کتاب حج · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 2805

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب حج
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jabir ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ أَهْلَلْنَا أَصْحَابَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِالْحَجِّ خَالِصًا لَيْسَ مَعَهُ غَيْرُهُ خَالِصًا وَحْدَهُ فَقَدِمْنَا مَكَّةَ صَبِيحَةَ رَابِعَةٍ مَضَتْ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ فَأَمَرَنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَحِلُّوا وَاجْعَلُوهَا عُمْرَةً ‏"‏ ‏.‏ فَبَلَغَهُ عَنَّا أَنَّا نَقُولُ لَمَّا لَمْ يَكُنْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ عَرَفَةَ إِلاَّ خَمْسٌ أَمَرَنَا أَنْ نَحِلَّ فَنَرُوحَ إِلَى مِنًى وَمَذَاكِيرُنَا تَقْطُرُ مِنَ الْمَنِيِّ فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَخَطَبَنَا فَقَالَ ‏"‏ قَدْ بَلَغَنِي الَّذِي قُلْتُمْ وَإِنِّي لأَبَرُّكُمْ وَأَتْقَاكُمْ وَلَوْلاَ الْهَدْىُ لَحَلَلْتُ وَلَوِ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ مَا أَهْدَيْتُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ مِنَ الْيَمَنِ فَقَالَ ‏"‏ بِمَا أَهْلَلْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ بِمَا أَهَلَّ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَهْدِ وَامْكُثْ حَرَامًا كَمَا أَنْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَقَالَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ عُمْرَتَنَا هَذِهِ لِعَامِنَا هَذَا أَوْ لِلأَبَدِ قَالَ ‏"‏ هِيَ لِلأَبَدِ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

یعقوب بن ابراهیم به ما خبر داد و گفت: ابن عُلیّه برای ما حدیث نقل کرد، از ابن جُریج، که گفت: عطاء به من خبر داد، از جابر، که گفت: ما اصحاب پیامبر ﷺ تنها برای حج مُحرم شدیم و عبادت دیگری همراه آن نبود. صبح روز چهارم ذی‌الحجه به مکه رسیدیم، آنگاه پیامبر ﷺ به ما دستور دادند و فرمودند:

«از احرام خارج شوید و آن را عمره قرار دهید.» سپس به ایشان رسید که ما می‌گوییم: «وقتی تنها پنج روز تا عرفه باقی مانده است، ایشان به ما دستور می‌دهند که از احرام خارج شویم تا به منا برویم در حالی که اندام‌های تناسلی‌مان از منی ترشح دارد؟» پس پیامبر ﷺ برخاستند و برای ما خطبه خواندند و فرمودند: «آنچه گفتید به من رسیده است، و همانا من پرهیزکارترین و باتقواترین شما هستم؛ و اگر قربانی (هدی) نبود، حتماً از احرام خارج می‌شدم. و اگر پیش از این آنچه اکنون می‌دانم را می‌دانستم، هرگز قربانی نمی‌آوردم.» راوی گفت: سپس علی از یمن آمد، پیامبر ﷺ پرسیدند: «با چه نیتی محرم شده‌ای؟» گفت: «با همان نیتی که پیامبر ﷺ محرم شدند.» فرمودند: «پس قربانی بیاور و همچنان که هستی در حالت احرام بمان.» راوی گفت: سراقه بن مالک بن جُعشُم پرسید: «ای رسول خدا! آیا این عمره‌ی ما مخصوص همین سال است یا برای همیشه؟» فرمودند: «برای همیشه است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ به یاران دستور داد احرام حج خود را به عمره تبدیل کنند.

پیشینه و سبب بیان

یاران در ایام حج به مکه رسیدند و فقط نیت حج کرده بودند. پیامبر ﷺ به آنان دستور داد احرام خود را پایان دهند و مناسک را به صورت عمره کامل کنند. هنگامی که آنان از این تغییر در زمانی چنین نزدیک به عرفات ابراز دشواری کردند، ایشان دستور خود را توضیح داد و گفت اگر قربانی همراه نیاورده بود، خود نیز از احرام بیرون می‌آمد.

توضیح واژه‌های دشوار
احرام

حالت ویژه‌ای که زائر در آن برخی اعمال را انجام می‌دهد و از برخی امور پرهیز می‌کند.

تمتع

گونه‌ای از حج که در آن زائر نخست عمره را به‌جا می‌آورد، از احرام خارج می‌شود و بعداً برای حج دوباره مُحرم می‌گردد.

هَدی

حیوان قربانی‌ای که به‌عنوان بخشی از مناسک حج همراه آورده یا تقدیم می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که پیامبر ﷺ به یارانی که قربانی همراه نیاورده بودند دستور داد احرام حج خود را به عمره تبدیل کنند؛ پس از آن از احرام بیرون آمدند و بعداً دوباره برای حج مُحرم شدند. کسانی که قربانی همراه آورده بودند، مانند پیامبر ﷺ و علی، در احرام باقی ماندند. سخن ایشان مبنی بر اینکه این عمره برای همیشه معتبر است، تأیید می‌کند که تمتع فقط در آن سال جایز نبود. مذاهب فقهی دربارهٔ چگونگی اجرای دقیق احکام و شرایط آن بحث می‌کنند، اما این روایت را دلیلی بر صورت‌های مقرر حج و احکام مربوط به قربانی می‌دانند.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از حج، احکام مربوط به نیت، قربانی و بیرون آمدن از احرام را بیاموزید.
  2. اگر دستور دینی برایتان روشن نیست، توضیح بخواهید و به شرح آن گوش دهید.
  3. احکام حج را با دقت رعایت کنید و میان کسی که قربانی همراه آورده و کسی که نیاورده تفاوت بگذارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.