کتاب جنائز · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 1966

روایت‌شده توسط Umar ibn al-Khattab. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب جنائز
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Umar ibn al-Khattab

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ، قَالَ حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، قَالَ لَمَّا مَاتَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىِّ ابْنِ سَلُولَ دُعِي لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَثَبْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُصَلِّي عَلَى ابْنِ أُبَىٍّ وَقَدْ قَالَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا كَذَا وَكَذَا أُعَدِّدُ عَلَيْهِ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ ‏"‏ أَخِّرْ عَنِّي يَا عُمَرُ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا أَكْثَرْتُ عَلَيْهِ قَالَ ‏"‏ إِنِّي قَدْ خُيِّرْتُ فَاخْتَرْتُ فَلَوْ عَلِمْتُ أَنِّي لَوْ زِدْتُ عَلَى السَّبْعِينَ غُفِرَ لَهُ لَزِدْتُ عَلَيْهَا ‏"‏ ‏.‏ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ انْصَرَفَ فَلَمْ يَمْكُثْ إِلاَّ يَسِيرًا حَتَّى نَزَلَتِ الآيَتَانِ مِنْ بَرَاءَةَ ‏{‏ وَلاَ تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلاَ تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ إِنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَاتُوا وَهُمْ فَاسِقُونَ ‏}‏ فَعَجِبْتُ بَعْدُ مِنْ جُرْأَتِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَئِذٍ وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ ‏.‏

ترجمه

محمد بن عبدالله بن مبارک به ما خبر داد و گفت: حجین بن مثَنّی برای ما حدیث کرد و گفت: لیث برای ما حدیث کرد، از عقیل، از ابن شهاب، از عبیدالله بن عبدالله، از عبدالله بن عباس، از عمر بن خطاب که گفت:

«هنگامی که عبدالله بن اُبَیّ بن سَلول از دنیا رفت، رسول خدا ﷺ را برای خواندن نماز میت بر او فراخواندند. چون رسول خدا ﷺ برای نماز برخاست، من شتابان نزد ایشان رفتم و گفتم: ای رسول خدا! آیا بر ابن اُبَیّ نماز می‌خوانید در حالی که او در فلان روز چنین و چنان گفته بود؟» و گناهانش را برشمردم. آنگاه رسول خدا ﷺ لبخندی زدند و فرمودند: «ای عمر، مرا واگذار.» چون بسیار اصرار کردم، فرمودند: «من مخیر شدم و انتخاب کردم (که نماز بخوانم). اگر می‌دانستم که با بیش از هفتاد بار استغفار آمرزیده می‌شود، بیشتر از آن انجام می‌دادم.» سپس رسول خدا ﷺ بر او نماز خواندند و بازگشتند. دیری نپایید که دو آیه از سوره براءت نازل شد: {و هرگز بر هیچ یک از آنان که مردند نماز مخوان و بر سر قبرشان نیز مایست؛ زیرا آنها به خدا و رسولش کافر شدند و در حالی که فاسق بودند از دنیا رفتند.} پس از آن، من از جسارت خود در برابر رسول خدا ﷺ در آن روز شگفت‌زده شدم، و خدا و رسولش داناترند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ پیش از نازل‌شدن حکم ممنوعیت، از روی رحمت برای ابن اُبَیّ نماز گزارد.

پیشینه و سبب بیان

وقتی عبدالله بن اُبَیّ بن سلول درگذشت، عمر بن خطاب از پیامبر ﷺ پرسید با توجه به سخنان پیشین او، چرا می‌خواهد برایش نماز بخواند. پیامبر ﷺ پاسخ داد که به او اختیار داده شده بود و نماز را برگزیده بود. اندکی بعد، آیاتی از سورهٔ توبه نازل شد که نمازخواندن برای منافقان درگذشته و ایستادن بر کنار قبرهایشان را ممنوع می‌کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
نماز میت

نمازی که مسلمانان برای مسلمانی که درگذشته است می‌خوانند.

منافق

کسی که در ظاهر ایمان نشان می‌دهد، اما در باطن ایمان را نمی‌پذیرد.

بیش از هفتاد بار

تعبیری که در این روایت بر اشتیاق پیامبر ﷺ به طلب آمرزش تأکید می‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان توضیح می‌دهند که پیامبر ﷺ پیش از نازل‌شدن حکم ممنوعیت، بر پایهٔ اختیاری که در آن زمان وجود داشت عمل کرد. پس از نزول آیات سورهٔ توبه، خواندن نماز میت برای کسی که مرگ او در حال کفر یا نفاق قطعی باشد، ممنوع است. عمر از سر دلسوزی برای جامعهٔ مؤمنان سخن گفت؛ شگفتی بعدی او نشان‌دهندهٔ فروتنی‌اش در برابر پیامبر ﷺ و وحی است.

درس‌هایی برای امروز
  1. در داوری دربارهٔ مردم شتاب نکنید و احکام دینی را بر پایهٔ شواهد روشن قرار دهید.
  2. هنگام بیان نگرانی صادقانه نیز با عالم یا رهبر خود با احترام سخن بگویید.
  3. رحمت را با پیروی از رهنمودهای روشن وحی همراه کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.