کتاب استسقاء · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 1528

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب استسقاء
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو عَمْرٍو الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ أَصَابَ النَّاسُ سَنَةٌ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَبَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ عَلَى الْمِنْبَرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَقَامَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكَ الْمَالُ وَجَاعَ الْعِيَالُ فَادْعُ اللَّهَ لَنَا ‏.‏ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَيْهِ وَمَا نَرَى فِي السَّمَاءِ قَزَعَةً وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا وَضَعَهَا حَتَّى ثَارَ سَحَابٌ أَمْثَالُ الْجِبَالِ ثُمَّ لَمْ يَنْزِلْ عَنْ مِنْبَرِهِ حَتَّى رَأَيْتُ الْمَطَرَ يَتَحَادَرُ عَلَى لِحْيَتِهِ فَمُطِرْنَا يَوْمَنَا ذَلِكَ وَمِنَ الْغَدِ وَالَّذِي يَلِيهِ حَتَّى الْجُمُعَةِ الأُخْرَى فَقَامَ ذَلِكَ الأَعْرَابِيُّ أَوْ قَالَ غَيْرَهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ تَهَدَّمَ الْبِنَاءُ وَغَرِقَ الْمَالُ فَادْعُ اللَّهَ لَنَا ‏.‏ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَيْهِ فَقَالَ ‏ "‏ اللَّهُمَّ حَوَالَيْنَا وَلاَ عَلَيْنَا ‏"‏ ‏.‏ فَمَا يُشِيرُ بِيَدِهِ إِلَى نَاحِيَةٍ مِنَ السَّحَابِ إِلاَّ انْفَرَجَتْ حَتَّى صَارَتِ الْمَدِينَةُ مِثْلَ الْجَوْبَةِ وَسَالَ الْوَادِي وَلَمْ يَجِئْ أَحَدٌ مِنْ نَاحِيَةٍ إِلاَّ أَخْبَرَ بِالْجَوْدِ ‏.‏

ترجمه

محمود بن خالد به ما خبر داد و گفت: ولید بن مسلم برای ما حدیث نقل کرد و گفت: ابوعمر اوزاعی ما را آگاه ساخت، از اسحاق بن عبدالله، از انس بن مالک که فرمود: در زمان رسول الله ﷺ مردم دچار خشکسالی شدند. در حالی که رسول الله ﷺ در روز جمعه بر فراز منبر خطبه می‌خواندند، مردی بادیه‌نشین برخاست و عرض کرد:

«ای رسول خدا! اموال نابود شده و خانواده‌ها گرسنه‌اند؛ پس برای ما از الله دعا کنید.» سپس رسول الله ﷺ دستان خود را بالا بردند در حالی که ما حتی تکه ابری در آسمان نمی‌دیدیم. قسم به آن کس که جانم در دست اوست، ایشان دستانشان را پایین نیاوردند تا اینکه ابرهایی همچون کوه‌ها پدیدار شدند. سپس از منبر پایین نیامدند مگر آنکه دیدم باران از ریش مبارکشان سرازیر است. بدین ترتیب در آن روز، فردا و پس‌فردا تا جمعه بعد باران بارید. آنگاه همان بادیه‌نشین — یا راوی گفت: شخص دیگری — برخاست و گفت: «ای رسول خدا! ساختمان‌ها خراب شده و اموال زیر آب رفته است؛ پس برای ما از الله دعا کنید.» رسول الله ﷺ دستان خود را بلند کردند و فرمودند: «بارالها! اطراف ما بباران، نه بر سر ما.» ایشان به هر سوی از ابرها که اشاره کردند، کنار رفتند تا اینکه مدینه مانند حفره‌ای روشن شد و وادی‌ها جاری گشتند. هیچ‌کس از هیچ سویی نیامد مگر اینکه خبر از باران فراوان داد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ از خداوند باران خواست و سپس دعا کرد باران در اطراف مدینه ببارد.

پیشینه و سبب بیان

انس بن مالک خود دلیل این درخواست را بیان می‌کند: خشکسالی و قحطی، و پس از آن زیان‌هایی که باران پیوسته به بار آورد.

توضیح واژه‌های دشوار
استسقاء

درخواست باران از خداوند، از جمله با دعا.

منبر

جایگاهی بلند در مسجد که امام از آن خطبه جمعه را ایراد می‌کند.

خدایا، اطراف ما بباران، نه بر ما

دعایی برای باریدن باران بیرون از شهر و جلوگیری از آسیب در شهر است.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که می‌توان هنگام خطبه جمعه از خداوند باران خواست و امام نیز می‌تواند در این هنگام دست‌هایش را بالا ببرد. دعای پیامبر ﷺ هنگام بارش زیان‌بار و شدید نشان می‌دهد که می‌توان از خداوند خواست باران را به جای دیگری بباراند و آسیب را کاهش دهد. این روایت هم بر تأثیر دعا تأکید می‌کند و هم بر پناه بردن به خداوند برای گشایش.

درس‌هایی برای امروز
  1. در زمان خشکسالی و سختی، با دعاهای خالصانه به خداوند روی آورید.
  2. هنگام بارش فراوان، نه‌تنها گشایش، بلکه حفاظت از آسیب را نیز از خداوند بخواهید.
  3. به کسانی که از خشکسالی، گرسنگی یا سیل آسیب دیده‌اند کمک کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.