردی تحت سرپرستی خود را بر عهده دارد.

مهریه

هدیه زناشویی‌ای که شوهر پرداخت آن را به عروس بر عهده دارد.

عدالت

رعایت کامل حقوق او و زیان نرساندن به او به‌سبب وابستگی‌اش.

برداشت‌های عالمان

مفسران کلاسیک قرآن، از جمله طبری و ابن‌کثیر، توضیح عایشه را به پاسداری از حقوق دختران یتیم پیوند می‌دهند. سرپرستی که می‌خواهد با دختر یتیمی تحت سرپرستی خود ازدواج کند، نباید مهریه یا حقوق دیگر او را کمتر از آنچه حق اوست قرار دهد؛ و اگر نمی‌تواند عادلانه رفتار کند، نباید با او ازدواج کند. چهار مذهب فقهی اهل سنت مهریه را حق عروس می‌دانند و تأکید می‌کنند که سرپرست نباید برای سود شخصی به منافع او آسیب برساند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر سرپرستی می‌خواهد با یتیمی تحت سرپرستی خود ازدواج کند، از متخصصی مستقل بخواهید مهریه و شروط ازدواج را بررسی کند.
  2. از اموال و حقوق زناشویی دختر یتیم محافظت کنید؛ هرگز نباید از وابستگی او سوءاستفاده شود.
  3. اگر نمی‌توانید حقوق او را به‌طور کامل تضمین کنید، از ازدواج صرف‌نظر کنید و بگذارید آزادانه منافع خود را پیگیری کند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.