کتاب زکات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 2499

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Amr ibn al-As. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Hasan (خوب)کتاب: کتاب زکات
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

از النسائي تا پیامبر ﷺ

Hasan (خوب)
  1. 1الْمُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِآن را به النسائي روایت کرد
  2. 2أَحْمَدُ بْنُ أَبِي شُعَيْبٍ
  3. 3مُوسَى بْنِ أَعْيَنَ
  4. 4عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ
  5. 5عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ
  6. 6أَبِيهِ
  7. 7جَدِّهِ
  8. 8رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنِي الْمُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي شُعَيْبٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَعْيَنَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ جَاءَ هِلاَلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِعُشُورِ نَحْلٍ لَهُ وَسَأَلَهُ أَنْ يَحْمِيَ لَهُ وَادِيًا يُقَالُ لَهُ سَلَبَةُ فَحَمَى لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَلِكَ الْوَادِيَ فَلَمَّا وَلِيَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ كَتَبَ سُفْيَانُ بْنُ وَهْبٍ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ يَسْأَلُهُ فَكَتَبَ عُمَرُ إِنْ أَدَّى إِلَيْكَ مَا كَانَ يُؤَدِّي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عُشْرِ نَحْلِهِ فَاحْمِ لَهُ سَلَبَةَ ذَلِكَ وَإِلاَّ فَإِنَّمَا هُوَ ذُبَابُ غَيْثٍ يَأْكُلُهُ مَنْ شَاءَ ‏.‏

ترجمه

مغیره بن عبدالرحمن به من خبر داد و گفت: احمد بن ابی‌شعیب برای ما حدیث کرد، از موسی بن اعین، از عمرو بن حارث، از عمرو بن شعیب، از پدرش، از جدش که گفت: هلال نزد رسول الله ﷺ آمد و عُشر (یک‌دهم) عسل خود را آورد و از ایشان درخواست کرد که دره‌ای به نام

«سَلَبَة» را برای او منطقه حفاظت‌شده قرار دهد. پس رسول الله ﷺ آن دره را برای او محفوظ ساخت. هنگامی که عمر بن خطاب خلافت را بر عهده گرفت، سفیان بن وهب نامه‌ای به عمر بن خطاب نوشت و در این باره پرسید. عمر در پاسخ نوشت: «اگر همان چیزی را که به رسول الله ﷺ می‌پرداخت، یعنی یک‌دهم عسلش را به تو بپردازد، آنگاه دره سَلَبَة را برایش محفوظ دار؛ وگرنه این‌ها تنها مگس‌های باران هستند که هر کس بخواهد می‌تواند از آن‌ها بخورد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

زنبورداری در برابر پرداخت عسل، از یک دره حق بهره‌برداری و حمایت گرفت.

پیشینه و سبب بیان

هلال از پیامبر ﷺ خواست درهٔ سَلَبه را برای زنبورهایش در اختیار او قرار دهد و از آن حمایت کند. در دوران خلافت عمر، سفیان بن وهب پرسید آیا آن توافق باید ادامه یابد؛ عمر حمایت از دره را به پرداخت سهم عسل مشروط کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
یک‌دهم

نرخ پرداختی معادل یک بخش از ده بخش؛ در اینجا منظور عسل بود.

حمایت و حفاظت

اختصاص دادن منطقه‌ای به کسی و جلوگیری از استفادهٔ دیگران از آن.

زنبورهای باران‌خورده

زنبورهایی که از گل‌ها و گیاهان روییده پس از باران تغذیه می‌کنند؛ منظور عمر این بود که عسلِ حاصل از آنها بدون پرداخت سهم، در دسترس همگان بماند.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که حاکم می‌تواند منابع و مناطق عمومی را با دقت اداره کند و حق بهره‌برداریِ مشخصی را در برابر پرداختی به جامعه برقرار سازد. عمر توافق پیامبر ﷺ را تا زمانی ادامه داد که سهمِ تعیین‌شده پرداخت می‌شد؛ بدون آن پرداخت، دره برای همگان آزاد می‌ماند. فقیهان دربارهٔ وجوب زکات بر عسل اختلاف دارند؛ بنابراین این روایت به‌تنهایی همهٔ جزئیات این مسئلهٔ فقهی را فیصله نمی‌دهد.

درس‌هایی برای امروز
  1. توافق‌های مربوط به استفاده از زمین‌های مشترک و سهم پرداختیِ مربوط به آن را روشن و دقیق ثبت کنید.
  2. متولیان نباید بدون دلیل عادلانه، مناطق عمومی را به‌طور انحصاری در اختیار کسی بگذارند.
  3. کسی که سهمِ مورد توافق را می‌پردازد، می‌تواند انتظار داشته باشد حکومت به تعهد مربوط به آن عمل کند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.