کتاب دعاها · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 878

روایت‌شده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب دعاها
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

از مسلم تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّآن را به مسلم روایت کرد
  2. 2سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ
  3. 3الْعَلاَءِ
  4. 4أَبِيهِ
  5. 5أَبِي هُرَيْرَةَ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنَاهُ إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الْعَلاَءِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ صَلَّى صَلاَةً لَمْ يَقْرَأْ فِيهَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَهْىَ خِدَاجٌ - ثَلاَثًا - غَيْرُ تَمَامٍ ‏"‏ ‏.‏ فَقِيلَ لأَبِي هُرَيْرَةَ إِنَّا نَكُونُ وَرَاءَ الإِمَامِ ‏.‏ فَقَالَ اقْرَأْ بِهَا فِي نَفْسِكَ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى قَسَمْتُ الصَّلاَةَ بَيْنِي وَبَيْنَ عَبْدِي نِصْفَيْنِ وَلِعَبْدِي مَا سَأَلَ فَإِذَا قَالَ الْعَبْدُ ‏{‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ‏}‏ ‏.‏ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى حَمِدَنِي عَبْدِي وَإِذَا قَالَ ‏{‏ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ‏}‏ ‏.‏ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى أَثْنَى عَلَىَّ عَبْدِي ‏.‏ وَإِذَا قَالَ ‏{‏ مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ‏}‏ ‏.‏ قَالَ مَجَّدَنِي عَبْدِي - وَقَالَ مَرَّةً فَوَّضَ إِلَىَّ عَبْدِي - فَإِذَا قَالَ ‏{‏ إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ‏}‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا بَيْنِي وَبَيْنَ عَبْدِي وَلِعَبْدِي مَا سَأَلَ ‏.‏ فَإِذَا قَالَ ‏{‏ اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ * صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ‏}‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا لِعَبْدِي وَلِعَبْدِي مَا سَأَلَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ حَدَّثَنِي بِهِ الْعَلاَءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ وَهُوَ مَرِيضٌ فِي بَيْتِهِ فَسَأَلْتُهُ أَنَا عَنْهُ ‏.‏

ترجمه

اسحاق بن ابراهیم حنظلی به ما حدیث کرد و گفت: سفیان بن عیینه ما را خبر داد، از علاء، از پدرش، از ابوهُریره، از پیامبر ﷺ که فرمودند:

«هر کس نمازی بخواند و در آن ام‌القرآن (سوره فاتحه) را نخواند، آن نماز ناقص است — این سخن را سه بار تکرار کردند — یعنی کامل نیست.» پس به ابوهُریره گفته شد: «ما گاهی پشت سر امام هستیم.» او پاسخ داد: «آن را در دل خود بخوانید، زیرا من از رسول خدا ﷺ شنیدم که فرمودند: “خدای متعال فرمود: من نماز را میان خود و بنده‌ام به دو نیم تقسیم کرده‌ام و برای بنده‌ام همان است که درخواست کند. چون بنده بگوید: {ستایش خدایی را که پروردگار جهانیان است}، خدای متعال فرماید: بنده‌ام مرا ستایش کرد. و چون بگوید: {بخشنده مهربان}، خدای متعال فرماید: بنده‌ام مرا ثنا گفت. و چون بگوید: {مالک روز جزا}، خدا فرماید: بنده‌ام مرا تمجید کرد — و یک‌بار فرمودند: بنده‌ام کارش را به من واگذار کرد. سپس چون بگوید: {تنها تو را می‌پرستیم و تنها از تو یاری می‌جوییم}، خدا فرماید: این میان من و بنده‌ام است و برای بنده‌ام همان است که درخواست کند. آنگاه که بگوید: {ما را به راه راست هدایت کن، راه کسانی که ایشان را نعمت دادی، نه راه خشم‌گشتگان و نه گمراهان}، خدا فرماید: این برای بنده‌ام است و برای بنده‌ام همان است که درخواست کند.”» سفیان گفت: علاء بن عبدالرحمن بن یعقوب این حدیث را برایم نقل کرد هنگامی که به دیدنش رفتم و او در خانه‌اش بیمار بود و من از او درباره آن پرسیدم.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

سورهٔ فاتحه نماز را کامل می‌کند و آن را به گفت‌وگویی با الله تبدیل می‌سازد.

توضیح واژه‌های دشوار
اُمّ‌القرآن

نامی برای سورهٔ فاتحه، سورهٔ آغازین قرآن.

خِداج

ناقص یا ناتمام؛ در اینجا ابوهریره تأکید می‌کند که نماز بدون سورهٔ فاتحه کامل نیست.

آهسته برای خود خواندن

واژه‌ها را آرام برای خود ادا کردن، بی‌آنکه صدایتان را بلند کنید.

برداشت‌های عالمان

عالمان از سخن دربارهٔ سورهٔ فاتحه چنین برداشت می‌کنند که تلاوت آن در نماز جایگاهی اساسی دارد. آنان دربارهٔ حکم تلاوت مأموم پشت سر امام اختلاف‌نظر دارند: مذهب شافعی تلاوت مأموم را واجب می‌داند، در حالی که مذهب حنفی تلاوت پشت سر امام را به‌گونه‌ای دیگر ارزیابی می‌کند؛ عالمان مالکی و حنبلی نیز تفاوت میان نمازهای جهری و آهسته را بررسی کرده‌اند. سخن ابوهریره در این روایت، نشانه‌ای برای تلاوت شخصی سورهٔ فاتحه است، اما حکم دقیق فقهی در مذاهب با درنظرگرفتن همهٔ متون مرتبط تعیین می‌شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. سورهٔ فاتحه را با دقت بیاموزید و در نماز با توجه تلاوت کنید.
  2. در آیات درنگ کنید: با ستایش آغاز کنید، بپذیرید که تنها الله یاری می‌رساند و از او هدایت بخواهید.
  3. در تلاوت پشت سر امام از توضیح معتبر مذهب خود پیروی کنید و به دیدگاه‌های معتبر دیگر احترام بگذارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.