کتاب آغاز نماز · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 1011

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب آغاز نماز
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، وَيَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ، جَعْفَرُ بْنُ أَبِي وَحْشِيَّةَ - وَهُوَ ابْنُ إِيَاسٍ - عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ وَلاَ تَجْهَرْ بِصَلاَتِكَ وَلاَ تُخَافِتْ بِهَا ‏}‏ قَالَ نَزَلَتْ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُخْتَفٍ بِمَكَّةَ فَكَانَ إِذَا صَلَّى بِأَصْحَابِهِ رَفَعَ صَوْتَهُ - وَقَالَ ابْنُ مَنِيعٍ يَجْهَرُ بِالْقُرْآنِ - وَكَانَ الْمُشْرِكُونَ إِذَا سَمِعُوا صَوْتَهُ سَبُّوا الْقُرْآنَ وَمَنْ أَنْزَلَهُ وَمَنْ جَاءَ بِهِ فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِنَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم ‏{‏ وَلاَ تَجْهَرْ بِصَلاَتِكَ ‏}‏ أَىْ بِقِرَاءَتِكَ فَيَسْمَعُ الْمُشْرِكُونَ فَيَسُبُّوا الْقُرْآنَ ‏{‏ وَلاَ تُخَافِتْ بِهَا ‏}‏ عَنْ أَصْحَابِكَ فَلاَ يَسْمَعُوا ‏{‏ وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلاً ‏}‏ ‏.‏

ترجمه

احمد بن منیع و یعقوب بن ابراهیم دورقی به ما خبر دادند، گفتند: هشیم برای ما حدیث نقل کرد، گفت: ابوبشر، جعفر بن ابی وحشیّه — که همان ابن ایاس است — از سعید بن جبیر، و او از ابن عباس دربارهٔ سخن خدای عزوجل {وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا} روایت کرده است. او گفت: این آیه زمانی نازل شد که رسول خدا ﷺ در مکه مخفیانه دعوت می‌کردند. هنگامی که با یارانش نماز می‌خواندند، صدای خود را بلند می‌کردند — ابن منیع گفته است: قرآن را با صدای بلند می‌خواندند — و چون مشرکان صدای ایشان را می‌شنیدند، به قرآن، نازل‌کنندهٔ آن و آورندهٔ آن دشنام می‌دادند. پس خدای عزوجل به پیامبرش ﷺ فرمود: {وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ} یعنی تلاوتت را چنان بلند نکن که مشرکان بشنوند و به قرآن دشنام دهند؛ {وَلَا تُخَافِتْ بِهَا} نسبت به یارانت، چنانکه نشنوند؛ {وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلًا} راهی میانه میان این دو برگزین.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

قرائت در نماز باید شنیدنی باشد، بی‌آنکه بی‌دلیل بلند شود.

پیشینه و سبب بیان

به گفتهٔ ابن‌عباس، این آیه در مکه نازل شد؛ زمانی که پیامبر ﷺ دعوت خود را پنهانی انجام می‌داد. مشرکان وقتی قرائت بلند او را می‌شنیدند، به قرآن اهانت می‌کردند؛ ازاین‌رو به ایشان دستور داده شد راهی میانه برگزیند تا یارانش صدای او را بشنوند، بی‌آنکه مخالفان قرائت را بشنوند.

توضیح واژه‌های دشوار
تَجَسُّر

راهی میانه؛ نه آن‌قدر بلند که افراط باشد و نه آن‌قدر آهسته که شنوندگان چیزی نشنوند.

تَخافُت

پایین آوردن بسیار زیاد صدای قرائت، تا حدی که تقریباً به نجوا برسد.

برداشت‌های عالمان

عالمان در این آیه، واژهٔ «نماز» را در اینجا به معنای قرائت قرآن در نماز تفسیر می‌کنند. رهنمود آیه این است که شرایط را در نظر بگیریم: صدا نباید آن‌قدر بلند باشد که بی‌دلیل موجب آزار یا اهانت شود، و نباید آن‌قدر آهسته باشد که حاضران قرائت را نشنوند. این روایت چنین تفسیری از آیه ارائه می‌دهد و قاعده‌ای کلی مقرر نمی‌کند که همهٔ نمازها باید با بلندی صدای یکسان خوانده شوند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در نماز، با صدایی قرائت کنید که با موقعیت و افراد پیرامونتان تناسب داشته باشد.
  2. هنگام اختلاف‌نظر دربارهٔ بلندی صدای قرائت، نخست به بافت و تفسیر آیه توجه کنید.
  3. حرمت قرآن را پاس بدارید و از ایجاد مزاحمت بی‌دلیل با شیوهٔ قرائت خود بپرهیزید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.