کتاب زکات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 2591

روایت‌شده توسط Qabisah ibn Mukhariq. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب زکات
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

از النسائي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍآن را به النسائي روایت کرد
  2. 2يَحْيَى
  3. 3الأَوْزَاعِيُّ
  4. 4هَارُونَ بْنِ رِئَابٍ
  5. 5رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، - وَهُوَ ابْنُ حَمْزَةَ - قَالَ حَدَّثَنِي الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ هَارُونَ بْنِ رِئَابٍ، أَنَّهُ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ مُخَارِقٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ لاَ تَصْلُحُ الْمَسْأَلَةُ إِلاَّ لِثَلاَثَةٍ رَجُلٍ أَصَابَتْ مَالَهُ جَائِحَةٌ فَيَسْأَلُ حَتَّى يُصِيبَ سِدَادًا مِنْ عَيْشٍ ثُمَّ يُمْسِكَ وَرَجُلٍ تَحَمَّلَ حَمَالَةً فَيَسْأَلُ حَتَّى يُؤَدِّيَ إِلَيْهِمْ حَمَالَتَهُمْ ثُمَّ يُمْسِكَ عَنِ الْمَسْأَلَةِ وَرَجُلٍ يَحْلِفُ ثَلاَثَةُ نَفَرٍ مِنْ قَوْمِهِ مِنْ ذَوِي الْحِجَا بِاللَّهِ لَقَدْ حَلَّتِ الْمَسْأَلَةُ لِفُلاَنٍ فَيَسْأَلُ حَتَّى يُصِيبَ قِوَامًا مِنْ مَعِيشَةٍ ثُمَّ يُمْسِكَ عَنِ الْمَسْأَلَةِ فَمَا سِوَى ذَلِكَ سُحْتٌ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

هشام بن عمار به ما خبر داد و گفت: یحیی — که همان ابن حمزه است — برای ما حدیث نقل کرد و گفت: اوزاعی از هارون بن رئاب برایم نقل کرد که او از ابوبکر و او از قبیشه بن مخارق روایت کرده است که گفت: شنیدم رسول خدا ﷺ می‌فرمودند:

«سؤال کردن (و درخواست کمک مالی) جز برای سه نفر روا نیست: مردی که مالش دچار آفت و بلایی شده است، پس او سؤال می‌کند تا به اندازه کفایت زندگی‌اش به دست آورد، سپس دست از سؤال برمی‌دارد؛ مردی که برای اصلاح میان مردم یا پرداخت دیه، بار سنگین مالی را بر دوش گرفته است، پس او سؤال می‌کند تا آن بار را ادا کند، سپس از سؤال کردن دست می‌کشد؛ و مردی که سه نفر از خردمندان قومش به نام الله سوگند یاد کنند که سؤال کردن برای فلانی واقعاً جایز شده است، پس او سؤال می‌کند تا به اندازه قوام زندگی‌اش به دست آورد، سپس از سؤال کردن دست می‌کشد. و هر چه غیر از این باشد، حرام است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

درخواست کمک هنگام نیاز جایز است، اما به‌محض برطرف‌شدن نیاز باید متوقف شود.

توضیح واژه‌های دشوار
مصیبت

پیشامد ناگواری که به دارایی یا وسایل امرار معاش شخص آسیب می‌زند.

تعهد مالی

بدهی یا پرداختی که شخص پذیرفته و باید آن را ادا کند.

نامشروع

چیزی که بر اساس دستورهای اسلامی جایز نیست.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که درخواست کمک در موارد یادشده جایز است: از دست دادن دارایی بر اثر مصیبت، بر عهده گرفتن تعهد مالی، و هنگامی که سه فرد قابل‌اعتماد و خردمند نیاز شخص را تأیید کنند. نیازمند فقط تا زمانی درخواست کمک می‌کند که بتواند بار خود را تحمل کند یا هزینه زندگی‌اش را تأمین سازد؛ پس از آن باید دست بردارد. مذاهب فقهی درباره کاربرد دقیق این حکم در چارچوب قواعد زکات و کمک اضطراری بحث کرده‌اند، اما روایت هم بر حمایت از افراد واقعاً نیازمند تأکید دارد و هم بر خودداری از درخواست بی‌دلیل.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگامی که مصیبت یا تعهد مالی سنگین به وسایل امرار معاشت آسیب می‌زند، کمک بخواه و نیازت را صادقانه بیان کن.
  2. زکات یا کمک‌های دیگر را به افراد واقعاً نیازمند برسان تا بتوانند هزینه‌های ضروری خود را تأمین کنند.
  3. به‌محض آنکه دوباره امکانات کافی برای تأمین زندگی‌ات پیدا کردی، درخواست کمک را متوقف کن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.