کتاب دعاها · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 949

روایت‌شده توسط Sahl ibn Sa'd. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب دعاها
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sahl ibn Sa'd

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَهَبَ إِلَى بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ فَحَانَتِ الصَّلاَةُ فَجَاءَ الْمُؤَذِّنُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ أَتُصَلِّي بِالنَّاسِ فَأُقِيمُ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَصَلَّى أَبُو بَكْرٍ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ فِي الصَّلاَةِ فَتَخَلَّصَ حَتَّى وَقَفَ فِي الصَّفِّ فَصَفَّقَ النَّاسُ - وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لاَ يَلْتَفِتُ فِي الصَّلاَةِ - فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ التَّصْفِيقَ الْتَفَتَ فَرَأَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنِ امْكُثْ مَكَانَكَ فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى مَا أَمَرَهُ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ ذَلِكَ ثُمَّ اسْتَأْخَرَ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى اسْتَوَى فِي الصَّفِّ وَتَقَدَّمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَقَالَ ‏"‏ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَثْبُتَ إِذْ أَمَرْتُكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ مَا كَانَ لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا لِي رَأَيْتُكُمْ أَكْثَرْتُمُ التَّصْفِيقَ مَنْ نَابَهُ شَىْءٌ فِي صَلاَتِهِ فَلْيُسَبِّحْ فَإِنَّهُ إِذَا سَبَّحَ الْتُفِتَ إِلَيْهِ وَإِنَّمَا التَّصْفِيحُ لِلنِّسَاءِ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

یحیی بن یحیی برایم حدیث کرد و گفت: بر مالک از ابوحازم، از سهل بن سعد ساعدی خواندم که رسول الله ﷺ برای ایجاد صلح میان قبیله بنی عمرو بن عوف به نزد آنان رفتند. چون وقت نماز فرارسید، مؤذن نزد ابوبکر آمد و گفت:

«آیا مردم را در نماز رهبری می‌کنی تا من اقامه بگویم؟» او پاسخ داد: «بله.» سپس ابوبکر نماز را آغاز کرد. آنگاه رسول الله ﷺ در حالی که مردم مشغول نماز بودند رسیدند و از میان صفوف عبور کردند تا در صف ایستادند. مردم شروع به دست زدن کردند — در حالی که ابوبکر در نماز روی برنمی‌گرداند — اما وقتی صدای دست زدن زیاد شد، برگشت و رسول الله ﷺ را دید. رسول الله ﷺ به او اشاره کردند که در جای خود بمان. ابوبکر دستانش را بالا برد و خداوند عزوجل را به خاطر فرمانی که رسول الله ﷺ به او داده بود، ستایش کرد. سپس ابوبکر عقب رفت تا در صف قرار گرفت و پیامبر ﷺ پیش آمد و نماز را ادامه داد. پس از پایان نماز فرمودند: «ای ابوبکر! چه چیزی مانع تو شد که وقتی دستور دادم، در جای خود ثابت بمانی؟» ابوبکر عرض کرد: «شایسته پسر ابوقحافه نیست که در پیشگاه رسول الله ﷺ نماز بخواند.» آنگاه رسول الله ﷺ فرمودند: «چرا دیدم که زیاد دست می‌زدید؟ هر کس در نمازش اتفاقی افتاد، باید تسبیح (سبحان‌الله) بگوید، زیرا اگر تسبیح بگوید، متوجه او می‌شوند؛ و دست زدن مخصوص زنان است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هنگام بروز مسئله‌ای در نماز، «سبحان‌الله» می‌گویند و زنان دست می‌زنند.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ برای آشتی دادن میان بنی‌عمرو بن عوف نزد آنان رفت. هنگامی که وقت نماز شد، ابوبکر نماز را امامت کرد؛ پیامبر ﷺ در میان نماز وارد شد و سپس امامت را بر عهده گرفت.

توضیح واژه‌های دشوار
اقامه

ندایی که نشان می‌دهد نماز جماعت بلافاصله آغاز می‌شود.

سبحان‌الله

ذکری در ستایش خداوند، به معنای منزّه بودن او از هر نقص.

تسبیح

گفتن «سبحان‌الله» برای جلب توجه در هنگام نماز.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که کسی که می‌خواهد هنگام نماز توجه دیگران را به چیزی جلب کند، به‌جای سخن گفتن خداوند را تسبیح می‌گوید. برای زنان، دست زدن به‌عنوان علامت جایز است و مردان برای این منظور تسبیح می‌گویند. عالمان همچنین بررسی کرده‌اند که در صورت وجود دلیل، می‌توان امام جماعت را جایگزین کرد. خودداری ابوبکر نشان‌دهندهٔ احترام او به پیامبر ﷺ است، و دستور پیامبر نشان می‌دهد که امام می‌تواند هنگام نماز فرمانی بدهد که نظم نماز را حفظ کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر هنگام نماز لازم است توجه دیگران را به چیزی جلب کنید، به‌جای سخن گفتن «سبحان‌الله» بگویید.
  2. از دستورهای امام که نظم نماز جماعت را حفظ می‌کند پیروی کنید.
  3. فروتنی و احترام نشان دهید، اما در عین حال به دستور درست عمل کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.