کتاب سهو · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 1183

روایت‌شده توسط Sahl ibn Sa'd. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب سهو
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sahl ibn Sa'd

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، - وَهُوَ ابْنُ عُمَرَ - عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ انْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصْلِحُ بَيْنَ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ فَحَضَرَتِ الصَّلاَةُ فَجَاءَ الْمُؤَذِّنُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَأَمَرَهُ أَنْ يَجْمَعَ النَّاسَ وَيَؤُمَّهُمْ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَرَقَ الصُّفُوفَ حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ الْمُقَدَّمِ وَصَفَّحَ النَّاسُ بِأَبِي بَكْرٍ لِيُؤْذِنُوهُ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لاَ يَلْتَفِتُ فِي الصَّلاَةِ فَلَمَّا أَكْثَرُوا عَلِمَ أَنَّهُ قَدْ نَابَهُمْ شَىْءٌ فِي صَلاَتِهِمْ فَالْتَفَتَ فَإِذَا هُوَ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَىْ كَمَا أَنْتَ فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ لِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ رَجَعَ الْقَهْقَرَى وَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ لأَبِي بَكْرٍ ‏"‏ مَا مَنَعَكَ إِذْ أَوْمَأْتُ إِلَيْكَ أَنْ تُصَلِّيَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رضى الله عنه مَا كَانَ يَنْبَغِي لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يَؤُمَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ ثُمَّ قَالَ لِلنَّاسِ ‏"‏ مَا بَالُكُمْ صَفَّحْتُمْ إِنَّمَا التَّصْفِيحُ لِلنِّسَاءِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِذَا نَابَكُمْ شَىْءٌ فِي صَلاَتِكُمْ فَسَبِّحُوا ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

محمد بن عبدالله بن بزیع به ما خبر داد و گفت: عبدالاعلی بن عبدالاعلی برای ما حدیث نقل کرد و گفت: عبیدالله — که همان ابن عمر است — از ابوحازم، و او از سهل بن سعد روایت کرده است که گفت: رسول خدا ﷺ برای ایجاد صلح میان بنی‌عمرو بن عوف حرکت کردند. چون وقت نماز فرارسید، مؤذن نزد ابوبکر آمد و به ایشان دستور داد تا مردم را گرد آورده و امامت نماز را بر عهده بگیرند. سپس رسول خدا ﷺ تشریف آوردند و از میان صف‌ها عبور کردند تا در صف اول ایستادند. مردم برای اطلاع دادن به ابوبکر از حضور رسول خدا ﷺ شروع به دست زدن کردند. ابوبکر عادت نداشت در نماز به پشت سر نگاه کند، اما وقتی صدای دست زدن زیاد شد، فهمید که اتفاقی در نمازشان رخ داده است. پس برگشت و دید که رسول خدا ﷺ آنجا هستند. رسول خدا ﷺ به ایشان اشاره کردند که همان‌طور که هستی بمان. آنگاه ابوبکر دستانش را بالا برد و به پاس فرمان رسول خدا ﷺ، حمد و ثنای الهی را به جا آورد. سپس عقب رفت و رسول خدا ﷺ پیش آمده و نماز را اقامه کردند. پس از پایان نماز، به ابوبکر فرمودند:

«چه چیزی مانع تو شد که وقتی به تو اشاره کردم، همچنان نماز را ادامه دهی؟» ابوبکر رضی الله عنه عرض کرد: «شایسته نیست پسر ابوقحافه امامت رسول خدا ﷺ را بر عهده گیرد.» سپس به مردم فرمودند: «چرا دست زدید؟ دست زدن مخصوص زنان است.» و در ادامه فرمودند: «اگر در نمازتان مسئله‌ای پیش آمد، بگویید سبحان‌الله.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در مسائل پیش‌بینی‌نشدهٔ نماز، برای تذکر «سبحان‌الله» می‌گویند، نه دست می‌زنند.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ برای آشتی دادن میان بنی‌عمرو بن عوف در راه بود. چون وقت نماز رسید، ابوبکر امامت نماز را بر عهده گرفت تا پیامبر ﷺ رسید.

توضیح واژه‌های دشوار
تسبیح

بزرگ و منزه شمردن خداوند با عباراتی مانند «سبحان‌الله».

صف نخست

صف نمازگزارانی که به امام نزدیک‌ترند.

مؤذن

کسی که اذان می‌گوید.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت برداشت کرده‌اند که مردان هنگام نماز با گفتن تسبیح توجه امام را جلب می‌کنند؛ بر اساس متن، زنان با دست زدن این کار را انجام می‌دهند. روایت همچنین نشان می‌دهد که امام می‌توانست جایگاه خود را به پیامبر ﷺ واگذار کند و خودداری ابوبکر از ادامهٔ امامت از سر احترام بود. فقیهان نیز شرایطی را بررسی می‌کنند که در آن فردی در نماز جماعت جای خود را عوض می‌کند یا جای امام را می‌گیرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. در نماز برای تذکر دادن به امام دربارهٔ اشتباه یا رویدادی خاص، «سبحان‌الله» بگویید.
  2. آرامش و تمرکز خود را حفظ کنید: بی‌دلیل برنگردید و از راهنمایی‌های امام پیروی کنید.
  3. به دیگران احترام بگذارید، اما در مسائل نماز طبق رهنمودهای آموخته‌شده عمل کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.