کتاب حج · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 2641

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب حج
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ الْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ رَدِيفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَتْهُ امْرَأَةٌ مِنْ خَثْعَمَ تَسْتَفْتِيهِ وَجَعَلَ الْفَضْلُ يَنْظُرُ إِلَيْهَا وَتَنْظُرُ إِلَيْهِ وَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصْرِفُ وَجْهَ الْفَضْلِ إِلَى الشِّقِّ الآخَرِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فَرِيضَةَ اللَّهِ فِي الْحَجِّ عَلَى عِبَادِهِ أَدْرَكَتْ أَبِي شَيْخًا كَبِيرًا لاَ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَثْبُتَ عَلَى الرَّاحِلَةِ أَفَأَحُجُّ عَنْهُ قَالَ ‏ "‏ نَعَمْ ‏"‏ ‏.‏ وَذَلِكَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ ‏.‏

ترجمه

محمد بن سلمه و حارث بن مسکین به ما خبر دادند، در حالی که بر او خوانده می‌شد و من می‌شنیدم، از ابن قاسم، گفت: مالک برایم حدیث کرد، از ابن شهاب، از سلیمان بن یسار، از عبدالله بن عباس، گفت: فضل بن عباس پشت سر رسول الله ﷺ سوار بود، زنی از قبیله خثعم آمد تا از ایشان فتوا بخواهد. فضل به او نگاه می‌کرد و او نیز به فضل نگاه می‌کرد، پس رسول الله ﷺ صورت فضل را به سوی دیگر برگرداند. زن گفت:

«ای رسول خدا! همانا فریضه حج که خداوند بر بندگانش واجب کرده است، شامل پدرم نیز شده، اما او پیری سالخورده است و نمی‌تواند بر مرکب استوار بنشیند؛ آیا می‌توانم از طرف او حج بگزارم؟» فرمود: «بله.» این ماجرا در حجةالوداع رخ داد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

دختر می‌تواند حج را از جانب پدر سالخورده‌اش به‌جا آورد.

پیشینه و سبب بیان

زنِ قبیلهٔ خثعم در حجةالوداع پرسید آیا می‌تواند حج واجب را از جانب پدر سالخورده‌اش به‌جا آورد، زیرا او نمی‌توانست بر مرکب خود استوار بنشیند.

توضیح واژه‌های دشوار
حجةالوداع

حجی که پیامبر ﷺ در آخرین سال زندگی خود به‌جا آورد.

از جانب او

انجام عبادت برای کسی که خود توان انجام آن را ندارد.

خثعم

نام قبیله‌ای که آن زن به آن تعلق داشت.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که می‌توان حج واجب را از جانب پدر یا مادری به‌جا آورد که به‌سبب کهولت سن، به‌طور دائمی توان سفر ندارد. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت، در اصل، حج نیابتی را در صورت ناتوانی پایدار می‌پذیرند؛ البته دربارهٔ اجازه و اینکه نایب پیش‌تر حج خود را به‌جا آورده باشد، شرایط بیشتری مطرح است. پیامبر ﷺ هنگامی که نگاه‌های آن زن و فضل به هم افتاد، صورت فضل را برگرداند؛ عالمان این رفتار را رهنمودی عملی برای فروانداختن نگاه و محدود کردن توجه نامناسب می‌دانند.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای بررسی چگونگی حج گزاردن یکی از اعضای خانواده از جانب پدر یا مادری که به‌طور دائمی توان سفر ندارد، با فردی آگاه مشورت کنید.
  2. هرگاه نگاه کردن زمینهٔ توجه نامناسب را فراهم می‌کند، نگاه خود را فرواندازید و با احترام به دیگران نیز در این کار کمک کنید.
  3. برای پرسش‌های دینی، مستقیماً از فردی آگاه راهنمایی بخواهید و شرایط را به‌روشنی توضیح دهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.