کتاب تطبیق · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 1136

روایت‌شده توسط Rifa'ah ibn Rafi'. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب تطبیق
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Rifa'ah ibn Rafi'

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ أَبُو يَحْيَى، بِمَكَّةَ - وَهُوَ بَصْرِيٌّ - قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّ عَلِيَّ بْنَ يَحْيَى بْنِ خَلاَّدِ بْنِ مَالِكِ بْنِ رَافِعِ بْنِ مَالِكٍ، حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمِّهِ، رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ بَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسٌ وَنَحْنُ حَوْلَهُ إِذْ دَخَلَ رَجُلٌ فَأَتَى الْقِبْلَةَ فَصَلَّى فَلَمَّا قَضَى صَلاَتَهُ جَاءَ فَسَلَّمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَلَى الْقَوْمِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَعَلَيْكَ اذْهَبْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ ‏"‏ ‏.‏ فَذَهَبَ فَصَلَّى فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَرْمُقُ صَلاَتَهُ وَلاَ يَدْرِي مَا يَعِيبُ مِنْهَا فَلَمَّا قَضَى صَلاَتَهُ جَاءَ فَسَلَّمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَلَى الْقَوْمِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَعَلَيْكَ اذْهَبْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ ‏"‏ ‏.‏ فَأَعَادَهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا فَقَالَ الرَّجُلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عِبْتَ مِنْ صَلاَتِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّهَا لَمْ تَتِمَّ صَلاَةُ أَحَدِكُمْ حَتَّى يُسْبِغَ الْوُضُوءَ كَمَا أَمَرَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فَيَغْسِلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ وَيَمْسَحَ بِرَأْسِهِ وَرِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ يُكَبِّرَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَيَحْمَدَهُ وَيُمَجِّدَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هَمَّامٌ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ ‏"‏ وَيَحْمَدَ اللَّهَ وَيُمَجِّدَهُ وَيُكَبِّرَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَكِلاَهُمَا قَدْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ قَالَ ‏"‏ وَيَقْرَأَ مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ مِمَّا عَلَّمَهُ اللَّهُ وَأَذِنَ لَهُ فِيهِ ثُمَّ يُكَبِّرَ وَيَرْكَعَ حَتَّى تَطْمَئِنَّ مَفَاصِلُهُ وَتَسْتَرْخِيَ ثُمَّ يَقُولَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ ثُمَّ يَسْتَوِيَ قَائِمًا حَتَّى يُقِيمَ صُلْبَهُ ثُمَّ يُكَبِّرَ وَيَسْجُدَ حَتَّى يُمَكِّنَ وَجْهَهُ ‏"‏ ‏.‏ وَقَدْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ ‏"‏ جَبْهَتَهُ حَتَّى تَطْمَئِنَّ مَفَاصِلُهُ وَتَسْتَرْخِيَ وَيُكَبِّرَ فَيَرْفَعَ حَتَّى يَسْتَوِيَ قَاعِدًا عَلَى مَقْعَدَتِهِ وَيُقِيمَ صُلْبَهُ ثُمَّ يُكَبِّرَ فَيَسْجُدَ حَتَّى يُمَكِّنَ وَجْهَهُ وَيَسْتَرْخِيَ فَإِذَا لَمْ يَفْعَلْ هَكَذَا لَمْ تَتِمَّ صَلاَتُهُ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

محمد بن عبدالله بن یزید مقرئ ابویحیی در مکه به ما خبر داد — و او اهل بصره بود — گفت: پدرم برای ما حدیث کرد، گفت: همام برای ما حدیث کرد، گفت: اسحاق بن عبدالله بن ابی‌طلحه برای ما حدیث کرد که علی بن یحیی بن خلاد بن مالک بن رافع بن مالک از پدرش، از عمویش رفاعه بن رافع نقل کرده است که گفت: در حالی که رسول الله ﷺ نشسته بودند و ما گرد ایشان بودیم، مردی وارد شد و رو به قبله ایستاد و نماز خواند. چون نمازش را تمام کرد، آمد و به رسول الله ﷺ و مردم سلام داد. رسول الله ﷺ به او فرمودند:

«وعلیک السلام؛ برو و دوباره نماز بخوان، زیرا تو نماز نخوانده‌ای.» پس رفت و نماز خواند، و رسول الله ﷺ نماز او را زیر نظر داشتند، اما آن مرد نمی‌دانست چه ایرادی در آن است. چون نمازش را تمام کرد، آمد و به رسول الله ﷺ و مردم سلام داد. رسول الله ﷺ به او فرمودند: «وعلیک السلام؛ برو و دوباره نماز بخوان، زیرا تو نماز نخوانده‌ای.» او این کار را دو یا سه بار تکرار کرد، سپس گفت: «ای رسول خدا! چه چیزی را در نمازم ایراد دانستید؟» آنگاه رسول الله ﷺ فرمودند: «نماز هیچ یک از شما کامل نیست مگر آنکه وضو را چنانکه الله عزوجل فرمان داده است به طور کامل انجام دهد؛ یعنی صورتش را بشوید، دست‌هایش را تا آرنج بشوید، سرش را مسح کند و پاهایش را تا مچ بشوید. سپس الله عزوجل را تکبیر گوید، حمد و تمجید نماید.» همام گفت: شنیدم که می‌فرمود: «الله را حمد و تمجید کند و تکبیر گوید.» گفت: هر دو روایت را از او شنیده‌ام. پیامبر ﷺ فرمودند: «سپس آنچه از قرآن برایش آسان است بخواند، همان که الله به او آموخته و در نماز اجازه داده است. آنگاه تکبیر گوید و رکوع کند تا مفاصلش آرام گیرد و بدنش سست شود. سپس بگوید: سمع الله لمن حمده و راست بایستد تا ستون فقراتش صاف شود. سپس تکبیر گوید و سجده کند تا صورتش را محکم بر زمین نهد.» و شنیدم که می‌فرمود: «پیشانی‌اش را، تا مفاصلش آرام گیرد و بدنش سست شود. سپس تکبیر گوید و برخیزد و بنشیند تا بر نشیمنگاهش مستقر شود و ستون فقراتش صاف گردد. سپس تکبیر گوید و سجده کند تا صورتش را محکم نهد و آرام گیرد. اگر چنین نکند، نمازش کامل نشده است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

نماز صحیح به وضوی کامل و آرامش در هر حالت نیاز دارد.

پیشینه و سبب بیان

مردی در حالی نماز خواند که پیامبر ﷺ و یارانش گرد هم بودند. پیامبر ﷺ چند بار به او فرمود نماز را دوباره بخواند و سپس توضیح داد چه چیزی نماز او را ناقص کرده بود.

توضیح واژه‌های دشوار
وضو

طهارت آیینی‌ای که مسلمان پیش از نماز انجام می‌دهد.

تکبیر

گفتنِ الله اکبر؛ یعنی خدا بزرگ‌تر است.

طمأنینه

در حالت نماز با آرامش به سکون رسیدن و شتاب‌زده از آن گذر نکردن.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت برداشت می‌کنند که وضو باید کامل انجام شود و حالت‌های اصلی نماز باید با آرامش و قامتی راست اجرا شوند. چهار مذهب فقهی اهل سنت، طمأنینه در حالت‌های واجب نماز را برای صحیح بودن نماز ضروری می‌دانند، هرچند دربارهٔ برخی جزئیات اعمال نماز اختلاف دارند. این روایت همچنین تأکید می‌کند که آموزگار باید خطاها را روشن و با حوصله توضیح دهد.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از نماز وقت بگذارید تا همهٔ بخش‌های وضو را کامل انجام دهید.
  2. در هر حالت آرام بمانید تا بدنتان کاملاً به سکون برسد.
  3. اگر کسی در نماز اشتباه کرد، با حوصله و به‌روشنی توضیح دهید چه چیزی را می‌تواند اصلاح کند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.