کتاب زکات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 2583

روایت‌شده توسط Zainab, wife of Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب زکات
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Zainab, wife of Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ زَيْنَبَ، امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِلنِّسَاءِ ‏"‏ تَصَدَّقْنَ وَلَوْ مِنَ حُلِيِّكُنَّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ خَفِيفَ ذَاتِ الْيَدِ فَقَالَتْ لَهُ أَيَسَعُنِي أَنْ أَضَعَ صَدَقَتِي فِيكَ وَفِي بَنِي أَخٍ لِي يَتَامَى فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ سَلِي عَنْ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَتْ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَإِذَا عَلَى بَابِهِ امْرَأَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ يُقَالُ لَهَا زَيْنَبُ تَسْأَلُ عَمَّا أَسْأَلُ عَنْهُ فَخَرَجَ إِلَيْنَا بِلاَلٌ فَقُلْنَا لَهُ انْطَلِقْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلْهُ عَنْ ذَلِكَ وَلاَ تُخْبِرْهُ مَنْ نَحْنُ ‏.‏ فَانْطَلَقَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ مَنْ هُمَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ زَيْنَبُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَىُّ الزَّيَانِبِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ زَيْنَبُ امْرَأَةُ عَبْدِ اللَّهِ وَزَيْنَبُ الأَنْصَارِيَّةُ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ لَهُمَا أَجْرَانِ أَجْرُ الْقَرَابَةِ وَأَجْرُ الصَّدَقَةِ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

بِشر بن خالد به ما خبر داد و گفت: غُندَر برای ما حدیث کرد، از شُعبه، از سلیمان، از ابی وائل، از عمرو بن حارث، از زینب همسر عبدالله که گفت: رسول خدا ﷺ به زنان فرمودند:

«صدقه دهید، هرچند از زیورآلاتتان باشد.» زینب گفت: عبدالله تنگدست بود، پس به او گفتم: «آیا روا است که صدقه‌ام را بر تو و بر فرزندان یتیم برادرم صرف کنم؟» عبدالله گفت: «در این باره از رسول خدا ﷺ بپرس.» زینب گفت: نزد پیامبر ﷺ رفتم، دیدم زنی از انصار که او را نیز زینب می‌نامیدند، دم در ایستاده و همان پرسش را مطرح کرده است. بلال بیرون آمد و به او گفتیم: «نزد رسول خدا ﷺ برو و این مسئله را از ایشان بپرس، اما هویت ما را فاش نکن.» بلال نزد رسول خدا ﷺ رفت. ایشان پرسیدند: «آن دو نفر کیستند؟» بلال گفت: «زینب.» پیامبر ﷺ پرسیدند: «کدام زینب؟» بلال گفت: «زینب همسر عبدالله و زینب انصاری.» پیامبر ﷺ فرمودند: «بله، برای آن دو نفر دو پاداش است: پاداش صله رحم و پاداش صدقه.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

صدقه دادن به خویشاوندان نیازمند، پاداش صدقه و حفظ پیوندهای خویشاوندی را با هم دارد.

پیشینه و سبب بیان

زینب پرسید آیا می‌تواند صدقه‌اش را به همسر نیازمندش، عبدالله، و یتیمانِ فرزندان برادرش بدهد. پیامبر ﷺ این کار را اجازه داد و به پاداش دوگانه اشاره کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
صدقه

بخشش مالی‌ای که شخص از روی سخاوت و برای خشنودی خدا انجام می‌دهد.

یتیمان

کودکانی که پدرشان را از دست داده‌اند.

حفظ پیوندهای خویشاوندی

رفتار نیک با خویشاوندان و حمایت و توجه به آنان.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که صدقه مستحبی به خویشاوندان نیازمند فضیلتی ویژه دارد: بخشنده هم پاداش بخشش را می‌برد و هم پاداش حفظ پیوند خویشاوندی را. روایت به‌صراحت همسر نیازمند را نیز دربرمی‌گیرد. فقیهان میان صدقه مستحبی و زکات واجب تفاوت می‌گذارند؛ احکام پرداخت زکات به خویشاوندان بسته به نسبت خویشاوندی و مذهب فقهی متفاوت است، و مردی که نفقه همسرش بر عهده اوست نمی‌تواند زکاتش را بی‌قیدوشرط به او بدهد.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام کمک مستحبی، نخست بررسی کنید که آیا خویشاوندان نیازمندتان به حمایت احتیاج دارند.
  2. کمک را به شیوه‌ای ارائه دهید که حرمت گیرنده را حفظ و پیوند خویشاوندی را تقویت کند.
  3. پیش از پرداخت زکات واجب به یکی از خویشاوندان، از فرد آگاه نظر بخواهید؛ زیرا این کار شرایط ویژه‌ای دارد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.